Các hồng y Mỹ kêu gọi ông Trump giữ ‘đạo đức’

Hồng y Robert McElroy, Tổng giám mục Washington, là một trong ba vị Hồng y vừa ký tuyên bố chung chỉ trích gay gắt chính sách đối ngoại của chính quyền Trump liên quan đến vụ Greenland và Venezuela. Ảnh: NYT.

Theo CNN, ba hồng y tại Mỹ cùng đưa ra tuyên bố chung, kêu gọi chính quyền của Tổng thống Trump theo đuổi chính sách đối ngoại “chân chính về mặt đạo đức”, viện dẫn những diễn biến gần đây tại Venezuela, Greenland và Ukraine.

“Chúng tôi bác bỏ việc dùng chiến tranh như một công cụ phục vụ những lợi ích quốc gia hẹp hòi và khẳng định rằng hành động quân sự chỉ nên được xem là biện pháp cuối cùng trong những tình huống cực đoan”, tuyên bố nêu rõ.

Văn bản này do ba hồng y Robert McElroy (Washington DC), Blase Cupich (Chicago) và Joseph Tobin (Newark) cùng ký tên.

Ba vị hồng y cũng trích dẫn bài phát biểu gần đây về “tình trạng thế giới” của Giáo hoàng Leo XIV tại Vatican, trong đó Giáo hoàng cảnh báo rằng “xu hướng hiếu chiến đang lan rộng”, còn nguyên tắc hậu Thế chiến II vốn ngăn cản các quốc gia xâm phạm biên giới của nhau đã bị “xói mòn”.

Theo tuyên bố chung, “vai trò đạo đức” của Mỹ trên trường quốc tế hiện “đang bị xem xét lại”. Trong khi đó, các nỗ lực xây dựng hòa bình trên thế giới đang bị “thu hẹp thành những phạm trù mang tính đảng phái, làm gia tăng sự chia rẽ và thúc đẩy các chính sách có tính hủy hoại”.

Tuyên bố chung hiếm hoi này được đưa ra trong bối cảnh cả Giáo hoàng lẫn Hội đồng Giám mục Mỹ trước đó đã lên tiếng chỉ trích chính sách nhập cư của chính quyền ông Trump.

Đáng chú ý, trong số ba vị hồng y ký tuyên bố chung, hồng y Robert McElroy là chuyên gia sâu về lĩnh vực này. Năm 1992, ông từng xuất bản cuốn sách "Morality and American Foreign Policy: The Role of Ethics in International Affairs" (Đạo đức và chính sách đối ngoại của Mỹ: Vai trò của đạo lý trong các vấn đề quốc tế) dựa trên chính luận án tiến sĩ của mình.

Hiện Tổng giám mục Mỹ phụ trách mục vụ quân đội Mỹ, ông Timothy Broglio, cũng đã bày tỏ lo ngại rằng binh sĩ Mỹ “có thể bị đặt vào tình thế phải thi hành những mệnh lệnh gây nghi vấn về mặt đạo đức”, nếu Washington tiến hành bất kỳ hành động quân sự nào nhằm vào Greenland.

Tổng giám mục Broglio nói với BBC ngày 19/1 rằng ông “không thể hình dung ra bất kỳ hoàn cảnh nào” để Mỹ tiến hành chiến dịch quân sự tại Greenland và có thể được coi là một cuộc chiến chính nghĩa. Ông Broglio cũng nhấn mạnh Đan Mạch vốn là một đồng minh của Washington.

Những diễn biến trên diễn ra sau khi gần đây ông Trump tuyên bố sẽ tuyên chiến với đồng minh châu Âu để giành Greenland bằng bất cứ giá nào. Ngày hôm qua, ông Trump dọa áp thuế lên 8 nước trong khối NATO đang bảo vệ hòn đảo bán tự trị này.

Cuối tuần qua, Tổng thống Trump đã gửi thư cho Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Stoere để phản hồi việc Na Uy và Phần Lan phản đối chính sách áp thuế của Mỹ.

Ông Trump bày tỏ sự bất mãn khi không được trao giải Nobel Hòa Bình dù "có công chấm dứt 8 cuộc chiến". Ông tuyên bố: “Tôi không còn cảm thấy mình có nghĩa vụ chỉ nghĩ về hòa bình”, thay vào đó sẽ ưu tiên những điều “tốt đẹp và phù hợp với Mỹ”.

Ông công kích quyền sở hữu của Đan Mạch, cho rằng nước này và châu Âu yếu đuối không thể bảo vệ hòn đảo trước Nga hay Trung Quốc. Ông khẳng định căn cứ lịch sử của Đan Mạch rất lỏng lẻo và tuyên bố: “Thế giới sẽ không an toàn nếu Mỹ không có quyền kiểm soát hoàn toàn và tuyệt đối đối với Greenland".

Về NATO, ông khẳng định đã đóng góp cho NATO nhiều hơn bất kỳ ai và yêu cầu liên minh này phải “làm điều gì đó cho nước Mỹ”.

Thủ tướng Na Uy cho biết bức thư của ông Trump là lời hồi đáp sau khi ông và Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb phản đối kế hoạch áp thuế của Mỹ nhắm vào châu Âu. Trả lời báo VG, ông Stoere nhấn mạnh quan trọng nhất hiện nay các bên cần "hạ nhiệt trong phát ngôn" và đề nghị một cuộc điện đàm ba bên để tháo gỡ căng thẳng.