Theo China Times, bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường, Bệnh viện Đa khoa Tam Quân (Đài Loan, Trung Quốc) chia sẻ trường hợp là một nữ quản lý doanh nghiệp ngoài 40 tuổi. Người phụ nữ này không hút thuốc, không uống rượu, duy trì sinh hoạt điều độ nhưng gần đây thường xuyên cảm thấy mệt mỏi.
Một ngày nọ, đồng nghiệp vô tình nhận thấy móng tay của cô có biểu hiện khác thường và hỏi: "Tại sao nửa dưới móng tay của chị lại trắng hoàn toàn, trong khi nửa trên có màu đỏ sẫm?".
Sau khi đi khám, người phụ nữ được chẩn đoán mắc bệnh thận mạn giai đoạn 5, tức giai đoạn cuối của bệnh, và đang đứng trước nguy cơ phải chạy thận nhân tạo. Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường cho biết ngoài tình trạng móng tay nửa đỏ nửa trắng, bệnh nhân còn thường xuyên mệt mỏi và đi tiểu có nhiều bọt.
Tuy nhiên, cô cho rằng tình trạng mệt mỏi là do áp lực công việc, còn những bất thường ở móng tay có thể liên quan việc uống nhiều cà phê gây thiếu canxi.
Ban đầu, người phụ nữ đến khám tại khoa Da liễu. Sau đó, cô được chuyển đến phòng khám chuyên khoa Thận của bác sĩ Hồng Vĩnh Tường và mới biết bản thân đã mắc suy thận giai đoạn cuối.
Theo bác sĩ, khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, sự tích tụ các chất thải urê trong máu cùng nhiều rối loạn khác có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển của móng tay, gây ra ba dạng thay đổi đáng chú ý dưới đây.
 |
| Khi chức năng thận suy giảm, quá trình phát triển của móng tay có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến những bất thường như móng tay nửa đỏ nửa trắng hoặc mất hình bán nguyệt ở gốc móng. Ảnh: Healthgrades Health Library. |
Móng tay nửa đỏ nửa trắng (Lindsay's nails)
Đặc điểm điển hình của tình trạng này là phần móng gần gốc, sát vùng hình bán nguyệt, có màu trắng nhạt, trong khi phần móng gần đầu ngón tay chuyển sang màu nâu đỏ hoặc hồng.
Hai vùng màu sắc có ranh giới tương đối rõ ràng, khiến móng tay trông giống như có một vùng bán nguyệt màu trắng lớn bất thường. Khi ấn vào móng, màu nâu đỏ ở phần đầu móng không biến mất. Các nghiên cứu cho thấy hiện tượng này thường xuất hiện ở người mắc bệnh thận mạn và hội chứng urê huyết cao.
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường giải thích phần móng gần gốc chuyển màu trắng nhợt có thể do lớp mô bên dưới móng bị phù nề và những thay đổi ở hệ thống mạch máu nhỏ khi chức năng thận suy giảm.
Trong khi đó, phần móng gần đầu ngón tay chuyển màu nâu đỏ có thể liên quan sự tích tụ sắc tố melanin do ảnh hưởng của các chất độc urê hoặc tình trạng giãn các mạch máu nhỏ.
Móng tay xuất hiện rãnh ngang (Beau's lines)
Dấu hiệu thứ hai là sự xuất hiện của những đường rãnh hoặc vết lõm chạy ngang trên bề mặt móng tay. Các đường này sẽ dần dịch chuyển về phía đầu ngón tay khi móng tiếp tục phát triển.
Theo bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, đường Beau là biểu hiện của tình trạng quá trình phát triển móng bị gián đoạn tạm thời. Khi chức năng thận suy giảm đột ngột, xuất hiện hội chứng urê huyết cao nghiêm trọng hoặc nhiễm toan chuyển hóa nặng, quá trình chuyển hóa năng lượng của cơ thể có thể bị ảnh hưởng.
Trong những trường hợp này, quá trình phát triển móng có thể tạm thời ngừng lại trong vài ngày. Khi tình trạng sức khỏe ổn định hơn, móng mới tiếp tục phát triển, để lại một đường rãnh ngang trên bề mặt.
Móng tay trắng nhợt hoặc mất hình bán nguyệt (Terry's nails)
Dấu hiệu thứ ba là phần hình bán nguyệt màu trắng ở gốc móng tay, thường được gọi là "trăng lưỡi liềm", trở nên mờ nhạt hoặc biến mất hoàn toàn.
Theo bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, người mắc bệnh thận mạn thường bị thiếu máu do thận không sản xuất đủ erythropoietin (EPO), loại hormone kích thích tủy xương tạo hồng cầu. Ngoài ra, một số bệnh nhân mắc hội chứng thận hư có thể mất lượng lớn protein qua nước tiểu, dẫn đến giảm protein trong máu.
Các nghiên cứu cho thấy tình trạng thiếu máu và giảm protein máu có thể làm thay đổi cấu trúc mô liên kết ở nền móng, đồng thời ảnh hưởng đến lượng máu cung cấp cho khu vực này. Hậu quả là nền móng trở nên trắng nhợt, khiến ranh giới của vùng bán nguyệt bình thường bị mờ đi hoặc không còn nhìn thấy rõ.
Khoảng trống y khoa về một hội chứng quen thuộc
Căng thẳng độc hại là một hội chứng nhiều người gặp phải. Có điều, các nghiên cứu y khoa về vấn đề này chưa toàn diện. Đây là khoảng trống gây khó khăn cho việc điều trị. Mục Sức khỏe giới thiệu cuốn sách Tầng giếng sâu – cuốn sách mang tới cho người đọc một cái nhìn đầy đủ và sâu sắc hơn về những ảnh hưởng của "nghịch cảnh thời thơ ấu" (ACE) với sức khỏe tinh thần của con người.
