
Sáu tháng đầu năm 2026, hoạt động xuất bản và phát hành tại TP.HCM ghi nhận doanh thu gần 3.000 tỷ đồng, tăng 8-9% so với cùng kỳ năm trước. Thời gian này, thành phố thử nghiệm thêm nhiều cách đưa sách đến độc giả, trong đó mô hình hội sách chung cư được xem là hướng mở rộng không gian đọc ra khỏi khu vực trung tâm.
Trình bày tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 lĩnh vực xuất bản, ông Trần Thế Thuận - Thành ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, nêu 7 định hướng để đưa xuất bản trở thành ngành quan trọng của công nghiệp văn hóa.
Xuất bản TP.HCM tăng trưởng tốt
Theo báo cáo của Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, thành phố hiện có 6 nhà xuất bản (NXB), 21 văn phòng đại diện, chi nhánh của các NXB, 226 đơn vị phát hành sách, gần 1.000 trung tâm, nhà sách tư nhân, khoảng 2.800 hộ kinh doanh và hơn 1.000 doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh in ấn. Hệ sinh thái này còn có Đường sách, các không gian sách và hệ thống thư viện.
Trong 6 tháng đầu năm, doanh thu hoạt động xuất bản, phát hành đạt gần 3.000 tỷ đồng. Hai đơn vị của thành phố là NXB Tổng hợp TP.HCM và NXB Trẻ thực hiện 780 tựa sách với gần 1,9 triệu bản in. Hai NXB này lần lượt ghi nhận doanh thu gần 7 tỷ đồng và gần 82 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm.
Ở nhóm phát hành, hai đơn vị lớn của TP.HCM là Fahasa và Phương Nam ghi nhận doanh thu lần lượt khoảng 2.121 tỷ đồng và hơn 312 tỷ đồng.
Tại Đường sách TP.HCM, doanh thu của các đơn vị đạt hơn 32,27 tỷ đồng, tăng 2,9% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, lượng sách bán ra ở đây giảm, cho thấy sức mua của thị trường có xu hướng chững lại.
Theo bà Phạm Thị Yến, Phó trưởng phòng Báo chí - Xuất bản (Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM), mức tăng 8-9% của các đơn vị xuất bản, phát hành diễn ra trong bối cảnh việc mua sách và xu hướng của bạn đọc có sự chuyển dịch.
|
| Bà Phạm Thị Yến, Phó trưởng phòng Báo chí - Xuất bản (Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM). |
Trong 6 tháng đầu năm, các đơn vị xuất bản, phát hành tham gia nhiều sự kiện lớn của thành phố. Lễ hội Đường Sách Tết Bính Ngọ có hơn 60 đơn vị tham gia cùng hơn 80 chương trình. Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 có hơn 30 đơn vị với khoảng 60 chương trình. Hội sách Thiếu nhi TP.HCM lần VI quy tụ gần 60 đơn vị, tổ chức hơn 150 hoạt động, trong đó các chương trình được đưa từ khu vực trung tâm đến chung cư, nhà trọ và bệnh viện.
Một mô hình mới được ngành xuất bản thành phố chú ý là Hội sách chung cư. Được thí điểm lần đầu tại phường Cát Lái, hoạt động này tiếp tục được nhân rộng đến nhiều địa phương trong dịp Hội sách Thiếu nhi 2026.
Theo bà Phạm Thị Yến, đây là cách đưa sách đến gần hơn với những nhóm độc giả không thường xuyên tiếp cận hội sách, đường sách quy mô lớn ở khu vực trung tâm.
Cùng hội sách chung cư, thành phố định hướng mở rộng các hình thức đọc trong cộng đồng như không gian đọc, thư viện số, thư viện thông minh, tủ sách cộng đồng và xe sách lưu động.
7 định hướng phát triển ngành sách TP.HCM
Phát biểu tại hội nghị, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM Trần Thế Thuận cũng nêu rõ các định hướng phát triển ngành xuất bản thành phố trong thời gian tiếp theo.
Định hướng đầu tiên được ông Trần Thế Thuận nêu là hoàn chỉnh Đề án phát triển ngành xuất bản, in, phát hành và phát triển văn hóa đọc. Mục tiêu là nâng tỷ lệ người đọc sách và giúp người dân tiếp cận thị trường thế giới.
Ông cho rằng TP.HCM đã có nhiều mô hình đưa sách đến bạn đọc nhưng vẫn còn “những khoảng trống rất lớn” có thể khai thác. Vì vậy, văn hóa đọc cần được lan tỏa theo hướng đa ngành, đa địa phương, thay vì chỉ tập trung vào những sự kiện lớn trong năm.
Định hướng thứ hai là triển khai kế hoạch thực hiện các chỉ thị của Thành ủy về tăng cường sự lãnh đạo đối với hoạt động xuất bản, đồng thời tiếp tục các chương trình phát triển văn hóa đọc. Theo ông Trần Thế Thuận, trọng tâm không nên dừng ở việc đưa sách đến tay người dân mà phải tạo được nhu cầu đọc trong cộng đồng.
Từ đó, ông Thuận đề xuất cách kết nối sách với những lĩnh vực khác của công nghiệp văn hóa. Điện ảnh, sân khấu có thể chuyển thể hoặc tái hiện tác phẩm văn học, kéo người xem quay lại tìm hiểu sách.
|
| Ông Trần Thế Thuận, Thành ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao TP.HCM. |
Định hướng thứ ba gắn trực tiếp với công nghiệp văn hóa. Sở Văn hóa và Thể thao sẽ tham mưu phát triển mạng lưới không gian đọc cộng đồng và nghiên cứu các mô hình liên kết giữa xuất bản, công nghệ, truyền thông, giáo dục, phát hành, xuất khẩu và du lịch văn hóa.
“Nếu thực sự tập trung tạo ra cơ chế, nguồn nhân lực, thị trường sản phẩm và các yếu tố để kiểm soát tốt sở hữu trí tuệ, chúng ta sẽ tạo được một vòng lặp về công nghiệp văn hóa hiệu quả”, ông Thuận nhấn mạnh.
Định hướng thứ tư là mở rộng và hoàn thiện hệ thống phát hành sách của thành phố. Theo ông Trần Thế Thuận, hệ thống này cần phát huy vai trò cầu nối giữa xuất bản và bạn đọc.
Cùng đó, ngành sẽ nghiên cứu các cơ chế, chính sách thúc đẩy sáng tạo và tăng sự tham gia của doanh nghiệp, nhất là trong chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ, hiện đại hóa thiết bị, mở rộng thị trường và tham gia các chương trình hợp tác, quảng bá sách ra ngoài thành phố và quốc tế.
Một hướng khác được Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM đề cập là thay đổi cách Nhà nước hỗ trợ sản phẩm xuất bản. Ông cho rằng, ngoài việc đặt hàng sản phẩm truyền thông, có thể nghiên cứu cơ chế đặt hàng trong lĩnh vực văn hóa, in ấn và xuất bản.
Ông cũng đặt vấn đề Nhà nước mua lại những sản phẩm chất lượng cao, tác phẩm đoạt giải thưởng để đưa các tác phẩm này đến với công chúng rộng hơn.
Định hướng thứ sáu là xây dựng đội ngũ làm xuất bản chuyên nghiệp, có chuyên môn và thích ứng với chuyển đổi số. Cuối cùng là tiếp tục tăng cường quản lý nhà nước, để Sở Văn hóa và Thể thao trở thành điểm tựa cho doanh nghiệp và thị trường xuất bản phát triển ổn định.
Theo ông Thuận, việc này cần đi cùng bảo vệ bản quyền, quyền tác giả và sở hữu trí tuệ trên môi trường mạng, đồng thời nâng chất lượng biên tập, xuất bản và phát hành.
Sắp tới, Sở tiếp tục phối hợp các đơn vị xuất bản, in, phát hành, nhà văn và những lĩnh vực liên quan để phát triển công nghiệp văn hóa, trong đó có văn hóa đọc.
“Cùng các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương và thành phố về lĩnh vực xuất bản, đây tiếp tục là thời cơ và vận hội mới cho sự phát triển văn hóa của thành phố. Trong đó, sự phát triển của lĩnh vực xuất bản sẽ góp phần cho quá trình hiện thực hóa các nghị quyết, chỉ thị, chương trình hành động của Trung ương và thành phố trên lĩnh vực này”, ông Trần Thế Thuận chia sẻ.
Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.
Trân trọng.