Chiến sự ở Iran nổ ra từ ngày 28/2 đã làm suy yếu một phần quan trọng của hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ tại Trung Đông. Để xây dựng lại kho tên lửa đã tiêu hao, Mỹ cần đến sự hỗ trợ của Trung Quốc.
Những đợt tấn công quy mô lớn của Israel vào Beirut và nhiều khu vực khác ở Lebanon có nguy cơ đẩy thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran tan vỡ.
Cuộc chiến của Mỹ với Iran giờ đây phụ thuộc vào việc Washington có thể mở lại Eo biển Hormuz, ngăn chặn suy thoái kinh tế toàn cầu và tránh sa lầy vào một cuộc chiến bất tận.
Sau gần 6 tuần căng thẳng leo thang, vùng Vịnh lần đầu trải qua đêm không còi báo động, khi lệnh ngừng bắn Mỹ - Iran phát huy hiệu lực, tạm thời xoa dịu chiến sự Trung Đông.
Islamabad đăng cai các cuộc đàm phán khi Mỹ và Iran tìm cách thoát khỏi bế tắc của chiến tranh. Nhưng sự thiếu tin tưởng sâu sắc và căng thẳng khu vực đang đe dọa tiến trình này.
Truyền thông Iran vừa bác bỏ thông tin cho rằng Ngoại trưởng Abbas Araghchi và Chủ tịch Quốc hội Mohammad Qalibaf đã rời đất nước để tới Islamabad (Pakistan) tham gia các cuộc đàm phán bí mật với phía Mỹ.
Dù thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran mở ra hy vọng giải cứu hàng trăm triệu thùng dầu đang kẹt trên biển, giới chuyên gia cảnh báo thị trường năng lượng đã rơi vào trạng thái "thâm hụt cấu trúc" khó có thể sớm đảo ngược.
Bản đề xuất 10 điểm khẳng định quyền kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz và duy trì quyền làm giàu hạt nhân. Những nội dung này khác biệt hoàn toàn với những gì Tổng thống Trump gọi là "cơ sở khả thi" cho đàm phán.
Theo thỏa thuận ngừng bắn giữa Iran và Mỹ, Iran sẽ cho phép không quá 15 tàu đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày. Việc di chuyển này phụ thuộc vào sự chấp thuận của Iran và thực thi một giao thức cụ thể.
Trong thời khắc căng thẳng nhất trước “tối hậu thư” của ông Trump, Thủ tướng Shehbaz Sharif và Thống chế Asim Munir của Pakistan đã trở thành hai mắt xích quyết định, kéo Mỹ và Iran trở lại bàn đàm phán, mở ra lệnh ngừng bắn mong manh.
Sau quyết định ngừng bắn, những câu hỏi lớn đặt ra là Mỹ - Iran sẽ đàm phán như thế nào và vận mệnh Eo biển Hormuz sẽ được quyết định ra sao.
Từ ngừng bắn phút chót đến đàm phán trực tiếp, Mỹ và Iran đang bước vào giai đoạn then chốt. Vai trò của Pakistan và Trung Quốc nổi lên, trong khi nguy cơ đổ vỡ thỏa thuận vẫn hiện hữu.
Chia sẻ với CNN sau buổi làm việc với ông Trump, ông Rutte mô tả đây là cuộc thảo luận thẳng thắn giữa "hai người bạn tốt". Ông Rutte thừa nhận ông Trump "đang thất vọng" khi nhiều đồng minh trong NATO không ủng hộ cuộc chiến của Mỹ và Israel nhắm vào Iran, ở mức độ mà ông Trump mong muốn.
Khi chiến tranh giữa Mỹ - Israel và Iran đã làm chao đảo kinh tế toàn cầu hơn một tháng qua, Tehran và Bắc Kinh đã tận dụng cơ hội để giải quyết một bất bình chung về hệ thống tài chính toàn cầu, đó là sự thống trị của đồng USD.
Tranh cãi quanh việc Lebanon có thuộc thỏa thuận ngừng bắn đang đẩy Mỹ và Iran vào thế đối đầu mới, phơi bày “độ vênh chiến lược” và nguy cơ đổ vỡ của toàn bộ tiến trình hòa đàm.
Chưa đầy 24 giờ sau khi ông Trump quyết định lùi bước khỏi bờ vực chiến tranh, thỏa thuận đình chiến giữa Mỹ và Iran đã bắt đầu rạn nứt. Những phiên bản mâu thuẫn về điều khoản thực tế đang đe dọa các nỗ lực ngoại giao.
Không chỉ là đòn quân sự, vụ không kích 50 mục tiêu trên đảo Kharg là tối hậu thư của ông Trump: Tehran phải nhượng bộ hoặc chứng kiến huyết mạch kinh tế biến thành đống đổ nát, buộc Iran phải nhượng bộ trên bàn đàm phán.
Lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran cho thấy Tehran đang tận dụng Eo biển Hormuz như một đòn bẩy địa kinh tế với tác động lan rộng tới thị trường năng lượng toàn cầu.
Ngày 7/4 theo giờ địa phương, người dân Iran đã cùng xuống đường, tạo thành những hàng rào người bao quanh nhiều cơ sở hạ tầng quan trọng của đất nước này, trong đó có các nhà máy điện. Động thái diễn ra trong bối cảnh cả thế giới đếm ngược đến "giờ G" khi ông Trump tuyên bố sẽ xóa sổ Iran nếu hai bên không đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz.
Ngày 8/4 theo giờ địa phương, truyền thông nhà nước Iran đưa tin nhà máy lọc dầu nằm trên đảo Lavan đã bị tấn công, sau khi Mỹ và Iran cùng thống nhất ngừng bắn hai tuần. Hiện chưa rõ bên nào tiến hành cuộc tấn công. Lực lượng Phòng vệ Israel phủ nhận thực hiện đòn tấn công này.
Cuộc xung đột Mỹ - Israel và Iran đã gây ra những hệ lụy sâu rộng đối với nền kinh tế toàn cầu - từ lương thực đến phân bón.