Thức uống quen thuộc khiến thận chịu áp lực lớn

Trong cuốn "Sao chúng ta lại ngủ" (Why We Sleep), Giáo sư Matthew Walker - chuyên gia hàng đầu thế giới về khoa học giấc ngủ tại Đại học California, Berkeley (Mỹ) - phân tích rằng việc lạm dụng caffeine và các chất kích thích để ép não bộ tỉnh táo thực chất giống như một khoản vay năng lượng với "lãi suất" đắt đỏ.

Khi dùng nước tăng lực để trì hoãn cơn buồn ngủ, con người chỉ đang tạm thời che đậy sự mệt mỏi, đồng thời đẩy hệ thần kinh và các cơ quan nội tạng vào trạng thái làm việc quá tải dai dẳng.

Nhưng trên thực tế, không ít người tìm đến nước tăng lực để chống buồn ngủ, tăng hiệu suất làm việc hoặc cải thiện sức bền khi tập luyện. Tuy nhiên, việc uống quá nhiều loại đồ uống này có thể khiến thận phải làm việc quá sức, từ đó làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về thận.

Chia sẻ với tờ Hindustan Times, TS.BS Harshavardhan, chuyên gia tư vấn cấp cao chuyên ngành Thận học tại Bệnh viện Kauvery ở Chennai (Ấn Độ), cho biết việc lạm dụng nước tăng lực không chỉ ảnh hưởng đến tim mạch mà còn có thể gây tổn thương thận. Chuyên gia cũng chia sẻ những dấu hiệu cảnh báo sớm cần lưu ý và những đối tượng cần đặc biệt thận trọng khi sử dụng loại đồ uống này.

Không ít người tìm đến nước tăng lực để chống buồn ngủ, tăng hiệu suất làm việc hoặc cải thiện sức bền khi tập luyện. Ảnh: Shutterstock.

Nước tăng lực chứa những thành phần gì?

Nước tăng lực được nhiều người ưa chuộng nhờ khả năng giúp cơ thể tỉnh táo và bổ sung năng lượng nhanh chóng. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết những thành phần có trong loại đồ uống này.

Theo bác sĩ Harshavardhan, hầu hết loại nước tăng lực đều chứa hàm lượng cao caffeine, đường, taurine, guarana (một loại thực vật cũng chứa caffeine), nhân sâm và các vitamin nhóm B.

Chuyên gia cho biết không phải tất cả thành phần này đều nguy hiểm như nhau. Một số chất tương đối an toàn nếu sử dụng với lượng vừa phải, nhưng việc tiêu thụ quá nhiều một số thành phần khác có thể gây ảnh hưởng bất lợi đến các cơ quan trong cơ thể.

Bác sĩ Harshavardhan giải thích: "Taurine nhìn chung an toàn nếu dùng ở mức vừa phải. Tuy nhiên, việc nạp quá nhiều caffeine, đường và các chất kích thích khác có thể gây hại cho sức khỏe. Chúng có thể làm tăng huyết áp, gây mất nước và khiến thận phải hoạt động quá mức".

Ai có nguy cơ chịu ảnh hưởng nhiều nhất?

Việc tiêu thụ quá nhiều nước tăng lực có thể làm tăng huyết áp, gây mất nước và khiến thận phải hoạt động quá sức, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng thận. Tuy nhiên, một số nhóm người có nguy cơ gặp tác hại cao hơn những người khác.

Theo bác sĩ Harshavardhan, thanh thiếu niên và người trẻ từ 18 đến 34 tuổi là nhóm đặc biệt dễ bị ảnh hưởng, bởi đây cũng là nhóm chiếm khoảng 30-50% người tiêu thụ nước tăng lực trên toàn thế giới.

Bên cạnh đó, những người đang mắc một số bệnh lý nền cần đặc biệt thận trọng khi sử dụng loại đồ uống này vì nguy cơ biến chứng có thể cao hơn.

Chuyên gia thận học cho biết: "Những người đã mắc bệnh thận, tiểu đường, tăng huyết áp, từng bị sỏi thận, có bệnh tim hoặc đang sử dụng thuốc điều trị các bệnh mạn tính cần cẩn trọng khi uống nước tăng lực, bởi loại đồ uống này có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng hơn so với người khỏe mạnh".

Ngoài ra, bác sĩ Harshavardhan khuyến cáo trẻ em và phụ nữ mang thai không nên sử dụng nước tăng lực. Ngoài ra, những người đang trong tình trạng mất nước, chẳng hạn sau khi vận động cường độ cao hoặc tập luyện kéo dài, cũng không nên uống nước tăng lực ngay sau đó. Nguyên nhân là loại đồ uống này có thể làm tình trạng mất nước trở nên nghiêm trọng hơn, gây thêm áp lực cho thận và ảnh hưởng đến quá trình hồi phục của cơ thể.

Việc tiêu thụ quá nhiều nước tăng lực có thể làm tăng huyết áp, gây mất nước và khiến thận phải hoạt động quá sức, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng thận. Ảnh: Shutterstock.

Uống bao nhiêu là quá nhiều?

Theo bác sĩ Harshavardhan, cơ thể thường phát đi những tín hiệu cảnh báo khi bạn tiêu thụ quá nhiều nước tăng lực. Nhiều dấu hiệu trong số này cũng phản ánh tình trạng mất nước - tác dụng phụ phổ biến do hàm lượng caffeine và các chất kích thích trong nước tăng lực có thể làm tăng đào thải nước. Các dấu hiệu cần lưu ý gồm:

• Đau đầu kéo dài hoặc thường xuyên
• Tim đập nhanh, hồi hộp
• Khát nước nhiều hơn bình thường
• Đi tiểu ít hơn
• Nước tiểu có màu vàng sẫm
• Chuột rút
• Buồn nôn hoặc cảm giác khó chịu
• Mệt mỏi bất thường, kiệt sức dù không hoạt động quá nhiều

Chuyên gia cũng cảnh báo tổn thương thận cấp là một trong những biến chứng có thể xảy ra khi uống quá nhiều nước tăng lực, dù là tiêu thụ nhiều lon trong một ngày hay uống với lượng lớn liên tục trong nhiều tuần.

Theo bác sĩ Harshavardhan, tình trạng này chủ yếu bắt nguồn từ mất nước và giảm lưu lượng máu đến thận do tác động của các hoạt chất có trong nước tăng lực. Khi lượng máu nuôi thận giảm, thận sẽ phải làm việc nhiều hơn để duy trì chức năng lọc, từ đó làm tăng nguy cơ tổn thương, đặc biệt ở những người đã có bệnh lý nền hoặc chức năng thận suy giảm.

Có thể uống nước tăng lực an toàn không?

Bác sĩ Harshavardhan cho biết hiện chưa có bằng chứng khoa học xác định chính xác lượng nước tăng lực an toàn có thể uống mỗi ngày. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là sử dụng ở mức điều độ. Đối với người trưởng thành khỏe mạnh, việc thỉnh thoảng uống một lon nước tăng lực thường không phải là vấn đề lớn.

Dù vậy, chuyên gia nhấn mạnh nước tăng lực không bao giờ nên được dùng để thay thế nước lọc. Để duy trì sức khỏe của thận, mỗi người nên uống khoảng 2-3 lít nước mỗi ngày, tùy theo thể trạng, mức độ vận động và điều kiện thời tiết.

Về lượng caffeine, bác sĩ khuyến cáo tổng lượng caffeine từ tất cả nguồn trong một ngày - bao gồm nước tăng lực, cà phê, trà và nước ngọt có chứa caffeine - không nên vượt quá 400 mg đối với người trưởng thành khỏe mạnh.

Loại thực phẩm ngon miệng nhưng âm thầm gây hại thận Vì muốn cải thiện hệ tiêu hóa, người đàn ông mắc bệnh thận ăn kim chi, dưa muối trong mọi bữa suốt 2 tuần. Kết quả, ông rơi vào suy thận cấp và suýt phải lọc máu. 06:00 7/8/2026