 |
| Bà Nguyễn Thị My mời gọi người qua đường nhận đồ chay miễn phí. Ảnh: Trang Thư. |
“Cô ơi, chú ơi, ghé lấy đồ ăn đi, hôm nay có bún chay nè”, giọng bà My (75 tuổi) cất lên từ căn nhà trên đường Nguyễn Văn Đậu (phường Bình Lợi Trung, TP.HCM). Trước mặt bà là gần 100 hộp bún chay vẫn còn ấm.
Dừng xe đạp cách bàn phát cơm chừng 3 m, ông Thành Lợi (75 tuổi) mừng rỡ bước tới. “Hôm nay cho lại rồi hả chị ơi, tôi đợi 3 hôm nay mà không thấy. Tôi tưởng chị nghỉ phát nên buồn quá chừng”, ông nói.
Vừa bỏ phần ăn vào túi cho ông Lợi, bà My vừa giải thích mấy hôm trước người phụ bếp có việc nên bà không kịp nấu. Mới ngưng 3 ngày, bà đã thấy trống vắng. Hôm nay, bà quyết định nấu trở lại, dù số lượng chỉ bằng một nửa so với trước.
“Từ hôm nay phát lại, không nghỉ nữa nha”, bà hứa.
“Không làm là tôi bệnh”
Ông Lợi vốn là “khách quen” của bếp ăn. Mỗi sáng, ông thường dựng xe bên kia đường, chờ bà My mở cửa là sang nhận cơm chay.
Ông kể mình mắc nhiều bệnh, phải lên TP.HCM thuê trọ chữa trị. Vợ con ở quê làm nhiều việc để lo tiền nhà, tiền thuốc thang nên ông luôn cố gắng tiết kiệm. Chứng kiến vợ chồng bà My tuổi cao nhưng vẫn dành thời gian, tiền bạc giúp đỡ mọi người, ông không khỏi xúc động.
“Tôi ăn cơm ở đây cả năm nay rồi, hồi Tết tôi còn đến đây để cảm ơn ông bà. Cơm của bà nấu ngon, dễ ăn. Hôm nay bà phát lại tôi mừng quá, vì còn có mấy chục nghìn trong người thôi”, ông Lợi bộc bạch.
    |
| Khoảng 80 phần bún chay hết trong thoáng chốc. Ảnh: Trang Thư. |
Cũng là khách quen của bếp ăn, chị Kiết Nga (50 tuổi) cho biết mình bán vé số quanh khu vực Bình Thạnh. Mỗi sáng đi ngang qua nhà bà My, chị thường nhận hai phần ăn, một cho mình và một cho người em gái mắc bệnh bẩm sinh đang ở nhà.
“Nhờ có cô My nên mỗi ngày chị em tôi cũng đỡ được mấy chục nghìn, tôi để dành đóng tiền trọ và mua thêm thuốc cho em”, chị nói.
Bà My kể công việc giúp đỡ những người khó khăn của vợ chồng bắt đầu từ năm 2019. Khi ấy, bà từ Ô Môn (Cần Thơ) lên TP.HCM chữa bệnh đau lưng. Bà thuê nhà ở số 207 đường Nguyễn Văn Đậu để bán bánh xèo, vừa tiện đi chữa bệnh.
Ít lâu sau, chồng bà là ông Trần Văn Hồng (91 tuổi) nhớ vợ nên đòi lên theo. Thấy vợ quanh năm phải lặt tép làm nhân bánh, ông khuyên bà chuyển sang bán đồ chay và ăn chay trường.
Quán chay mới hoạt động được 3 tháng thì dịch Covid-19 ập đến. Bà My chứng kiến nhiều người rơi vào cảnh túng quẫn, không còn chỗ ở vì không đủ khả năng đóng tiền trọ.
 |
| Bà My cẩn thận chuẩn bị từng phần ăn đều nhau. Ảnh: Trang Thư. |
Từ đó, vợ chồng bà My bắt đầu nấu và phát cơm chay cho những người khó khăn bằng số thực phẩm còn lại trong quán. Bà định bụng phát hết số đồ ăn rồi trở về quê. Thế nhưng càng phát, bà càng chứng kiến nhiều hoàn cảnh khốn khó. Hai vợ chồng quyết định rút toàn bộ tiền tiết kiệm để duy trì bếp ăn.
“Tôi thấy người ta khổ quá nên quyết định rút hết 80 triệu đồng, nói là phát đến khi nào hết tiền thì mình về quê nhưng mà đâu có về”, bà cười nhớ lại.
Khi dịch bệnh diễn biến căng thẳng, chính quyền địa phương từng đến vận động hai ông bà ngưng phát cơm vì lo tuổi cao, dễ bị lây nhiễm.
Bà My vẫn nhớ lời nguyện của chồng khi ấy: “Xin cho con có sức khỏe để con giúp mọi người, nếu mất đi con cũng xin được mất vì mọi người. Còn nếu qua được dịch, con sẽ làm đến hơi thở cuối cùng”.
 |
| Ngoài 90 tuổi, ông Hồng vẫn khỏe mạnh, tự ăn uống và sinh hoạt nhưng không thể phụ giúp vợ như trước. Ảnh: Trang Thư. |
Vợ chồng bà My khỏe mạnh vượt qua mùa dịch. Gần đây, ông Hồng bị tai biến nặng nhưng không để lại nhiều di chứng. Còn bà My lưng đã còng nhưng vẫn đi lại tốt và minh mẫn.
“Tôi biết đó là trời đất phù hộ mình. Bây giờ tôi không có muốn nghỉ, vì nghỉ là bệnh liền”, bà nói.
Bếp ăn của nhiều bàn tay
Ngoài thời gian phát cơm, bà My còn làm bánh mì chay, mắm chay, bánh bò… bán cho khách quen để kiếm thêm thu nhập, trả tiền thuê nhà. Nhưng gần đây, kinh tế có phần khó khăn hơn.
Biết hoàn cảnh của bà, chị Cao Hằng, chủ một quán cơm chay trên đường Phan Văn Trị, mời bà về nấu ăn cho quán, cho bà sử dụng bếp để tiếp tục nấu cơm từ thiện. Chị cũng góp tiền giúp bà trả tiền thuê nhà đến khi kết thúc hợp đồng vào tháng 1/2027.
Mỗi ngày, bà My thức dậy từ 3h sáng, cùng một người phụ bếp chuẩn bị những phần cơm chay. Tuổi cao, sức yếu, lưng lại còng khiến mọi việc bà làm đều chậm chạp. Với những nồi nước nặng, bà phải chia thành nhiều phần nhỏ để di chuyển.
Dù vậy, bà vẫn cố gắng chuẩn bị từng suất ăn sao cho ngon miệng và đẹp mắt. Nấu xong, bà mới nhờ người chở cơm về phát trên đường Nguyễn Văn Đậu.
"Mọi người quen nhận ở đó rồi, khi nào hết hợp đồng nhà tôi sẽ nói bà con về bên đây", bà lý giải.
Nhắc đến chiếc lưng còng, bà My kể mình từng bị chấn thương đốt sống do khiêng vác nặng. Mỗi lần đứng thẳng, lưng lại đau nên bà phải khom người. Sau khi lên TP.HCM điều trị, tình trạng đã thuyên giảm. Tuy nhiên, từ khi bắt đầu nấu ăn, lưng bà lại càng còng hơn. Dù vậy, bà không quá bận tâm vì vẫn có thể tự mình làm mọi việc.
  |
| Chứng bệnh lưng còng không khiến bà My gặp nhiều trở ngại. Ảnh: Trang Thư. |
Các con của bà My đều có cuộc sống khá giả, nhiều lần năn nỉ ông bà nghỉ làm. Mỗi lần, bà thuyết phục rằng chỉ khi được giúp mọi người, ông bà mới thấy vui vẻ, khỏe mạnh. Dần dà, các con không còn ngăn cản. Cứ vài tháng, các con lại đến thăm, hỗ trợ thêm tiền thuê nhà để duy trì bếp ăn.
“Ngày xưa là tiền của mình mình bỏ ra, nhưng giờ mình bỏ công là nhiều. Nhiều anh chị quen mình từ xưa, cứ thấy hết rau củ, mắm muối, gạo... là đem lại cho. Giờ bếp ăn này là bếp ăn chung của tất cả mọi người”, bà My chia sẻ.
Khi có người phụ giúp, bà My tặng khoảng 150 phần cơm/ngày. Một trong những người thường xuyên góp sức là ông Phan Nguyên Đại (89 tuổi), tình nguyện viên quen thuộc của bếp ăn. Mỗi sáng, ông lại từ Phú Nhuận sang Bình Thạnh phụ xới cơm, xếp các phần ăn rồi mang khoảng 20 suất đến cho bệnh nhân tại Bệnh viện Ung bướu.
“Dù biết số lượng ấy chẳng thấm vào đâu so với nhu cầu, tôi cứ cố gắng được bao nhiêu hay bấy nhiêu”, ông nói.
Từ tấm bảng giản dị ghi dòng chữ “Cho cơm từ thiện - Cơm rau quả 0 đồng”, bếp ăn nay được Ủy ban Mặt trận Tổ quốc quận Bình Thạnh chứng nhận với tên gọi “Bếp 0 đồng - Nghĩa tình Mặt trận”.
“Vợ chồng tôi cứ làm thôi, đến khi nào hết làm được thì về quê, coi như không còn duyên để làm nữa”, bà My nhẹ nhàng nói.
Có những tình yêu không cần nói thành lời, nhưng vẫn luôn hiện diện, dịu dàng và vĩnh cửu. Trong Triệu lá thư gửi mẹ, mỗi trang sách là một phong thư nhỏ, chứa đựng lời nhắn gửi chân thành và sâu sắc để dành tặng những người phụ nữ quan trọng trong cuộc đời mỗi chúng ta.
