|
|
Trẻ thường để ý đến phản ứng của cha mẹ khi mọi chuyện không diễn ra như mong đợi. Ảnh: Freepik. |
Nói đến nuôi dạy con thành công, nhiều cha mẹ thường nghĩ đến thành tích như học giỏi, chơi thể thao tốt, biết làm việc nhà, có trách nhiệm, hòa đồng và biết đưa ra quyết định đúng.
Tuy nhiên, sau nhiều năm làm việc với hơn 200 gia đình, chuyên gia nuôi dạy con Reem Raouda nhận thấy những bài học giúp trẻ hạnh phúc, thành công và xây dựng được các mối quan hệ lành mạnh lại không nằm ở thành tích.
Chia sẻ trên CNBC, bà chỉ ra 6 bài học mà cha mẹ của những đứa trẻ tự tin, kiên cường và có khả năng thích nghi tốt thường dạy con từ sớm.
Thất bại không làm thay đổi cách cha mẹ nhìn nhận con
Trẻ thường để ý đến phản ứng của cha mẹ khi mọi chuyện không diễn ra như mong đợi. Các em có thể nhận ra người lớn tự hào khi mình đạt điểm cao nhưng tỏ ra xa cách khi kết quả không tốt.
Tuy nhiên, theo Reem Raouda, trẻ cần hiểu rằng một kết quả kém không khiến cha mẹ đánh giá thấp mình. Thay vì hỏi "Sao con không chăm học hơn?", cha mẹ có thể nói: "Mẹ biết con mong đợi một kết quả khác. Con cảm thấy thế nào về chuyện này?".
Khi biết điểm số thấp không làm thay đổi tình cảm của cha mẹ, trẻ sẽ bớt sợ mắc lỗi và có thể rút kinh nghiệm từ thất bại.
Làm người khác thất vọng không có nghĩa trẻ đã sai
Nếu nghĩ rằng ngoan là phải làm hài lòng người khác, trẻ dễ cho rằng mình sai khi khiến ai đó thất vọng. Lâu dần, các em chỉ quan tâm đến mong muốn của người khác mà không biết bản thân thực sự nghĩ gì.
Cha mẹ có thể giúp con nhìn nhận vấn đề theo cách khác bằng cách giải thích: "Người khác có thể thất vọng về lựa chọn của con, nhưng không có nghĩa lựa chọn ấy sai".
 |
| Ngay cả những lời khen cũng có thể tạo áp lực cho trẻ. Ảnh: Pexels. |
Thành tích không định nghĩa con người trẻ
Ngay cả những lời khen cũng có thể tạo áp lực nếu cha mẹ thường xuyên gắn trẻ với một hình ảnh nhất định. Ví dụ như “Con thông minh quá”, “Con là đứa có trách nhiệm nhất nhà”.
Lâu dần, trẻ có thể nghĩ mình phải luôn giữ được hình ảnh đó. Khi kết quả không được như kỳ vọng, trẻ dễ cảm thấy mình kém cỏi hoặc không còn xứng đáng với những lời khen trước đây.
Do đó, thay vì chỉ khen thành tích, cha mẹ nên ghi nhận cách con học tập và nỗ lực. Con cần hiểu rằng giá trị của bản thân không phụ thuộc vào thành tích hay tài năng. Điều này giúp các em mạnh dạn thử sức với những điều mới mà không quá sợ thất bại.
Quan điểm này cũng được đề cập trong cuốn Con cái chúng ta đều tốt của nhà tâm lý học Becky Kennedy. Tác giả phân biệt hành vi của trẻ với bản chất của các em, cho rằng một hành vi chưa phù hợp không đồng nghĩa trẻ là đứa trẻ hư. Thay vì chỉ tìm cách sửa lỗi, cha mẹ cần tìm hiểu nhu cầu và cảm xúc phía sau hành vi đó.
Trẻ có thể bất đồng hoặc tức giận mà vẫn được yêu thương
Theo chuyên gia, trẻ không nên phải chọn giữa việc nói lên suy nghĩ và giữ mối quan hệ gần gũi với cha mẹ. Nếu luôn phải im lặng để làm hài lòng người thân, trẻ có thể gặp khó khăn khi từ chối người khác.
Song, điều này không có nghĩa trẻ được tự quyết định mọi chuyện. Cha mẹ vẫn cần đặt ra giới hạn trong gia đình, nhưng không làm mất đi sự gắn kết với con.
Chẳng hạn, khi trẻ tức giận vì không được đáp ứng mong muốn, cha mẹ có thể nói: “Con có quyền tức giận vì quyết định của mẹ. Nhưng câu trả lời vẫn là không, và mẹ vẫn yêu con”.
 |
| Trẻ cần hiểu rằng buồn bã không có nghĩa là mọi chuyện đang trở nên tồi tệ. Ảnh: Pexels. |
Cảm xúc khó chịu không nhất thiết phải giải quyết ngay
Khi con buồn, cha mẹ thường muốn giúp con vui lên bằng cách giải quyết vấn đề, trấn an hoặc đánh lạc hướng.
Tuy nhiên, trẻ cần hiểu rằng buồn bã không có nghĩa là mọi chuyện đang trở nên tồi tệ. Cha mẹ không nhất thiết phải ngăn con trải qua những cảm xúc khó chịu. Đôi khi, người lớn chỉ cần ở bên và để con tự cảm nhận. Qua đó, trẻ học cách đối diện với nỗi buồn, sự xấu hổ hay lo lắng thay vì tìm cách né tránh.
Trong cuốn Huấn luyện cảm xúc - Để con trẻ phát triển toàn diện, hai tác giả Christina Sungaie Choi và Peck Cho cũng giới thiệu phương pháp giúp cha mẹ nhận biết, lắng nghe và đồng cảm với cảm xúc của trẻ. Thay vì chỉ chú ý đến hành vi bên ngoài, người lớn cần tìm hiểu cảm xúc của con, giúp trẻ gọi tên những gì mình đang trải qua và từng bước tìm cách giải quyết vấn đề.
Gia đình là nơi trẻ không phải cố gắng gây ấn tượng
Trẻ thường xuyên bị đánh giá qua điểm số, thành tích và thứ hạng. Khi trưởng thành, các em tiếp tục đối mặt với những thước đo như kết quả thi đại học hay thành tựu công việc.
Theo Reem Raouda, thành tích có thể giúp trẻ phát triển nhưng không nên là điều kiện để trẻ cảm thấy mình xứng đáng được cha mẹ yêu thương. Cha mẹ có thể nói với con: "Mẹ rất vui khi con thành công, nhưng con không cần phải làm điều gì để chứng minh bản thân mới được mẹ yêu thương".
Thị trường lao động thay đổi chóng mặt, để tồn tại, con người cần học tập suốt đời. Trong bối cảnh đó, tạp chí Tri Thức - Znews giới thiệu tới độc giả cuốn Học tập suốt đời của tác giả Michelle R.Weise.
