Sitcom Mỹ đã phát triển từ những tiếng cười đời thường phản ánh xã hội, trở thành biểu tượng văn hóa đại chúng.
Biểu tượng văn hóa đại chúng
Sitcom, viết tắt của “situation comedy” (hài tình huống), là thể loại phim truyền hình xoay quanh những tình huống hài hước trong đời sống thường nhật. Điểm đặc trưng của sitcom là dàn nhân vật cố định, bối cảnh quen thuộc, thời lượng ngắn gọn mỗi tập và thường sử dụng tiếng cười khán giả tạo cảm giác cộng hưởng. Chính sự đơn giản nhưng gần gũi này giúp sitcom trở thành một trong những thể loại phim truyền hình được yêu thích nhất.
 |
| Danh hài Jerry Seinfeld (ngoài cùng bên phải) là một trong những nhân vật chính của series cùng tên. |
Từ thập niên 1970, sitcom bắt đầu trở nên phổ biến. Nhiều tác phẩm không chỉ mang tính giải trí mà còn phản ánh xã hội. Đơn cử, All in the Family gây tiếng vang nhờ dám chạm đến các vấn đề nhạy cảm trong xã hội Mỹ, trong khi Cheers biến một quán bar thành nơi khán giả tìm thấy sự đồng cảm và tiếng cười.
Thể loại này bước vào thời kỳ hoàng kim vào những năm đầu thập niên 1990, với những series như Seinfeld - “show về không gì cả” nhưng lại khắc họa sắc nét thói quen đô thị hay Frasier với phong cách hài trí tuệ, tinh tế. Đây là nền tảng để sitcom từng bước trở thành biểu tượng văn hóa vượt ra khỏi phạm vi nước Mỹ.
 |
| Friends có cộng đồng người hâm mộ đông đảo tại Việt Nam. |
Đến những năm 2000, những bộ sitcom nổi tiếng như Friends bắt đầu chiếu tại Việt Nam và được khán giả đón nhận tích cực, đặc biệt tại các đô thị lớn. Những câu chuyện đời thường trong phim tạo nên sức ảnh hưởng sâu rộng, từ thời trang, câu thoại, cho đến cách nhìn nhận tình bạn và tình yêu của giới trẻ Việt thời bấy giờ.
Đỉnh cao của sitcom truyền thống
Trong giai đoạn sitcom nở rộ ở Mỹ, series Friends ra đời và nhanh chóng trở thành một tượng đài khó xô đổ. Bộ phim là câu chuyện về cuộc sống và tình cảm của nhóm bạn gồm 6 người. Họ đều ở độ tuổi 20 và sinh sống tại Manhattan (New York). Mỗi người dù đều có cá tính riêng nhưng tổng hòa lại là một nhóm gắn bó. Căn hộ của Monica và Rachel cùng quán Central Perk trở thành bối cảnh chính, nơi khán giả cảm thấy như đang được sống với nhóm bạn.
Mùa 8 phát sóng trong những năm 2001-2002 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng của toàn series. Phần phim này khai thác khoảng thời gian Rachel (Jennifer Aniston thủ vai) mang thai với những tình huống đời thường. Từ chuyện tình cảm phức tạp của cặp đôi Ross (David Schwimmer thủ vai) - Rachel đến sự lúng túng của cả nhóm, tất cả đều được khai thác bằng giọng điệu hài hước nhưng vẫn giàu cảm xúc.
 |
| Friends “thâu tóm” nhiều hạng mục giải thưởng về phim truyền hình xuyên suốt 10 mùa phim. |
Sự cân bằng này giúp Friends duy trì lượng khán giả khổng lồ, góp phần khẳng định tầm ảnh hưởng của sitcom truyền thống. Series này có 79 lần chiến thắng trong hơn 230 đề cử, trong đó nổi bật là 6 giải Primetime Emmy, 1 giải Quả cầu vàng, 2 giải “Screen Actors Guild Awards” cùng nhiều giải thưởng khác do khán giả bình chọn.
Sitcom hiện đại và văn hóa “geek”
Nếu gọi Friends là chuẩn mực của sitcom Mỹ truyền thống, thì The Big Bang Theory là một đại diện tiêu biểu của giai đoạn đổi mới. Kế thừa cấu trúc quen thuộc của sitcom, series này còn đưa văn hóa “geek” (mọt sách khoa học, fan comic) vốn từng bị coi là “lập dị” trở thành trung tâm của tiếng cười và sự đồng cảm.
Ra đời trong giai đoạn khoa học công nghệ bùng nổ, series này tạo nên sự khác biệt khi khai thác thế giới của những thiên tài lập dị mê khoa học. Các nhân vật chính là 4 nhà vật lý - thiên văn học Leonard (Johnny Galecki thủ vai), Sheldon (Jim Parsons thủ vai), Howard (Simon Helberg thủ vai) và Raj (Kunnal Nayar thủ vai).
 |
| Sức hút của The Big Bang Theory được tiếp nối với sitcom Young Sheldon nói về tuổi thơ của một trong bộ tứ nhà khoa học. |
Sự thông minh quá mức cần thiết của bộ tứ này tạo ra nhiều tình huống khó đỡ trong cuộc sống khi xảy ra sự va chạm giữa thế giới “mọt sách” và xã hội bên ngoài. Điểm nổi bật của The Big Bang Theory là biến kiến thức khoa học “khó nhằn”, truyện tranh, trò chơi điện tử… thành chất liệu hài hước. Nhờ đó, series đã đưa văn hóa “geek” đến gần khán giả đại chúng.
The Big Bang Theory thành công đến mức đã có một sitcom riêng về nhân vật Sheldon mang tên Young Sheldon sau đó. Đây là minh chứng cho sự “tiến hóa” của sitcom Mỹ: Từ phản ánh đời sống thường nhật sang khai thác chủ đề thích ứng với thời đại mới.
Mùa 8 series Friends (Những người bạn) và mùa 7 series The Big Bang Theory (Học thuyết vụ nổ lớn) chiếu trên FPT Play từ 25/3, mỗi tuần 1 tập vào tối thứ 6. Độc giả đăng ký tài khoản và xem ngay trên website https://fptplay.vn hoặc ứng dụng FPT Play dành cho các thiết bị Smart TV, Smartphone, FPT Play Box.
