Chính phủ Mỹ lại đóng cửa

Tòa nhà Quốc hội Mỹ giữa bão tuyết tại Washington, D.C. Ảnh: Reuters

Tối 30/1 theo giờ địa phương, Thượng viện Mỹ đã thông qua thỏa thuận nhằm cấp ngân sách cho các cơ quan liên bang, đồng thời tạo thêm thời gian cho Quốc hội giải quyết các bất đồng liên quan đến việc tài trợ cho Bộ An ninh Nội địa (DHS).

Thỏa thuận - bao gồm 5 dự luật chi tiêu và biện pháp tài trợ tạm thời 2 tuần cho DHS - được Thượng viện thông qua với tỷ lệ 71 phiếu thuận và 29 phiếu chống.

Tuy nhiên, việc Thượng viện thông qua thỏa thuận này không đủ để ngăn chặn tình trạng Chính phủ Mỹ đóng cửa một phần, dự kiến bắt đầu từ ngày 31/1.

Nguyên nhân là Hạ viện Mỹ chưa kịp phê chuẩn phiên bản cuối cùng của thỏa thuận và dự kiến chỉ nhóm họp trở lại vào ngày 2/2.

Trước đó, chiều 30/1, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson (đảng Cộng hòa) cho biết ông ủng hộ thỏa thuận tài trợ do Thượng viện thông qua, đặc biệt trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump cũng bày tỏ ủng hộ đối với thỏa thuận này.

Ông Johnson kỳ vọng Hạ viện sẽ bỏ phiếu thông qua dự luật vào ngày 2/2 để chuyển ngay tới Tổng thống Trump ký ban hành.

Trong thời gian chờ Hạ viện phê chuẩn, một số hoạt động của Chính phủ liên bang Mỹ sẽ phải tạm ngừng do thiếu ngân sách.

Theo nội dung thỏa thuận, kinh phí dành cho DHS được tách riêng, không nằm trong 5 dự luật chi tiêu. DHS sẽ được cấp ngân sách tạm thời trong 2 tuần, trong khi Quốc hội tiếp tục thảo luận về phương án tài trợ dài hạn.

Trong thời gian qua, cơ quan này đã trở thành tâm điểm tranh cãi giữa hai đảng tại Mỹ, đặc biệt liên quan đến các biện pháp thực thi nhập cư cứng rắn tại bang Minnesota. Vụ việc đã làm lệch hướng các cuộc đàm phán về ngân sách.

Khái niệm “chính phủ đóng cửa” chỉ bắt đầu xuất hiện từ đầu thập niên 1980, sau khi Bộ trưởng Tư pháp thời Tổng thống Jimmy Carter - ông Benjamin Civiletti - đưa ra ý kiến pháp lý rằng, trong trường hợp thiếu hụt ngân sách, các cơ quan chính phủ phải dừng toàn bộ hoạt động “không thiết yếu”.

Trước đó, mặc dù Quốc hội từng nhiều lần bỏ lỡ thời hạn ngân sách, các cơ quan liên bang vẫn tiếp tục vận hành tạm thời. Tuy nhiên, từ sau mốc 1980, mọi khoảng trống ngân sách đều kéo theo tình trạng “đóng cửa chính phủ” trên diện rộng.

Về mặt kinh tế, thiệt hại là rất lớn. Các nhà phân tích ước tính mỗi tuần đóng cửa đã khiến nền kinh tế Mỹ thiệt hại từ 10-15 tỷ USD. Mặc dù các khoản chi tiêu như truy lĩnh lương có thể được bù đắp, các nhà kinh tế khẳng định một số chi phí từ đợt đóng cửa kỷ lục này sẽ không bao giờ có thể thu hồi được.