‘Cuộc chiến’ tiếp theo đang chờ quân đội Mỹ

Dự đoán về một cuộc chiến chóng vánh tại Iran của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã không diễn ra như kỳ vọng. Xung đột kéo dài và phức tạp hơn, phản ánh thách thức lớn đối với Mỹ trong các cuộc chiến tiêu hao.

Những chiến dịch này làm cạn kiệt kho dự trữ đạn dược và thử thách ý chí các bên, điển hình là việc Mỹ đang thiếu hụt nhiều loại tên lửa quan trọng.

Theo Foreign Affairs, dù quân đội Mỹ vẫn sở hữu năng lực vượt trội trong các chiến dịch đòi hỏi độ chính xác cao, cuộc chiến tại Iran cho thấy họ giỏi chạy nước rút hơn là chạy marathon.

Mỹ trước thách thức chiến tranh kiểu mới

Washington cần tích lũy thêm vũ khí và đạn dược, đồng thời cần phòng thủ tốt hơn trước các loại vũ khí công nghệ mới. Cụ thể, Mỹ cần tăng cường khả năng chống chịu cho các căn cứ quân sự, cơ sở hậu cần trước những đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV).

Washington cần tích lũy thêm vũ khí, đạn dược và củng cố khả năng phòng thủ cho các căn cứ quân sự cùng cơ sở hậu cần trước nguy cơ từ tên lửa và máy bay không người lái. Dù vẫn sở hữu lực lượng quân sự hiện đại nhất thế giới, điều đã được minh chứng qua các chiến dịch phức tạp trong năm qua, Mỹ đang bộc lộ hạn chế khi theo đuổi những mục tiêu chiến lược rộng lớn.

Cuộc đột kích qua đêm vào Caracas hồi đầu tháng 1 là một chiến dịch phức tạp. Lực lượng đặc nhiệm Mỹ bí mật thâm nhập thủ đô Venezuela, vô hiệu hóa hệ thống phòng không của Venezuela, trước khi ra vào lãnh thổ nước này trong vòng 3 giờ. Trong chiến dịch này, Mỹ không mất bất kỳ binh sĩ nào.

Trước đó, cuộc tấn công bất ngờ vào cơ sở hạt nhân của Iran hồi tháng 6/2025 cũng phô diễn sức mạnh không quân Mỹ. Các máy bay ném bom tàng hình B-2 bay nửa vòng trái đất, xuyên qua hệ thống phòng không tinh vi của Iran để tấn công cơ sở hạ tầng hạt nhân của nước này.

Trong khi đó, chiến dịch loại bỏ mục tiêu cấp cao Iran ở giai đoạn đầu chiến sự trong năm nay cũng đòi hỏi mức độ phối hợp đáng kể giữa tình báo Mỹ và không quân Israel.

Tuy nhiên, tất cả các chiến dịch này đều có mục tiêu cụ thể. Nhưng khi đặt ra những mục tiêu rộng lớn hơn, quân đội Mỹ liền gặp khó khăn.

Kho dự trữ đạn dược của Mỹ đã bộc lộ điểm yếu trong chiến sự Iran. Ảnh: Reuters.

Trong chiến sự vừa qua, Iran cho thấy khả năng duy trì cuộc chiến kéo dài, ngay cả khi nhiều quan chức cấp cao bị ám sát. Điều này một phần nhờ Iran có kho tên lửa và UAV quy mô lớn.

Trước đây, việc kết hợp giữa số lượng vũ khí lớn và độ chính xác cao gần như là đặc quyền của quân đội Mỹ. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các phương tiện không người lái giá rẻ đã giúp những quốc gia có nền tảng quốc phòng yếu hơn, thậm chí các lực lượng vũ trang phi nhà nước, cũng có thể sản xuất và sử dụng hiệu quả vũ khí trên không.

Iran đã triển khai drone Shahed làm quá tải hệ thống phòng không Mỹ và tấn công vào các căn cứ Mỹ tại Trung Đông. Tehran thậm chí có thể tấn công chính xác các mục tiêu cụ thể bên trong căn cứ, chẳng hạn radar phòng không.

Quân đội Mỹ vốn phụ thuộc nhiều vào những tài sản cố định quy mô lớn như căn cứ quân sự, cảng biển, sân bay. Song Washington chưa đầu tư tương xứng cho công tác phòng thủ tại các mục tiêu này.

Ví dụ, Mỹ chi tương đối ít cho các hầm trú ẩn có khả năng bảo vệ máy bay quân sự khi đậu trên mặt đất. Hệ quả là Washington đã mất nhiều máy bay tiếp dầu và máy bay chỉ huy - kiểm soát đắt tiền trong cuộc chiến với Iran.

Chưa sẵn sàng cho chiến tranh tiêu hao

Mỹ cũng cần cân nhắc lại chiến lược tác chiến hiện nay. Kế hoạch tấn công của Washington vẫn chủ yếu dựa vào việc giành ưu thế trên không.

Dù cuộc chiến với Iran một lần nữa cho thấy sức tàn phá của không quân hiện đại, nó cũng phơi bày giới hạn của không kích. Dù gây ra thiệt hại cho Iran bằng không kích, Mỹ và Israel vẫn không thể khiến giới lãnh đạo Iran nhanh chóng nhượng bộ.

Chiến tranh hiện đại thiên về cuộc chiến tiêu hao, Mỹ giỏi chạy nước rút nhưng chưa có sức bền lý tưởng để chạy marathon trên chiến trường. Ảnh: Reuters.

Một lần nữa, khả năng sản xuất số lượng lớn vũ khí giá rẻ của Tehran đã giúp nước này chống đỡ các cuộc không kích của Mỹ, thậm chí bắn hạ một số máy bay Mỹ. Cuộc chiến của Mỹ với Iran từ kế hoạch “đánh nhanh, thắng nhanh” bằng không kích, chuyển thành cuộc chiến tiêu hao.

Mỹ buộc phải tìm cách bào mòn Iran thông qua việc phá hủy kho tên lửa và các bệ phóng của Iran. Iran lại tìm cách làm kiệt sức Mỹ bằng cách tấn công các cơ sở quân sự của Mỹ đặt tại khu vực, tấn công vào cơ sở hạ tầng trọng yếu của nước đồng minh với Washington tại vùng Vịnh, làm gián đoạn hoạt động thương mại qua eo biển Hormuz.

Trong chiến tranh tiêu hao, yếu tố quyết định của sức mạnh quân sự nằm ở số lượng đạn dược và vũ khí có sẵn trong kho, cùng tốc độ sản xuất bổ sung. Đây chính là điểm khiến Washington gặp khó khăn.

Thời gian qua, Washington tiêu hao lượng lớn kho dự trữ UAV và tên lửa đánh chặn trong thời gian ngắn, sau đây, Mỹ sẽ mất nhiều thời gian để bổ sung kho dự trữ này.

Theo ước tính của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), Mỹ đã sử dụng gần một nửa kho tên lửa tấn công chính xác, và ít nhất một nửa kho tên lửa đánh chặn THAAD.

Quân đội Mỹ sẽ phải chạy marathon

Tình trạng thiếu đạn dược của Mỹ không phải điều bất ngờ. Các nhà quan sát từ lâu đã cảnh báo Washington thường mua sắm vũ khí kiểu nhỏ giọt.

Trong những tháng trước chiến tranh, chính quyền ông Trump đã đạt được một số tiến triển nhằm giải quyết vấn đề này. Họ ký kết các hợp đồng mua sắm vũ khí số lượng lớn trong dài hạn với những tập đoàn quốc phòng chủ chốt, nhằm khuyến khích các đơn vị này gia tăng sản lượng trong nhiều năm tới.

Chiến sự Iran sẽ còn tiếp tục được Mỹ và cả thế giới phân tích, để hiểu thêm về bản chất của chiến tranh hiện đại. Ảnh: Reuters.

Bộ Chiến tranh Mỹ cũng khuyến khích các doanh nghiệp mới tham gia ngành công nghiệp quốc phòng. Tuy nhiên, những bước đi đó vẫn chưa đủ.

Nguồn vốn cần thiết để các tập đoàn quốc phòng mở rộng và hiện đại hóa năng lực sản xuất đạn dược hiện vẫn chưa được giải ngân. Do đó, các tập đoàn quốc phòng vẫn chưa nhận được động thái cổ vũ thực tế mà họ mong muốn.

Để thực sự đảm nhận vai trò cường quốc quân sự trên thế giới, Mỹ sẽ cần chuẩn bị cho những cuộc chiến tiêu hao kéo dài, cũng như sự hợp tác hiệu quả hơn với các đồng minh. Cuộc chiến tại Iran cho thấy rõ ràng: Mỹ sẽ không thể thực hiện chiến dịch, nếu thiếu sự hỗ trợ từ các đồng minh tại vùng Vịnh và Israel.

Mỹ cũng cần các đồng minh NATO hỗ trợ, thông qua việc trao quyền tiếp cận căn cứ và quyền bay qua không phận. Không chỉ Washington sẽ phải rút ra những bài học từ chiến dịch quân sự tại Iran, thế giới cũng đang quan sát và phân tích rất kỹ cuộc chiến này.