Báo The Kyiv Post của Ukraine chiều 4/5, theo giờ địa phương, dẫn báo cáo của Bộ Quốc phòng nước này cho biết trong tháng Tư, Lực lượng Phòng vệ Ukraine đã sử dụng vũ khí tấn công tầm xa để đánh trúng 14 nhà máy lọc dầu và cơ sở đầu mối, hai nhà máy công nghiệp, cùng nhiều mục tiêu quân sự từ bán đảo Crimea đến khu vực Ural, nơi từ lâu được xem là “hậu phương sâu” của Liên bang Nga.
Chiến dịch của Ukraine tập trung chính vào mạng lưới lọc dầu và hậu cần nhiên liệu của Liên bang Nga, vốn đóng vai trò then chốt trong việc tài trợ cho chiến tranh và cung cấp cho Lực lượng Vũ trang Liên bang Nga.
Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết chiến dịch tháng Tư cho thấy tầm tấn công sâu tiếp tục được mở rộng, hiện đã lớn hơn hơn 2,5 lần so với thời điểm bắt đầu chiến dịch quân sự toàn diện.
Các nhà máy lọc dầu và hạ tầng nhiên liệu chịu sức ép liên tục
Trong tháng Tư, theo Bộ Quốc phòng Ukraine, ít nhất 14 cơ sở lọc dầu và hậu cần lớn của Liên bang đã bị tấn công, với nhiều địa điểm bị đánh trúng nhiều lần.
Một trong các mục tiêu là nhà máy lọc dầu Bashneft-Novoil tại Ufa ở nước Cộng hòa Bashkortostan, cách biên giới Ukraine khoảng 1.400 km. Nhà máy này sản xuất dầu bôi trơn hàng hải, thủy lực và động cơ, với công suất 7 triệu tấn mỗi năm, đã bị tấn công và bốc cháy. Các nguồn tin Ukraine cho biết cơ sở này phục vụ nhu cầu quân sự và Hải quân Liên bang Nga.
Nhà máy lọc dầu Lukoil-Nizhegorodnefteorgsintez tại Kstovo (tỉnh Nizhny Novgorod), cách biên giới Ukraine khoảng 800 km, cũng xảy ra hỏa hoạn lớn.
Theo phía Ukraine, các đơn vị then chốt của nhà máy nay đã bị hư hại hoặc vô hiệu hóa, bao gồm các phân xưởng chế biến chính AVT-6 và AVT-1, cùng một đơn vị xử lý nhiên liệu diesel. Với công suất 17 triệu tấn mỗi năm, nhà máy lọc dầu Lukoil-Nizhegorodnefteorgsintez được cho là chiếm gần 30% mức tiêu thụ xăng của Liên bang Nga và cung cấp nhiên liệu hàng không và diesel.
Nhà máy lọc dầu Tuapse và các đợt tấn công lặp lại vào đầu mối Biển Đen
Nhà máy lọc dầu Tuapse tại vùng Krasnodar bị tấn công ba lần, vào các ngày 16, 20 và 28/4, trở thành cơ sở bị đánh nhiều nhất trong tháng. Nằm cách Ukraine khoảng 1.500 km, nhà máy này có công suất 12 triệu tấn mỗi năm và sản xuất nhiên liệu tiêu chuẩn Euro-5.
Theo phía Ukraine, các đòn tấn công ban đầu làm hư hại các đơn vị chế biến chính và bể chứa. Những đợt sau được cho là đã phá hủy hoặc làm hư hại hàng chục bồn chứa và khiến các đám cháy bùng phát trở lại tại Nhà máy lọc dầu Tuapse.
Các nhà máy lớn khác trên khắp Liên bang Nga cũng bị tấn công
Những mục tiêu được xác nhận thêm gồm:
- Novokuybyshevsk (tỉnh Samara, cách Ukraine khoảng1.000 km): ghi nhận các vụ nổ và cháy tại cơ sở có công suất 8,8 triệu tấn, cung cấp nhiều loại nhiên liệu cho quân đội.
- Syzran (tỉnh Samara, cách Ukraine 900 km): cháy tại cơ sở trực tiếp phục vụ các lực lượng của Liên bang Nga.
- Yaroslavl (tỉnh Yaroslavl, cách Ukraine khoảng 750 km): hư hại một đơn vị chưng cất chân không quan trọng; công suất 15 triệu tấn mỗi năm.
- Orsknefteorgsintez (tỉnh Orenburg, cách Ukraine khoảng 1.500 km): xảy ra cháy; sản xuất hơn 30 loại sản phẩm nhiên liệu cho dân sự và quân sự.
- Lukoil-Permnefteorgsintez (tỉnh Perm, cách Ukraine khoảng 1.500 km): bị tấn công nhiều lần, hư hại phân xưởng AVT-4 và hạ tầng liên quan, gây cháy và làm tê liệt năng lực chế biến.
Cảng biển, kho chứa và mạng lưới dầu mỏ bị nhắm mục tiêu
Ukraine cũng tấn công các cơ sở xuất khẩu và hậu cần then chốt, được mô tả là nguồn sống của doanh thu năng lượng Nga:
- Cảng Primorsk (tỉnh Leningrad, cách Ukraine khoảng 850 km): cháy và hư hại các bồn chứa (tổng dung tích ảnh hưởng khoảng 60.000 m³).
- Kho dầu Ust-Luga (tỉnh Leningrad, cách Ukraine khoảng 900 km): hư hại bể chứa.
- Kho dầu Vysotsk (tỉnh Leningrad, cách Ukraine khoảng 950 km): xảy ra cháy.
- Trạm bơm Tikhoretsk (vùng Krasnodar, cách Ukraine khoảng 300 km): xác nhận cháy.
- Cảng dầu Sheskharis, Novorossiysk (cách Ukraine khoảng 420 km): cháy lớn tại trung tâm dầu mỏ Biển Đen.
Ngoài ra, các kho dầu tại Feodosia và Hvardiiske ở Crimea, cùng các trạm bơm tại Crimea và vùng Krasnodar, cũng bị tấn công như một phần của mạng lưới cung ứng nhiên liệu chiến thuật.
Mục tiêu ngoài khơi và trên biển
- Ngày 10/4, Ukraine được cho là lần đầu tấn công cơ sở khai thác dầu ngoài khơi tại Biển Caspi, đánh trúng các giàn chịu băng tại mỏ Graifer và Korchagin, cách tiền tuyến khoảng 1.000 km.
- Ngày 29/4, Hải quân Ukraine tấn công tàu chở dầu “MARQUISE” bị trừng phạt tại Biển Đen, cách Tuapse khoảng 210 km. Hai thiết bị không người lái trên biển được cho là đã đánh trúng phần đuôi tàu gần hệ thống động lực. Con tàu treo cờ Cameroon này bị nghi thuộc “hạm đội bóng tối” của Liên bang Nga.
Mục tiêu công nghiệp và sản xuất quân sự
- Nhà máy Strela (tỉnh Bryansk) - sản xuất linh kiện cho tên lửa hành trình, với hơn 120 hợp đồng quốc phòng.
- Nhà máy Atlant Aero (Taganrog, tỉnh Rostov) - bị tấn công bằng tên lửa Neptune; sản xuất hệ thống thiết bị bay không người lái (UAV) như Molniya và linh kiện cho Orion.
Hạm đội Hải quân và tài sản Không quân bị nhắm tới
Ukraine cũng báo cáo nhiều đợt tấn công vào tài sản Hải quân Liên bang Nga tại Crimea và Biển Đen:
- Hai tàu đổ bộ cỡ lớn (Yamal và Nikolay Filchenkov) bị vô hiệu hóa tại vịnh Sevastopol, với thiệt hại ước tính vượt 150 triệu USD; tiếp tục bị tấn công thêm trong tháng.
- Tàu hộ vệ “Burevisnik” bị hư hại do thiết bị bay không người lái.
- Tàu trinh sát radar, trung tâm huấn luyện Hạm đội Biển Đen và các đơn vị phòng không cũng bị đánh trúng.
- Máy bay MiG-31 và hạ tầng sân bay Belbek bị hư hại.
- Các tàu tuần tra của Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) tại Sevastopol và eo biển Kerch cũng bị tấn công.
Sân bay và tổn thất không quân tầm xa
Ngày 25/4, lực lượng Ukraine được cho là đã tấn công máy bay tại sân bay Shagol ở vùng Chelyabinsk, bao gồm hai tiêm kích Su-57 và một Su-34, ở khoảng cách khoảng 1.700 km từ Ukraine. Giới chức Ukraine mô tả đây là một trong những đòn đánh sâu nhất của cuộc chiến.
“Dãy Ural từ lâu được coi là hậu phương sâu và an toàn của Liên bang Nga. Ukraine giờ đây đã phá vỡ huyền thoại đó”, báo cáo của Bộ Quốc phòng Ukraine kết luận.
Phía Liên bang Nga chưa đưa ra bình luận tức thời về báo cáo của Bộ Quốc phòng Ukraine.
