Có những điều chỉ khi đánh mất, con người mới hiểu mình từng may mắn đến nhường nào.
Với Phạm Nguyên (32 tuổi, ở TP.HCM), đó là…
…cảm giác được đi tiểu bình thường,
được hít thở không khí tự do,
được ăn một món mình yêu thích mà không phải cân nhắc quá nhiều về tình trạng sức khỏe.
Trong khoảng 5 tháng, cô liên tiếp trải qua tiền sản giật, mắc Covid-19 và sốt xuất huyết nặng. Khi điều trị sốt xuất huyết tại khoa hồi sức tích cực (ICU), cô được chẩn đoán suy thận cấp do sốc sốt xuất huyết.
Sau đó, bệnh viện thông báo chức năng thận có dấu hiệu phục hồi. Nghĩ rằng cơ thể đã dần vượt qua nguy hiểm, Nguyên không tiếp tục kiểm tra định kỳ để theo dõi tình trạng thận.
Cô không ngờ rằng quyết định ấy lại trở thành một trong những điều khiến mình day dứt nhất khi nhìn lại.
Một ngày nghỉ, Nguyên bắt đầu cảm thấy cơ thể mệt mỏi, có dấu hiệu tích nước nhưng chỉ nghĩ mình tăng cân.
Lượng nước tiểu giảm rõ rệt.
Hơi thở xuất hiện mùi khó chịu giống kim loại, đi kèm cảm giác choáng váng, chóng mặt.
10
triệu người
46.000
người cần lọc máu
50%
sau 5 năm
Số người mắc bệnh thận mạn ở Việt Nam. Nhiều bệnh nhân chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển tới giai đoạn 3–5.
Số người cần lọc máu, trong khi cả nước chỉ có khoảng 7.000 máy. Nguồn lực điều trị còn hạn chế.
Tỷ lệ tử vong khoảng 50% ở nhóm chạy thận.
Nguồn: Bộ Y tế (số người mắc); VnExpress, 14/1/2026.
Tin dữ khiến bố mẹ và chồng cô bàng hoàng. Người chồng vốn cứng rắn đã bật khóc trước mặt vợ. Trong khi đó, Nguyên cố tỏ ra bình tĩnh để những người thân không thêm lo lắng.
Cô hiểu mình không thể quay lại thời điểm trước khi mắc bệnh. Điều duy nhất có thể làm là tìm cách sống chung với tình trạng sức khỏe mới, giữ gìn chức năng thận còn lại lâu nhất có thể và chuẩn bị cho những điều khó khăn phía trước.
Sau chẩn đoán, cuộc sống của Nguyên thay đổi từng ngày. Công việc vẫn được duy trì nhờ khả năng sắp xếp cuộc sống, nhưng chế độ ăn uống và sinh hoạt của cô phải điều chỉnh đáng kể.
Cô hạn chế thịt đỏ, thực phẩm nhiều dầu mỡ và các món chiên rán, đồng thời chú ý giảm gia vị mặn, hạn chế ăn nước dùng của các món như phở, hủ tiếu, bún riêu để kiểm soát lượng muối nạp vào cơ thể. Nguyên cũng ưu tiên nguồn đạm thực vật từ các loại đậu, hạt dinh dưỡng, kết hợp với cá và trứng để bổ sung dưỡng chất cho cơ thể.
Cô cũng cố gắng đi bộ ít nhất 30 phút mỗi ngày, tập aerobic khi thể trạng cho phép.
Theo trải nghiệm cá nhân, cô cho rằng những thay đổi này đã giúp mình duy trì cuộc sống trong khoảng 3 năm sau khi phát hiện suy thận giai đoạn cuối. Tuy nhiên, Nguyên cũng hiểu đây không phải công thức có thể áp dụng cho tất cả bệnh nhân. Chế độ ăn của người suy thận cần được điều chỉnh theo chức năng thận, kết quả xét nghiệm và phương pháp điều trị, dưới sự hướng dẫn của nhân viên y tế.
 |
| Cô vừa duy trì công việc, vừa điều chỉnh ăn uống, tập luyện để kéo dài thời gian trước khi phải ghép thận. |
Nhưng dù nỗ lực đến đâu, bệnh vẫn đặt cô trước một thực tế khắc nghiệt rằng cơ thể dần không còn đủ khả năng đảm nhiệm chức năng vốn có của thận.
T2
T3
T4
T5
T6
T7
CN
Ba buổi mỗi tuần (ngày trong tuần chỉ minh họa)
0
buổi chạy thận
Ước tính: 3 buổi/tuần × 52 tuần × 3 năm
Nguyên phải chạy thận nhân tạo 3 lần mỗi tuần.
Những buổi chạy thận nối tiếp nhau. Mỗi giọt là một buổi.
Khoảng 468 buổi lọc máu.
Nghe tiếng máy
Tiếng máy móc trong phòng lọc máu trở thành âm thanh ám ảnh, nhắc cô rằng cuộc sống của mình đã không còn như trước.
Từ lịch chạy thận định kỳ, có thời điểm tình trạng diễn biến cấp bách, cô phải phẫu thuật tạo đường vào mạch máu ở vùng cổ để lọc máu.
Trong những ngày khó khăn nhất, động lực lớn nhất của tôi là con gái. Nghĩ đến con, tôi tự nhắc mình phải cố gắng, phải giữ gìn sức khỏe và không để bản thân buông xuôi.
Ba năm.
Giọt nước tiểu đầu tiên và cảm giác được tái sinh
Ở tuổi 32, sau 3 năm sống chung với suy thận, Phạm Nguyên được ghép thận tại Bệnh viện Quân y 175. Khi tỉnh lại sau ca phẫu thuật, suy nghĩ đầu tiên của cô là kiểm tra xem mình còn sống hay không.
Nhưng khoảnh khắc khiến Nguyên thực sự cảm nhận cuộc đời đã bước sang trang mới lại đến khi cô có thể tự đi tiểu bằng quả thận vừa được ghép.
Đó vốn là hoạt động bình thường đến mức ít ai để ý. Nhưng với tôi, sau những tháng ngày phải phụ thuộc vào máy lọc máu, cảm giác ấy mang ý nghĩa không thể diễn tả bằng lời.
Giọt nước
Làn gió
Món ăn yêu thích
Lịch tái khám cũng phải được tuân thủ nghiêm ngặt, thường mỗi tuần trong 4 tuần đầu, sau đó mỗi hai tuần đến hết tháng thứ ba và hàng tháng ở giai đoạn tiếp theo, tùy tình trạng cụ thể.
Người chồng vốn cứng rắn đã bật khóc trước mặt vợ, bố mẹ bàng hoàng trước tin dữ, còn mẹ chồng trực tiếp chăm sóc từ những việc riêng tư nhất đến từng sinh hoạt hàng ngày.
Trong những thời điểm yếu đuối nhất, tôi nhận ra mình không đơn độc. Sự chăm sóc của gia đình là điều tôi sẽ ghi nhớ suốt cuộc đời.
Thứ đồng hành với mình lâu nhất, cho đến cuối đời, chính là sức khỏe, cơ thể và tâm trí của mình. Đến khi nằm trên giường bệnh, tôi mới hiểu những điều tưởng chừng giản dị nhất lại chính là những thứ quý giá mà trước đây mình từng bỏ quên.
Phạm Nguyên
 |
Phạm Nguyên
Ca ghép thận ở tuổi 32 mở ra hy vọng về cuộc sống mới. 
