|
|
Chip Viettel VGC v.01 trên USB bảo mật. Ảnh: Minh Sơn. |
Ngày 3/11, Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) công bố chip bảo mật VGC v1.0 tại Hà Nội. Theo hai đơn vị, đây là chip bảo mật đầu tiên do Việt Nam làm chủ thiết kế, tích hợp thuật toán mật mã quốc gia trực tiếp trên phần cứng.
Chip có kích thước đóng gói 10 x 10 mm, chứa 300 triệu bóng bán dẫn (transistor). Sản phẩm được chế tạo trên tiến trình CMOS 28 nm. Theo Viettel, tiến trình này phù hợp với yêu cầu của chip bảo mật. Chip cũng có thể được sản xuất tại nhà máy bán dẫn mà tập đoàn đang xây dựng ở Hòa Lạc khi hoàn thành.
 |
| Đại tướng Phan Văn Giang, Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Quốc phòng cầm trên tay thiết bị có chip VGC v1.0. Ảnh: Viettel. |
Điểm cốt lõi của VGC v1.0 là thuật toán mã khối quốc gia MKV do Ban Cơ yếu phát triển. Thuật toán này được đưa thẳng vào lõi phần cứng thay vì chạy trên phần mềm. Theo kết quả đo kiểm do Viettel công bố, chip mã hóa và giải mã nhanh gấp khoảng 15 lần giải pháp thuần phần mềm trong cùng tác vụ.
Ngoài hiệu năng, nhóm kỹ sư áp dụng biện pháp kỹ thuật để bảo vệ bản thiết kế trước khi gửi tới nhà máy chế tạo. Mục đích là hạn chế nguy cơ lộ thiết kế hoặc bị dịch ngược.
Theo Viettel, VGC v1.0 được phát triển theo hướng tương tự các chip bảo mật chuyên dụng trên thiết bị tiêu dùng, như Titan M trên một số điện thoại Pixel của Google hay Secure Enclave trên thiết bị Apple. Theo đơn vị phát triển, chip nhập khẩu tiềm ẩn nguy cơ lộ dữ liệu, nên cần tạo lớp bảo vệ ngay trên phần cứng.
Trong dự án, Ban Cơ yếu xác định yêu cầu bảo mật, xây dựng thuật toán và tiêu chí đánh giá. Trung tâm Bán dẫn Viettel đảm nhận thiết kế vi mạch và đưa bản thiết kế thành chip. Trong quý I/2026, lô chip đầu tiên đã vượt qua các hạng mục đo kiểm kỹ thuật và được cấp chứng nhận cho phạm vi sử dụng trong kinh tế - xã hội.
VGC v1.0 là sản phẩm đầu tiên của nền tảng bán dẫn bảo mật do hai bên cùng phát triển. Nền tảng dựa trên kiến trúc tập lệnh mở RISC-V, cho phép kỹ sư tự điều chỉnh bộ xử lý. Các sản phẩm sau có thể kế thừa thiết kế này thay vì bắt đầu lại từ đầu.
 |
| Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Viettel tại sự kiện ra mắt chip. Ảnh: Viettel. |
“Nghiên cứu, thiết kế và phát triển chip bán dẫn bảo mật là lĩnh vực rất khó, đòi hỏi sự tích lũy lâu dài về tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao”, Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Viettel, nói tại sự kiện.
Ông Thắng cho rằng đi sau không có nghĩa là chấp nhận phụ thuộc. “Nếu có chiến lược đúng, biết tập trung nguồn lực và kiên trì theo đuổi mục tiêu, chúng ta hoàn toàn có thể từng bước rút ngắn khoảng cách, tiến tới làm chủ những công nghệ chiến lược của quốc gia”, ông nói.
Viettel cho biết năng lực thiết kế chip là cơ sở để tập đoàn phát triển các dòng chip lưỡng dụng khác. Các lĩnh vực được nhắm tới gồm trí tuệ nhân tạo, viễn thông 6G, camera thông minh, Internet vạn vật, UAV và robot.
Trước mắt, VGC v1.0 được dùng trong USB lưu trữ an toàn cho các cơ quan Đảng, Nhà nước và quốc phòng. Bước tiếp theo, chip sẽ được đưa vào USB Token chữ ký số, phục vụ hệ thống chứng thực chữ ký số quốc gia với hơn 2 triệu chứng thư đang lưu hành. Về lâu dài, chip có thể dùng trong ngân hàng, thiết bị Internet vạn vật và hạ tầng điện, nước, viễn thông.
Tại lễ ra mắt, hai bên ký thỏa thuận hợp tác, trong đó có kế hoạch đưa VGC v1.0 vào sản xuất loạt và phát triển nền tảng vi mạch bảo mật đa lõi.
“VGC v1.0 mới là bước khởi đầu”, Trung tướng Vũ Ngọc Thiềm, Trưởng ban Cơ yếu Chính phủ, nói. Theo ông, chip và thiết bị ứng dụng phải tiếp tục được kiểm thử, đánh giá theo từng môi trường sử dụng.
