Trên thế giới, hiếm có lãnh đạo doanh nghiệp nào có tầm ảnh hưởng lớn đối với một công ty như CEO Jensen Huang tại Nvidia. Sau hơn 3 thập kỷ giữ cương vị CEO và gây dựng nên loạt thành công cho công ty trong bối cảnh làn sóng AI bùng nổ, ông Huang đã trở thành nhân vật có quyền lực rất lớn tại doanh nghiệp trị giá 4.500 tỷ USD này.
Giờ đây, nhân vật giữ vai trò then chốt của ngành AI sẽ phải đối mặt với phép thử về giới hạn của cơ chế quản trị doanh nghiệp và kế hoạch kế nhiệm lãnh đạo tại Nvidia, theo Fortune.
Vai trò ngày càng lớn của các thành viên gia đình trong bộ máy quản trị
Ở tuổi 63, Jensen Huang đã xây dựng tại Nvidia một cơ cấu tổ chức đặc biệt, trong đó quyền ra quyết định chỉ tập trung vào một mình ông. Ông đã giữ chức CEO suốt 33 năm, khoảng thời gian đáng kinh ngạc đối với lãnh đạo của bất kỳ doanh nghiệp nào. Tại Nvidia, công ty không có Giám đốc vận hành (COO), trong khi Huang có tới 60 lãnh đạo báo cáo trực tiếp. Điều này khiến vị trí kế nhiệm ông trở nên không rõ ràng.
Hiện tại, ông Huang đang là cổ đông cá nhân lớn nhất của Nvidia, với tỷ lệ sở hữu 3,56%. Đồng thời, công ty có giá trị vốn hóa lớn thứ 2 trên thế giới được ước tính kiểm soát khoảng 90% thị trường chip xử lý đồ họa (GPU) hiệu năng cao dùng trong các trung tâm dữ liệu AI.
Đáng chú ý, ông Huang còn được biết đến với phong cách quản trị khác thường. Trong một podcast năm 2023, ông bác bỏ các sơ đồ tổ chức truyền thống, đồng thời khẳng định tất cả những thứ đó đều chẳng có ý nghĩa gì với bản thân ông.
Hãng chip nổi tiếng hoạt động mà không có giám đốc tuân thủ. Trong tháng 9/2022, một nhân viên của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) đã yêu cầu Nvidia cung cấp thêm thông tin về vai trò giám sát rủi ro của Hội đồng quản trị, việc công ty có vị trí giám đốc tuân thủ hay không và nếu có thì người này báo cáo cho ai, cũng như về cơ cấu tổ chức tổng thể.
Nvidia cho biết công ty có một Ủy ban tuân thủ gồm Giám đốc tài chính, Phó chủ tịch điều hành phụ trách vận hành và Phó chủ tịch cấp cao phụ trách nhân sự. Theo Nvidia, Ủy ban này được lập ra nhằm bảo đảm việc truyền đạt và tuân thủ tất cả chính sách của công ty.
Vị CEO điều hành Nvidia chủ yếu thông qua các cuộc họp tập trung vào từng dự án cụ thể, với sự tham gia của nhân sự ở mọi cấp bậc trong công ty, từ những người mới tốt nghiệp đại học đến các lãnh đạo cấp cao. Ông cho biết mỗi ngày mình đọc vài nghìn email từ nhân viên trên toàn công ty, theo New York Times.
Ông Huang cũng đưa vào Hội đồng quản trị Nvidia nhiều nhà đầu tư từ giai đoạn đầu và các đối tác kinh doanh. Hai trong số 10 thành viên Hội đồng có liên hệ với các quỹ đầu tư mạo hiểm từng rót vốn vào Nvidia năm 1993. Hai thành viên khác cũng từng là lãnh đạo tại một công ty thiết kế chip có quan hệ hợp tác với Nvidia trong thập niên 1990.
Các thành viên còn lại trong Hội đồng gồm cựu Chủ tịch chuỗi nhà hàng Taco Bell, cựu Giám đốc tiếp thị của Liên đoàn Bóng bầu dục Quốc gia Mỹ (NFL) và một giáo sư kỹ thuật. Theo 3 cựu nhân viên, ông Huang chủ yếu xem Hội đồng quản trị Nvidia là yêu cầu bắt buộc về mặt quản trị doanh nghiệp, thay vì một bộ phận có vai trò quan trọng trong việc hoạch định chiến lược hay điều hành công ty.
Các nguồn tin của New York Times cũng tiết lộ trong vài năm qua, ông Huang đã trao thêm quyền lực và trách nhiệm cho các con tại Nvidia.
Con trai ông, Spencer Huang, là Giám đốc quản lý sản phẩm và giữ vai trò chủ chốt trong các hoạt động về robot của Nvidia. Con gái ông, Madison Huang, nắm giữ vai trò Giám đốc cấp cao phụ trách tiếp thị sản phẩm, đồng thời tham gia các lĩnh vực robot, truyền thông và tiếp thị. Trong khi đó, con rể Nico Caprez phụ trách phát triển kinh doanh cho công ty.
  |
Các con của Jensen Huang đều nắm giữ chức vụ trong bộ máy Nvidia. Ảnh: Korea Times, SemiVision. |
Vai trò ngày càng lớn của các thành viên gia đình trong hoạt động kinh doanh đã khiến một số nhân viên Nvidia bất mãn, đồng thời ngầm khẳng định rằng ông Huang đang chuẩn bị cho các con kế nhiệm mình trong tương lai. Điều này cũng tạo nên những tương quan quyền lực khác thường trong các cuộc họp, bởi các con ông có thể tiếp cận trực tiếp với Huang - người nắm quyền quyết định cuối cùng đối với mọi vấn đề lớn tại Nvidia. Một số khách hàng, nhà cung cấp và cố vấn của công ty cũng bắt đầu xây dựng quan hệ với các con ông.
Jensen Huang là trường hợp đặc biệt
Vào ngày 8/11 (giờ Mỹ), Jensen Huang thừa nhận đã không chung thủy với vợ. Lời thừa nhận này được đưa ra sau khi báo chí đưa tin về mối quan hệ giữa ông và một phụ nữ Trung Quốc. Hội đồng quản trị Nvidia cho biết họ không có lý do để tin rằng an ninh quốc gia hay bí mật của Nvidia đã bị xâm phạm. Thế nhưng, cuộc điều tra sẽ xem xét dựa trên tất cả thông tin hiện có.
Theo các chuyên gia kinh doanh và luật, thách thức đối với nhóm điều tra nằm ở chỗ họ đang xem xét hành vi của ông Huang và có thể cân nhắc cách chức một trong những lãnh đạo có vai trò quan trọng nhất đối với thành công của ngành AI Mỹ. Quá trình này diễn ra trong bối cảnh cơ cấu quyền lực tại Nvidia tập trung phần lớn quyền quyết định vào tay Huang.
"Jensen gắn liền với Nvidia, Nvidia gắn liền với ông ấy và cả hai đều gắn liền với AI. Vì vậy, vai trò của ông ấy trong bản sắc của công ty lớn hơn nhiều so với những trường hợp khác", ông Brian Burke, nhà sáng lập Burke Law & Strategy kiêm cố vấn cho các hội đồng quản trị doanh nghiệp, nói với Fortune.
 |
| Cái tên Jensen Huang gắn liền với sự phát triển vượt bậc của Nvidia. Ảnh: Reuters. |
Các chuyên gia nhận định có rất ít trường hợp tương tự Nvidia. Việc các lãnh đạo doanh nghiệp vướng vào những mối quan hệ tình cảm khiến sự nghiệp bị ảnh hưởng không phải chuyện hiếm. Năm 2019, McDonald’s đã sa thải CEO Steve Easterbrook vì có quan hệ tình cảm tự nguyện với một nhân viên và đây được xem là hành vi vi phạm chính sách công ty.
Tuy nhiên, bê bối lớn hơn chỉ xuất hiện sau đó, khi McDonald’s phát hiện thêm những mối quan hệ khác chưa được công bố. Công ty đã khởi kiện để thu hồi khoản thù lao thôi việc của ông Easterbrook và cuối cùng thu hồi được tiền mặt cùng cổ phiếu trị giá tổng cộng 105 triệu USD.
Dù vậy, trường hợp của Nvidia có điểm khác biệt. Cụ thể, mối quan hệ tình cảm liên quan đến CEO của công ty đang giữ vị thế thống lĩnh trong lĩnh vực phát triển một số công nghệ có giá trị nhất của Mỹ.
Thế khó của Nvidia
Ông Jason Schloetzer, Phó giáo sư tại Đại học Georgetown, người nghiên cứu về hoạt động kế nhiệm CEO, nói với Fortune rằng việc Nvidia tập trung quá nhiều quyền lực và quyền ra quyết định vào Huang đang khiến công ty dễ bị tổn thương trước những biến động sắp tới.
Ông phân tích Hội đồng quản trị đã mắc sai lầm khi không xây dựng một kế hoạch kế nhiệm rõ ràng và công bố kế hoạch đó với thị trường từ một hoặc 2 năm trước. Giờ đây, Hội đồng quản trị phải đối mặt với một quyết định mang tính bước ngoặt trong tình thế đột ngột, thậm chí có thể bị động, thay vì có đủ thời gian chuẩn bị và thực hiện quá trình chuyển giao quyền lãnh đạo theo một lộ trình nhất định.
Ông Schloetzer và các chuyên gia khác cho rằng Hội đồng quản trị có thể bổ nhiệm một CEO tạm quyền. Một phương án khác là để ông Stephen Neal, thành viên độc lập đứng đầu Hội đồng quản trị, Chủ tịch danh dự kiêm cố vấn cấp cao tại hãng luật Cooley LLP, tạm thời đảm nhiệm vị trí này nếu Huang rời ghế CEO. Giám đốc tài chính Nvidia Colette Kress cũng có thể là một sự lựa chọn cho vị trí CEO tạm quyền.
Trong khi đó, ông Brian Burke cho rằng Hội đồng quản trị có thể cách chức Huang sau khi cuộc điều tra kết thúc hoặc ông có thể phải rời vị trí trước thời điểm đó. Thậm chí, một kịch bản khác có thể xảy ra là Huang từ chức CEO nhưng tiếp tục đảm nhiệm một vai trò khác tại công ty.
Trong các cuộc phỏng vấn với truyền thông suốt nhiều năm qua, ông Huang từng bác bỏ cách tiếp cận truyền thống đối với việc lập kế hoạch kế nhiệm. Ông nhấn mạnh phương pháp của mình là liên tục chuyển giao kiến thức cho các đồng nghiệp. Ông cũng từng nói hy vọng CEO tiếp theo của Nvidia sẽ là người đang làm việc tại công ty, dù đến nay Nvidia vẫn chưa công khai xác định người kế nhiệm.
Không phải ai cũng có cơ hội gặp gỡ, trò chuyện với những doanh nhân, tỷ phú, những nhà quản lý doanh nghiệp nổi tiếng thế giới. Tuy nhiên, vẫn có cách để chúng ta tiếp cận, tìm hiểu về câu chuyện kinh doanh, cuộc đời, kinh nghiệm của các doanh nhân, tỷ phú nổi tiếng thông qua sách.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách doanh nhân - nơi chia sẻ những cuốn sách, câu chuyện về cuộc đời và kinh nghiệm của các tỷ phú, nhà quản lý nổi tiếng thế giới. Tủ sách không chỉ bao gồm các cuốn sách, câu chuyện từ tác giả độc lập mà còn bao gồm những cuốn sách do chính các tỷ phú viết về cuộc đời mình. Tủ sách doanh nhân mong muốn gửi tới độc giả các câu chuyện, góc nhìn về những cá nhân thành công nhất trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời mong muốn lan tỏa tri thức, phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
