Chi tiết phương án bồi thường, tái định cư dự kiến quy hoạch đô thị sông Hồng

UBND TP Hà Nội đang tổ chức lấy ý kiến cơ quan, tổ chức và cộng đồng dân cư về điều chỉnh tổng thể quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000 (đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở).

Phạm vi nghiên cứu có diện tích khoảng 11.418 ha, phía bắc đến đê Tả sông Hồng, phía nam đến đê Hữu sông Hồng, phía tây giáp cầu Hồng Hà và phía đông giáp cầu Mễ Sở.

Đáng chú ý, đối với các làng xóm, cụm dân cư hiện hữu, quy hoạch dự kiến phân thành các nhóm phải di dời, tái thiết hoặc cải tạo, chỉnh trang có chọn lọc. Đồng thời đáp ứng nguyện vọng của đa số cộng đồng dân cư, giải quyết nhu cầu tái định cư theo phương án đa dạng hóa địa điểm và loại hình nhà, đất tái định cư.

Bên cạnh đó, phương án ưu tiên tối đa việc duy trì địa bàn sinh sống, sinh kế và sự gắn kết cộng đồng của người dân, bảo đảm các khu tái định cư phải có điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

4 cụm làng dự kiến di dời, tái thiết

Theo quy hoạch dự kiến, việc di dời được đặt ra với các khu vực không đảm bảo an toàn phòng, chống lũ; nằm trong phạm vi xây dựng trục đại lộ, nút giao thông; thuộc khu vực "phòng khách đô thị" (phía ngoài đê Hữu sông Hồng, bên trong đường Vành đai 2, đoạn từ cầu Nhật Tân đến cầu Vĩnh Tuy); hoặc nằm trong các khu đô thị tái định cư, đa mục tiêu đã được chấp thuận chủ trương đầu tư.

Theo phương án, 2 cụm làng thuộc diện di dời theo quy hoạch phòng, chống lũ gồm cụm Võng La - Hải Bối (một phần) và làng Bắc Cầu (toàn bộ). Hai cụm làng được xác định thuộc diện tái thiết để phục vụ khu vực "phòng khách đô thị" là Nhật Tân - Tứ Liên và Thống Nhất.

Còn 8 cụm làng được định hướng cải tạo, chỉnh trang có chọn lọc, trong đó có cụm làng nghề truyền thống gốm sứ là Giang Cao - Bát Tràng - Kim Lan; và các làng lâu đời như Văn Quán - Đông Cao - Tráng Việt, Ngọc Giang - Lực Canh - Văn Tinh, Văn Đức, Thúy Lĩnh, Yên Mỹ, Đại Lan, Văn Uyên - Tranh Khúc - Vạn Phúc.

Thành phố yêu cầu việc bảo tồn phải gắn với các di tích lịch sử, văn hóa và địa điểm lưu niệm cách mạng, đồng thời giữ lại khu vực lõi của những làng nghề truyền thống, làng có giá trị kiến trúc, lịch sử và văn hóa. Với các làng được giữ lại, quy hoạch không làm tăng quy mô dân số cơ học, đồng thời kiểm soát mật độ xây dựng và tầng cao công trình.

Bản đồ các cụm làng lâu đời, làng nghề, làng nghề truyền thống thuộc quy hoạch khu đô thị sông Hồng. Ảnh: UBND TP Hà Nội.

Thứ tự chọn địa điểm tái định cư

Theo kế hoạch, thứ tự ưu tiên là bố trí tái định cư ngay trên địa bàn xã, phường.

Cụ thể, ưu tiên chuyển người dân từ khu vực ngoài bãi sông vào khu vực phía trong đê hoặc khu vực an toàn hơn trên chính địa bàn, nếu có quỹ đất, phù hợp với quy hoạch và đáp ứng điều kiện triển khai dự án đầu tư.

Trường hợp quỹ đất trên địa bàn không đủ đáp ứng, nghiên cứu bố trí tại khu vực lân cận, có khoảng cách hợp lý, thuận lợi cho người dân tiếp tục làm việc, sản xuất, kinh doanh, học tập, sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng và duy trì các quan hệ cộng đồng hiện có.

Bố trí tại các khu định cư tập trung đã hoặc có khả năng hoàn thành đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, bảo đảm đầy đủ giao thông kết nối, trường học, cơ sở y tế, chợ dân sinh, không gian sinh hoạt cộng đồng, khu thương mại - dịch vụ và các điều kiện tạo sinh kế.

Các khu đô thị đa mục tiêu được xác định là quỹ bổ sung, đáp ứng phần nhu cầu tái định cư còn thiếu, đồng thời tạo thêm lựa chọn cho người dân về đất ở thấp tầng, căn hộ chung cư, nhà ở xã hội và các điều kiện dịch vụ đô thị đồng bộ.

Một số khu đô thị, khu định cư được đưa vào phương án gồm Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm - Đông Anh quy mô khoảng 736,84 ha (9.000 lô đất thấp tầng và khoảng 23.000 căn hộ); Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long quy mô khoảng 474 ha (5.000 lô đất thấp tầng và khoảng từ 5.000 đến 10.000 căn hộ).

Bên cạnh đó còn có Khu đô thị đa mục tiêu tại Lĩnh Nam khoảng 169,5 ha (14.500 căn hộ); Khu đô thị đa mục tiêu tại Bồ Đề, Long Biên và Bát Tràng khoảng 270,68 ha (10.500 căn hộ); Khu định cư Long Biên - Bồ Đề khoảng 201 ha (25.000 căn hộ) và Khu định cư Lĩnh Nam khoảng 101 ha (12.500 căn hộ).

Về chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, nếu người có đất ở, đất nông nghiệp và đất phi nông nghiệp đủ điều kiện theo quy định, sẽ được áp dụng mức bồi thường bằng tiền gấp 2 lần mức quy định.

Thành phố cũng dự kiến hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm bằng 5 lần giá đất nông nghiệp theo quy định được dẫn trong báo cáo.

Bố trí tái định cư trước khi thu hồi đất

Đáng chú ý, theo quy hoạch dự kiến, việc bố trí tái định cư phải được hoàn thành trước khi có quyết định thu hồi đất; đất ở đủ điều kiện được bồi thường thì được tái định cư, trường hợp gia đình nhiều thế hệ, nhiều cặp vợ chồng đủ điều kiện tách hộ thì được thêm suất tái định cư cho từng hộ.

Trường hợp đất không được bồi thường, nếu không còn nhà ở, nơi ở khác trên địa bàn thì được tái định cư và trường hợp còn nhà ở, đất ở trên địa bàn nhưng nhỏ hơn diện tích tối thiểu tách thửa thì được tái định cư.

Riêng các khu vực là đất công, đất nông nghiệp và những nơi đủ điều kiện thu hồi, giải phóng mặt bằng, thành phố sẽ tổ chức thực hiện trước để bảo đảm tiến độ thực hiện dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng và các hạng mục thuộc dự án.

Theo báo cáo, tổng số mồ mả dự kiến cần di dời phục vụ công tác giải phóng mặt bằng khoảng 109.000 ngôi. Thành phố đang chuẩn bị đầu tư, xây dựng hạ tầng các nghĩa trang tập trung như Yên Kỳ, Thanh Tước, Chuyên Mỹ để đáp ứng nhu cầu tiếp nhận.

UBND Thành phố sẽ chỉ đạo UBND phường, xã xem xét thêm các chính sách (nếu cần thiết) trên nguyên tắc phù hợp với các quy định pháp luật và đảm bảo quyền lợi cho người dân bị thu hồi đất, di dời, tháo dỡ tài sản. Đồng thời, công bố, công khai đầy đủ các quy định về cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để nhân dân biết, đồng thuận.