Biết hài lòng với những gì mình có, người ta mới có được hạnh phúc. Ảnh: Prudential.

[...]

“Biết đủ” là người ta cho bao nhiêu, bạn “tuy không hài lòng, nhưng vẫn chấp nhận được”, “biết dừng” là khi đến một mức độ nào đó biết xua tay nói: Tôi không cần nữa!

“Biết đủ” là do người, “biết dừng” là do mình. “Biết đủ” là không tham, “biết dừng” là không tùy tiện.

Trước đây, ở dưới núi Phổ Đà có một tiều phu, cả ngày đi sớm về trễ, lao động vất vả, nhưng vẫn không thể no ấm, trong nhà thường không có gì ăn. Vợ của người tiều phu hàng ngày đều đến thắp hương, thành kính cầu Phật Tổ từ bi, giúp cho họ sống tốt hơn một chút. Lời cầu xin của cô quả nhiên cảm động được Phật Tổ. Một ngày nọ, khi ra ngoài đốn củi, người tiều phu đã đào được một bức tượng la hán vàng dưới một gốc cây lớn.

Người tiều phu vốn không có lấy một đồng bỗng chốc trở thành phú ông, mua ruộng đất, có nhà sang, cuộc sống tốt đẹp hơn nhiều. Đáng lẽ người tiều phu phải vui khi đã thoát cảnh nghèo khó và trở thành một triệu phú mới phải. Nhưng người tiều phu vừa mới vui được vài ngày thì đã ăn không ngon, ngủ không yên.

Vợ anh ta hỏi: “Bây giờ chúng ta không phải lo nghĩ chuyện ăn uống, lại có nhà đẹp ruộng tốt, anh còn thở ngắn than dài làm gì? Lẽ nào anh sợ bị kẻ trộm tới lấy mất? Kẻ trộm không trộm được nhà cửa và ruộng vườn của anh đâu, có gì đáng sợ chứ. Anh đúng là trời sinh ra phải chịu mệnh cơ hàn rồi!”.

Cuốn sách Nóng giận là bản năng, tĩnh lặng là bản lĩnh của tác giả Tống Mặc. Ảnh: Chi.

Người tiều phu nghe xong liền nổi giận: “Em hiểu cái gì! Trộm không trộm được thì sẽ đến nhiều lần nữa, điều làm anh lo lắng nhất là trong 18 bức tượng la hán vàng anh mới có được một bức, còn 17 bức tượng nữa không biết được chôn ở đâu, làm sao anh có thể yên tâm được?” Cứ như vậy, người tiều phu suốt ngày hồn bay phách lạc vì không thể có được 17 bức tượng la hán khác, không bao lâu sau thì bệnh chết.

Người này không biết đủ, không biết dừng lại lúc thích hợp, kết quả cuối cùng là hại đến mình. Nhìn bề ngoài ta thấy có nhiều nguyên nhân dẫn đến cái chết, nhưng thật ra, đa phần là vì không biết đủ, không hiểu được “phải dừng”. Nếu chúng ta biết đủ, biết dừng, thì sẽ giảm đi rất nhiều phiền não, cơ thể thanh tịnh, và có sống thêm vài năm cũng chẳng thành vấn đề.

Con người không vui vẻ, không hạnh phúc, không phải bởi họ có được quá ít, mà bởi họ không biết đủ, biết dừng. Không biết đủ thì cho dù có bao nhiêu tiền bạc cũng sẽ cảm thấy mình có quá ít, lúc nào cũng buồn phiền vì cái không có được, không biết dừng đúng lúc, cuối cùng ngay cả thứ đến tay rồi cũng vuột mất.