Sự phát triển mạnh mẽ của sách nói trong thời gian gần đây là điều không cần bàn cãi. Hiệp hội các nhà xuất bản Anh (PA) công bố số liệu cho thấy thị trường sách nói nước này đã tăng trưởng 10% trong năm 2025, đạt mức 225 triệu bảng Anh. Tại Mỹ, Hiệp hội các nhà xuất bản sách nói (APA), cho biết doanh số sách nói cũng tăng 9% doanh thu trong năm 2025 so với năm 2024.
Trong khi các ông lớn như Audible hay Spotify đã tạo dựng được vị thế vững chắc trong lòng độc giả sách nói thì sự thoái trào của đĩa CD từ khoảng năm 2008 đã vô tình gạt các hiệu sách truyền thống ra khỏi thị trường này. Việc bán sách nói với đĩa CD như trước đây thường cần một không gian đáng kể, chưa kể vấn đề lưu trữ và quảng bá, trong khi thị trường này khá nhỏ. Theo The Bookseller, vào thời điểm đó, cả giới xuất bản đều cho rằng không cần thiết phải có một giải pháp cho các hiệu sách truyền thống.
Trải nghiệm sách nói tại hiệu sách
Nhưng trong bối cảnh hiện nay, các nhà bán sách truyền thống dần không thể làm ngơ với sách nói, một "ngôi sao mới nổi" đầy hấp dẫn. Tiềm năng tăng trưởng của sách nói đã vượt qua những lí do cố hữu như sách nói mang lại biên lợi nhuận tương đối thấp và đòi hỏi người bán phải giải thích nhiều hơn cho khách hàng để dần nhận được sự quan tâm của các hiệu sách.
Ngoài ra, sự xuất hiện của các thiết bị vật lý và nền tảng hỗ trợ như Voxblock, Libro.fm đến xigxag và Spiracle, và gần đây nhất là Bookshop.org, đang giúp việc bán sách nói tại hiệu sách dần trở nên phù hợp và hiệu quả.
 |
| Các thẻ sách nói Spiracle và trải nghiệm nghe tại hiệu sách Daunt Books. Ảnh: The Bookseller. |
Hiệu sách Mainstreet, nước Anh, từ năm 2012, đã có một góc nghe sách nói mang tên The Book Burrow. Sau vài năm tạm ngưng hoạt động và vừa được tân trang lại, góc này hiện được trang bị máy phát Voxblock và thu hút rất nhiều khách hàng nhỏ tuổi.
Ở đây có cả sách nói (có kích thước tương đương băng cassette cũ) lẫn các thiết bị phát. Tại khu vực này thường diễn ra những cuộc trò chuyện với các bậc phụ huynh và người chăm sóc trẻ. Họ yêu thích sự kết hợp giữa công nghệ cao và công nghệ thấp: Thiết bị điện tử dùng để nghe sách nói cũng không dùng màn hình, không cần kết nối mạng hay Wi-Fi, chỉ đơn giản là ba nút bấm lớn. Thiết bị này phù hợp với cả con trẻ và người thân lớn tuổi vốn ngại sử dụng công nghệ.
Ngoài ra các tấm thẻ sách nói Spiracle cũng có thể được dùng làm quà tặng cho bạn bè như những cuốn sách in truyền thống.
Hiệu sách Mainstreet đã thử nghiệm bày bán thẻ Spiracle tại cả khu vực sách và khu vực quà tặng. Kết quả là khu vực quà tặng mang lại doanh số vượt trội. Theo The Bookseller, các nhà xuất bản cần lưu ý điều này: các loại thẻ sách nói đang mở ra một con đường mới để tiếp cận thị trường phi truyền thống.
Một trong những khoảng trống lớn nhất của thị trường sách nói chính là mảng quà tặng. Hiện nay, Spiracle đang đẩy mạnh trọng tâm này. Danh mục thẻ sách nói được họ tuyển chọn kỹ lưỡng tái hiện hoàn hảo điều mà những cuốn sách in cũng đang làm: hình bìa được thiết kế riêng cho từng cuốn, có nội dung giới thiệu và được triển khai ngày càng mở rộng tới nhiều nhà sách.
Mạng lưới trạm nghe của Bookshop.org
Bookshop.org đã ra mắt sách nói ở Vương quốc Anh, không chỉ cho phép độc giả mua sách in, sách điện tử và sách nói thông qua nền tảng của họ, mà còn hỗ trợ thiết lập trạm nghe tại các hiệu sách độc lập.
 |
| Một trạm nghe của Bookshop.org. Ảnh: Linkedin. |
Trạm nghe của Bookshop.org có thiết kế riêng, được đặt một chiếc máy tính bảng và tai nghe, gợi nhớ đến các cửa hàng băng đĩa thập niên 1980-1990.
Mới ra mắt thí điểm từ mùa hè này, trạm nghe mang đến cho các hiệu sách một phương thức mới để trải nghiệm và khuyến khích khách hàng tham gia vào hệ sinh thái sách nói độc lập. Khách hàng được nghe các đoạn trích mẫu và đăng ký dịch vụ thông qua mã QR.
Bước đi của Bookshop.org không chỉ giúp các nhà bán sách dễ dàng hơn khi bán sách nói, cho độc giả thêm lựa chọn nghe, mà còn đánh dấu một mối quan hệ mới giữa nhà bán sách và nhà xuất bản.
Nicole Vanderbilt, Giám đốc điều hành tại Vương quốc Anh của Bookshop.org, cho biết thị trường sách nói trước đây chịu sự chi phối của Audible, và gần đây có thêm sự tham gia của Spotify. Điều này đồng nghĩa với việc các nhà xuất bản và người bán sách chưa từng có mối quan hệ hợp tác về sách nói giống như cách họ hợp tác đối với sách in.
“Các đại diện kinh doanh chưa giới thiệu sách nói cho các nhà bán sách. Họ chưa cung cấp thông tin về những đầu sách nói nào thực sự hay, hoặc những đầu sách nào chưa có phiên bản sách nói”.
Carl Gosling và Sophie Green, đại diện của hiệu sách Real Magic Books, chia sẻ: “Thật tuyệt vời khi khách hàng của chúng tôi có thể sử dụng Bookshop.org để mua sách nói, vì chúng tôi thường xuyên nhận được câu hỏi về vấn đề này.
Những khách hàng thân thiết có thể ghé thăm cửa hàng, xem qua các đầu sách nói và tham khảo gợi ý của chúng tôi. Chúng tôi mong muốn tất cả người nghe sách nói đều cảm thấy mình là một phần trọn vẹn của cộng đồng và có thể mua sắm một cách có trách nhiệm tại các cửa hàng địa phương. Đây là một thắng lợi lớn đối với các hiệu sách độc lập”.
Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.
Trân trọng.
