De Castries và người lính Việt Minh nhìn nhau. Cuộc giao đấu im lặng diễn ra giữa hai cặp mắt. Cặp mắt của anh lính trẻ tấn công một cách dữ dội khiến cho viên tướng già cuối cùng phải lảng tránh. Nhưng cặp mắt của người lính trẻ vẫn không chịu buông tha, và suốt cuộc đối thoại giữa hai người, anh lính trẻ không nhìn một vật gì khác ngoài cặp mắt của viên tướng.
- Tại sao anh lại đánh ông quan ba?
- Quân đội nhân dân Việt Nam rất nhân đạo, không bao giờ đánh người như binh lính của các ông!
De Castries nhìn viên sĩ quan đã dẫn người lính tới có ý hỏi: như vậy là tại sao? Viên sĩ quan sừng sộ nói với người lính:
- Chính mày đã dùng gạch ném ông quan ba bị thương, mày định chối hả? Còn rất nhiều người làm chứng kia!
Anh lính trẻ vẫn tấn công de Castries bằng cái nhìn, nói:
- Những binh lính Pháp bị bắt bao giờ cũng được bộ đội Việt Nam đối xử tử tế. Người bị thương, người ốm được cứu chữa. Bao nhiêu lần máy bay Pháp được phép hạ cánh xuống để chở thương binh đi...
 |
| Tướng De Castries bị bắt trong trận Điện Biên Phủ. Ảnh tư liệu. |
De Castries ngắt lời anh: - Nhưng ở đây, Bộ chỉ huy Việt Minh đã từ chối việc đó? - Ở đây cũng vậy, mấy ngày nữa đánh xong Điện Biên Phủ
De Castries hơi ngạc nhiên vì câu trả lời, im lặng một lát, rồi lại hỏi:
- Hãy nói vì sao anh đã hành hung ông quan ba?
Người lính trẻ vẫn làm như không hiểu câu hỏi của viên tướng, nói:
- Những người chiến sĩ Việt Nam bị bắt bị đối xử một cách vô nhân đạo. Người bị thương không được cứu chữa. Các ông giam họ giữa khu vực để đạn...
Viên sĩ quan đã dẫn anh vào đây, ngắt lời anh:
- Đừng nói dài dòng, mày hãy trả lời ngài thiếu tướng vì sao mày đã hành hung ông quan ba?
Người chiến sĩ quắc mắt: - Tao đánh chó khi bị chó cắn! André đã tìm cách phiên dịch câu trả lời này cho nhẹ nhàng hơn. De Castries quay lại hỏi viên sĩ quan: - Ông quan ba đến trại giam tù binh làm gì? Viên sĩ quan đáp: - Ông ấy đến khám trại vì được báo cáo tù nhân đã cướp máy vô tuyến điện của một người lính nhảy dù... Cuộc khám chưa tiến hành thì tên tù binh này hành hung ông ta.
Người lính trẻ không hiểu những câu trao đổi đó, vẫn gườm gườm nhìn de Castries. Viên thiếu tướng quay lại hỏi tiếp:
- Vừa rồi, anh đã nhận là anh có hành hung ông quan ba? - Vì hắn ngược đãi anh em tôi, nên tôi phải đánh hắn. - Anh sẽ bị trừng trị vì tội đó. Người chiến sĩ lại quắc mắt nhìn de Castries.
Viên tướng mệt mỏi quay sang bảo André hãy hỏi xem người bị bắt này giữ chức vụ gì trong quân đội Việt Minh.
Anh ta đáp gọn lỏn: - Chiến sĩ. Khi người lính bị thương được dẫn đi rồi, de Castries mới như được giải thoát. Ông ta hỏi viên sĩ quan: - Tên lính Việt Minh này vừa được ai cho uống rượu? Viên sĩ quan đứng cứng người đáp: - Thưa tướng quân, không thể có chuyện đó. Chúng tôi đã vào trại giam bắt hắn và đưa thẳng hắn về đây. De Castries lại quay lại hỏi André: - Anh có nhận thấy hắn vừa uống rượu không? Hắn có bộ mặt [...] như những tên lính Việt Minh lúc xung phong? - Tôi không nghĩ như vậy... André đáp - Hình như hắn có một cái gì đó ở bên trong...
André nói tiếp: - Câu chuyện người lính Việt Nam với tướng de Castries này cũng đã được viết trong cuốn sách mà tôi đã nói với các ông. Tôi đã biết một phần sự thật vì mình có mặt lúc đó. Nhưng tôi vẫn chưa hiểu hết... Nhiều năm qua mỗi lần nhớ tới trường hợp này, tôi lại tự hỏi “cái bên trong đó” là cái gì? Với một hành động và một thái độ như vậy ở giữa chiến trường, người lính đó có thể bị bắn...
Đại tá Quý mặt đỏ bừng:
- Lúc đó tôi cũng nghĩ rằng chúng sẽ đưa tôi đi bắn... Người lính Việt Nam trẻ đó là tôi...
