|
|
Thí sinh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025. Ảnh: Phương Lâm. |
Bức tranh tuyển sinh đại học năm 2025 cho thấy xu hướng lựa chọn ngành học của thí sinh tiếp tục có sự phân hóa rõ nét, trong đó các ngành thuộc lĩnh vực kinh tế, công nghệ và nhân văn vẫn chiếm ưu thế.
Ngành học dẫn đầu năm 2025
Cụ thể, tại Hội nghị thông tin tuyển sinh đại học tổ chức sáng 20/4 tại TP.HCM, Bộ GD&ĐT cho biết trong tổng số hơn 681.000 thí sinh nhập học năm 2025, nhóm ngành Kinh doanh và quản lý tiếp tục dẫn đầu về số lượng lựa chọn với hơn 146.000 thí sinh, chiếm khoảng 21%. Tuy nhiên, nếu so với năm 2024, tỷ lệ này đã giảm khoảng 4%.
Xếp sau là nhóm ngành Công nghệ kỹ thuật với hơn 72.500 thí sinh nhập học, chiếm 10,6%, tăng hơn 1% so với năm trước. Ba nhóm ngành khác cũng thu hút đông thí sinh gồm Nhân văn (hơn 65.000 thí sinh), Máy tính và công nghệ thông tin (hơn 62.000 thí sinh) và Sức khỏe (hơn 53.000 thí sinh).
 |
| Những ngành học có số lượng thí sinh theo học cao nhất trong năm 2025. Ảnh: Moet. |
Đáng chú ý, xét riêng nhóm ngành công nghệ chiến lược (gồm 44 ngành thuộc nhiều lĩnh vực), tổng số thí sinh trúng tuyển và nhập học vượt 150.450 em trong năm 2025.
Số liệu cho thấy sức hút mạnh mẽ của nhóm ngành này không chỉ ở số lượng đăng ký mà còn ở mặt bằng điểm chuẩn và tỷ lệ nhập học. Đây là nhóm ngành nổi bật trong tổng thể 12 nhóm ngành có quy mô tuyển sinh lớn nhất, đóng vai trò quan trọng trong định hướng phát triển nguồn nhân lực quốc gia.
Ở chiều ngược lại, Bộ GD&ĐT cũng công bố 12 nhóm ngành có số quy mô tuyển sinh dưới 10.000 sinh viên/nhóm ngành. Trong đó, Dịch vụ xã hội là nhóm thấp nhất, chỉ có hơn 3.100 thí sinh nhập học vào năm 2025, tiếp đó là Thú y (hơn 3.500 thí sinh), Dịch vụ vận tải (hơn 4.000 thí sinh), Toán và thống kê (hơn 4.100 thí sinh).
Nhóm ngành Nghệ thuật, An ninh quốc phòng, Khoa học sự sống, Khoa học tự nhiên và đào tạo giáo viên cũng nằm trong nhóm có quy mô tuyển sinh thấp.
Về bức tranh tổng thể, năm 2025 ghi nhận hơn 1,16 triệu thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT. Tỷ lệ thí sinh nhập học so với tổng số dự thi đạt 59%, tiếp tục xu hướng tăng so với các năm trước.
Về phương thức tuyển sinh, xét tuyển bằng kết quả thi tốt nghiệp THPT vẫn chiếm ưu thế với hơn 50% thí sinh trúng tuyển. Tuy nhiên, các phương thức xét tuyển khác như học bạ, xét tuyển kết hợp hay kỳ thi riêng có xu hướng phân hóa mạnh. Đáng chú ý, hơn 200 phương thức xét tuyển của các cơ sở đào tạo không có thí sinh nhập học.
Bên cạnh những kết quả tích cực, công tác tuyển sinh năm 2025 vẫn tồn tại một số hạn chế như sai sót trong khai báo thông tin, tình trạng “nhiễu” phương thức xét tuyển, thiếu đồng bộ dữ liệu và khó khăn trong việc thu hút thí sinh tại các trường địa phương. Đây là những vấn đề được Bộ GD&ĐT yêu cầu các cơ sở đào tạo khắc phục trong các mùa tuyển sinh tiếp theo.
Tuyển sinh năm 2026 ra sao?
Bước sang năm 2026, công tác tuyển sinh đại học được định hướng điều chỉnh theo hướng minh bạch, đơn giản hóa quy trình nhưng đồng thời siết chặt các tiêu chuẩn đầu vào và nâng cao chất lượng đào tạo.
Theo quy định mới tại Thông tư 06/2026, thí sinh tốt nghiệp THPT phải đạt tối thiểu 15 điểm cho 3/4 môn thi mới đủ điều kiện xét tuyển đại học; riêng các ngành đặc thù như sư phạm, luật, sức khỏe có ngưỡng cao hơn. Đồng thời, kết quả học tập của cả 3 năm THPT (lớp 10, 11, 12) sẽ được đưa vào xét tuyển, thay vì chỉ tập trung vào lớp 12 như trước.
 |
| Ông Lê Quân, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT. Ảnh: Moet. |
Một điểm mới đáng chú ý là quy định về tổ hợp xét tuyển. Trong đó, môn Toán hoặc Ngữ văn phải chiếm tối thiểu 1/3 trọng số nhằm đảm bảo nền tảng học thuật cơ bản cho thí sinh. Ngoài ra, thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng, trong khi với khối ngành đào tạo giáo viên, nguyện vọng phải nằm trong khoảng từ 1 đến 5.
Quy trình xét tuyển cũng được điều chỉnh theo hướng công bằng hơn khi không phân chia chỉ tiêu theo phương thức hay tổ hợp xét tuyển. Thí sinh sẽ được xét tuyển bình đẳng dựa trên điểm số quy đổi tương đương, chỉ xét đến thứ tự nguyện vọng trong các trường hợp đặc biệt.
Song song đó, hệ thống dữ liệu tuyển sinh tiếp tục được hoàn thiện và đồng bộ, kết nối với cơ sở dữ liệu ngành và các hệ thống liên quan. Thí sinh chỉ cần đăng ký xét tuyển theo mã ngành, không cần lựa chọn phương thức hay tổ hợp cụ thể, góp phần đơn giản hóa quy trình đăng ký.
Đáng chú ý, Bộ GD&ĐT tiếp tục định hướng phát triển các chương trình đào tạo thuộc nhóm công nghệ chiến lược như bán dẫn, hạt nhân, đường sắt, đồng thời dự kiến triển khai học bổng STEM cho khoảng 30% thí sinh có kết quả cao trong các môn khoa học tự nhiên. Đây được xem là bước đi nhằm duy trì sức hút của nhóm ngành đang dẫn đầu xu hướng lựa chọn của thí sinh.
Phát biểu tại hội nghị, ông Lê Quân, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT, nhấn mạnh giáo dục đại học không chỉ dừng lại ở việc đảm bảo chất lượng mà cần hướng tới nâng cao chuẩn đầu ra, gắn chặt với nhu cầu của thị trường lao động. Theo ông, việc tuyển sinh cần chuyển từ “tuyển đủ” sang “tuyển đúng”, bảo đảm đào tạo đúng người và tạo ra cơ hội việc làm phù hợp cho người học.
Ông cũng lưu ý trong bối cảnh chi phí học tập ngày càng tăng, trách nhiệm của các cơ sở giáo dục đối với người học càng lớn. Nếu sinh viên ra trường không đáp ứng được yêu cầu công việc hoặc không thích ứng với sự thay đổi của công nghệ, hệ lụy sẽ là sự gia tăng của lực lượng lao động kém chất lượng.
“Chất lượng là điều kiện tiên quyết, nhưng trách nhiệm mới là yếu tố quyết định”, ông Lê Quân nhấn mạnh, đồng thời cho biết Bộ GD&ĐT sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống dữ liệu để theo dõi toàn bộ quá trình học tập và việc làm của người học, qua đó đánh giá thực chất hiệu quả đào tạo.
Thị trường lao động thay đổi chóng mặt, để tồn tại, con người cần học tập suốt đời. Trong bối cảnh đó, tạp chí Tri Thức - Znews giới thiệu tới độc giả cuốn Học tập suốt đời của tác giả Michelle R.Weise.
Tác phẩm cung cấp cho độc giả những đánh giá về thị trường lao động tương lai, những giải pháp cho nhu cầu vừa học vừa làm đang ngày một tăng, cùng với đó là đưa ra những cách kết nối để quá trình chuyển đổi “học-làm” diễn ra thuận lợi hơn. Từ đó, tác giả nêu lên vai trò của việc học tập suốt đời.
