Những ngày qua, câu chuyện một tài xế ô tô bị xử phạt 19 triệu đồng và trừ điểm giấy phép lái xe vì vượt đèn đỏ thu hút sự quan tâm của dư luận.
Tuy nhiên, điều khiến nhiều người bàn luận không nằm ở mức xử phạt, mà ở phản ứng của người vi phạm sau đó.
Thay vì thừa nhận sai sót và xem đây là bài học để rút kinh nghiệm, tài xế lại đăng tải nội dung trên mạng xã hội bày tỏ sự bức xúc, chỉ trích người đã ghi lại hình ảnh và gửi clip vi phạm cho lực lượng Cảnh sát giao thông.
Thậm chí, tài xế còn buông những lời cay nghiệt, “trù” người báo tin vi phạm có thể gặp những chuyện không may mắn trên hành trình.
|
| Người vi phạm giao thông đăng bài trách người báo tin vi phạm cho CSGT. |
Trước phản ứng của tài xế vi phạm, Fanpage của Cục Cảnh sát giao thông đưa ra lời cảnh báo: “Không nhận thức được cái sai của mình thì lần sau chắc chẳng được nộp phạt đâu”.
Đại diện Cục Cảnh sát giao thông nhấn mạnh: “Với người lái xe vô ý thức này, nếu cứ tiếp tục nghĩ rằng nơi không có CSGT, không có camera giám sát có thể tùy ý vi phạm, thì lần sau có lẽ anh chẳng còn cơ hội để nộp phạt đâu, thứ chờ anh là tấm song sắt của trại giam hoặc bệnh viện”.
Bài đăng của Cục Cảnh sát giao thông nhanh chóng nhận được hàng nghìn bình luận. Đa số đều ủng hộ lời răn đe của CSGT, bởi chỉ một sai sót khi lái xe trên đường, thứ phải trả giá nhiều hơn biên bản xử phạt vi phạm, đôi khi là mạng sống của chính tài xế và người đi đường.
Nhiều luồng ý kiến cho rằng người tài xế đã nhầm lẫn giữa nguyên nhân và hệ quả. Bởi lẽ, người khiến tài xế phải nộp phạt không phải là người cầm điện thoại hay chiếc camera hành trình ghi lại sự việc. Nguyên nhân duy nhất dẫn đến quyết định xử phạt là hành vi vượt đèn đỏ - một lỗi đã được pháp luật quy định rõ mức chế tài.
Một bình luận khác chỉ ra, nếu chiếc xe dừng đúng tín hiệu đèn, sẽ không có đoạn clip nào trở thành bằng chứng, cũng không có quyết định xử phạt nào được ban hành.
Thực tế, hệ thống camera giám sát ngày càng được mở rộng, cùng với sự phổ biến của camera hành trình trên ô tô, xe máy, việc hành vi vi phạm bị ghi nhận gần như là điều tất yếu. Bên cạnh đó, người dân cũng ngày càng chủ động cung cấp hình ảnh, video phản ánh các hành vi vi phạm giao thông cho cơ quan chức năng.
“Đây không phải là hành động ’bắt lỗi‘ hay ’chơi xấu‘ như một số người vẫn suy nghĩ. Đó là sự tham gia của cộng đồng trong việc xây dựng môi trường giao thông an toàn hơn”, tài khoản V.N.M. bình luận.
Tuy vậy, trong không ít vụ việc, thay vì nhìn nhận lỗi của mình, một số người lại tập trung tìm kiếm hoặc chỉ trích người đã ghi hình. Tâm lý này phản ánh một thực trạng đáng suy ngẫm: nhiều người vẫn coi việc bị phát hiện vi phạm là điều đáng trách hơn chính hành vi vi phạm.
Nếu suy nghĩ ấy tiếp tục tồn tại, sẽ rất khó hình thành văn hóa giao thông văn minh, nơi mọi người cùng có trách nhiệm bảo vệ sự an toàn trên đường.
Không ai mong muốn bị xử phạt. Nhưng mỗi quyết định xử phạt đều bắt nguồn từ lựa chọn của chính người điều khiển phương tiện. Vượt đèn đỏ chỉ có thể diễn ra trong vài giây, song hậu quả có thể là một vụ tai nạn nghiêm trọng, thậm chí cướp đi tính mạng của người khác.
Khoản tiền phạt có thể khiến nhiều người tiếc nuối, nhưng đó vẫn là cái giá nhỏ hơn rất nhiều so với những mất mát nếu một vụ va chạm xảy ra.
Ở góc độ tích cực, việc người dân chủ động cung cấp thông tin vi phạm đang góp phần tạo nên một “mạng lưới giám sát xã hội” hiệu quả. Khi mỗi người đều ý thức rằng hành vi của mình có thể được camera giao thông, camera hành trình hoặc người đi đường ghi lại, ý thức chấp hành pháp luật sẽ dần được nâng lên.
Thay vì trách người ghi hình, điều cần làm là thay đổi thói quen sau tay lái. Bởi trên đường phố, điều đáng sợ nhất không phải là camera hay những đoạn clip, mà là sự chủ quan và coi thường pháp luật của chính người điều khiển phương tiện.
Thực trạng giao thông, văn hóa ứng xử của người tham gia, văn hóa quản lý, điều hành giao thông, các vấn đề liên quan tới quy hoạch và giải pháp xây dựng giao thông Việt Nam trong tương lai đều được PGS.TS. Phạm Ngọc Trung đề cập tới trong cuốn Văn hóa giao thông ở Việt Nam hiện nay.