1. Empire of AI (Đế chế Open AI và ChatGPT) - Karen Hao: Cuốn sách điều tra hành trình OpenAI từ tổ chức phi lợi nhuận thành doanh nghiệp đứng sau ChatGPT, sự ra đời của Anthropic và mâu thuẫn giữa Sam Altman với Elon Musk. Qua những câu chuyện hậu trường, nhà báo Karen Hao phân tích cách các công ty AI hàng đầu Mỹ định hình ngành công nghiệp, đồng thời đặt ra những câu hỏi về quyền lực, tham vọng và trách nhiệm. Tác phẩm hé lộ mặt sau của cơn sốt AI, nơi lời hứa về tương lai đan xen với lợi ích kinh tế và cuộc cạnh tranh ảnh hưởng. Ảnh: Fahasa.

2. Superintelligence ( Siêu trí tuệ) - Nick Bostrom: Nhà triết học Nick Bostrom phân tích những kịch bản AI vượt qua con người về năng lực tư duy, cùng nguy cơ công nghệ theo đuổi những mục tiêu đi ngược lợi ích nhân loại. Xuất bản năm 2014, cuốn sách trở thành tác phẩm nền tảng của dòng tư tưởng cảnh báo AI có thể vượt khỏi tầm kiểm soát. Đây là lựa chọn giúp độc giả hiểu nguồn gốc nỗi sợ AI và cơ sở của những cảnh báo về tương lai con người. Ảnh: Alphabooks.

3. The AI Con (Trò lừa AI) - Emily M. Bender và Alex Hanna: Trong cuốn sách, 2 học giả Emily M. Bender và Alex Hanna phản biện những tuyên bố cho rằng AI sắp vượt xa năng lực con người, cho rằng nhiều lời quảng bá đang bị thổi phồng để hợp thức hóa việc thu thập dữ liệu, mở rộng giám sát và làm suy giảm giá trị sáng tạo. Cuốn sách khuyến khích độc giả nhìn vào lợi ích kinh tế và quyền lực đứng sau những câu chuyện về AI, đồng thời đặt ra câu hỏi: nỗi sợ AI bắt nguồn từ năng lực thực tế của công nghệ hay từ cách ngành công nghiệp này tự kể về mình? Ảnh: CNET.

4. Automating Inequality (Tự động hoá bất bình đẳng) - Virginia Eubanks: Xuất bản năm 2018, Automating Inequality phân tích cách thuật toán và hệ thống tự động hóa có thể củng cố bất bình đẳng, đặc biệt khi được dùng để ra quyết định trong các dịch vụ công. Virginia Eubanks chỉ ra những hệ quả khi công nghệ can thiệp trực tiếp vào đời sống con người. Khi AI ngày càng được ứng dụng trong các lĩnh vực thiết yếu, cuốn sách gợi mở những câu hỏi về cách thuật toán tái tạo định kiến và trách nhiệm khi quyết định tự động gây tổn hại. Tác phẩm đưa tranh luận về AI từ năng lực công nghệ đến những tác động xã hội cụ thể. Ảnh: Picador.

5. Hyperscale (Hạ tầng AI quy mô siêu lớn) - Paris Marx: Phía sau các công cụ AI là hệ thống trung tâm dữ liệu khổng lồ, tiêu thụ tài nguyên và gây tác động vật lý đến môi trường. Trong Hyperscale, nhà báo Paris Marx điều tra sự phát triển của các trung tâm dữ liệu AI trên toàn cầu và hệ lụy đối với môi trường, cộng đồng địa phương. Cuốn sách cho thấy cuộc đua AI không chỉ diễn ra trong thế giới số mà còn kéo theo những thay đổi ngoài đời thực, đặt ra câu hỏi về cái giá xã hội phải trả cho sự phát triển công nghệ. Ảnh: Amazon.

6. Your Face Belongs to Us (Khuôn mặt bị đánh cắp) - Kashmir Hill: Khi hình ảnh cá nhân trên Internet có thể bị khai thác để nhận diện khuôn mặt, quyền riêng tư đứng trước nhiều thách thức. Nhà báo Kashmir Hill điều tra Clearview AI, công ty xây dựng cơ sở dữ liệu hình ảnh trực tuyến khổng lồ và cung cấp công nghệ nhận diện khuôn mặt cho cơ quan thực thi pháp luật, doanh nghiệp và khách hàng giàu có. Cuốn sách cho thấy công nghệ này có thể mở rộng giám sát trên quy mô lớn, đặt ra câu hỏi về quyền kiểm soát dữ liệu cá nhân. Qua một trường hợp có thật, tác phẩm làm rõ những rủi ro AI đang hiện hữu trong đời sống. Ảnh: Simon & Schuster UK.

7. I, Robot (Tôi và Robot) - Isaac Asimov: Xuất bản năm 1950, cuốn sách là tuyển tập truyện ngắn của Isaac Asimov về mối quan hệ giữa con người và robot, nổi bật với “Ba định luật robot”. Qua những xung đột giữa mệnh lệnh, giới hạn và đạo đức, tác phẩm đặt ra câu hỏi về trách nhiệm và khả năng kiểm soát máy móc khi chúng ngày càng tham gia vào các quyết định của con người. Dưới góc nhìn giả tưởng, cuốn sách gợi mở những vấn đề mà xã hội vẫn đang đối mặt trong thời đại AI. Ảnh: Abebooks.

8. More Everything Forever (Giấc mơ về sự tăng trưởng vô tận) - Adam Becker: Trong More Everything Forever, nhà báo khoa học Adam Becker tìm hiểu các hệ tư tưởng ảnh hưởng đến giới công nghệ, từ chủ nghĩa gia tốc đến chủ nghĩa duy lý và quan điểm bi quan về AI. Cuốn sách phân tích cách những niềm tin này định hình tầm nhìn và quyết định của các lãnh đạo công nghệ, lý giải vì sao họ theo đuổi những tương lai khác nhau, từ niềm tin vào tiến bộ đến nỗi lo AI có thể hủy diệt nhân loại. Ảnh: Hachette Book Group.