Những võ sĩ bảo vệ cái thiện đôi lúc cũng lâm vào thế tiến thoái lưỡng nan. Ảnh minh họa: Một cảnh trong phim The last samurai.

Có lần, tôi cùng nhóm bạn nghệ sĩ trò chuyện trong một quán rượu, thầy Tống Phương Kim [1] đã kể một câu chuyện thế này: “Ngày xửa ngày xưa, một võ sĩ đang ngồi dưới gốc cây hóng mát, bỗng nhiên ông ta cảm thấy có dòng nước rơi xuống đầu mình.

Ngửi thấy mùi khai, ông bèn ngước nhìn lên cây, một đứa trẻ đang đứng trên đó tiểu xuống chỗ ông. Ông ta liền đứng dậy, búng vào trán đứa trẻ rồi tươi cười nói: "Con thật dễ thương". Nói rồi, ông ta ôm đứa bé và xoa đầu nó. Sau đó, ông để đứa bé đi.

Lúc sau, một tú tài cũng leo lên cây, và đi tiểu lên người vị võ sĩ nọ. Vị võ sĩ ngẩng đầu nhìn thấy người tú tài kia, ông ta chẳng nói một lời, đứng dậy vung đao chém chết anh ta. Vậy thì xin hỏi mọi người, ai là kẻ ác trong câu chuyện này?".

Mọi người tranh nhau bình luận, có người nói đứa trẻ là kẻ xấu, vì nó là người đầu tiên đứng trên cây đi tiểu vào người khác. Có người bảo người tú tài mới là kẻ ác, lớn đến thế rồi mà vẫn học theo đứa trẻ con đứng trên cây đi tiểu vào người khác, như thế là thiếu sự tôn trọng. Mọi người cứ thảo luận, cho đến khi tất cả chúng tôi đều chợt nhận ra rằng kẻ ác thật sự ở đây không ai khác, mà chính là vị võ sĩ.

Ông ta dựa vào đâu mà nghĩ rằng tú tài là một người trưởng thành và chém chết anh ta? Dựa vào đâu mà nghĩ rằng đứa bé là trẻ nhỏ cho nên thả nó đi? Chẳng lẽ chỉ vì ngoại hình của họ, chỉ vì hình dáng của họ? Ông ta dựa vào cái gì mà đặt ra ranh giới cho người khác?

Đứa trẻ đó có thể là một người lùn không? Người tú tài có thể là người chậm phát triển trí tuệ không? Còn có những khả năng khác nữa không? Những điều này đều chưa được suy nghĩ đến, trong khi đó vị võ sĩ chỉ dựa vào logic và kinh nghiệm của riêng ông ta mà đưa ra quyết định về sinh mạng của người khác. Một người như thế còn chưa đủ ác hay sao?

Ngày hôm đó, chúng tôi đã đi đến một kết luận thú vị: Trong câu chuyện này, những người hạn chế, cản trở người khác, mới chính là kẻ ác.

Thực tế là trong cuộc sống, những người cản trở người khác cũng là người xấu.

Và những kẻ xấu như thế có mặt ở khắp mọi nơi.

[1] Đạo diễn, biên kịch người Trung Quốc.