Thấy gì từ lịch ngủ khắc nghiệt của Thủ tướng Nhật Bản?

Hôm 20/7 vừa qua là Ngày Biển ở Nhật Bản, kỳ nghỉ lễ khi nhiều người tận hưởng mùa hè bằng cách đi bơi, lướt sóng hoặc thư giãn trên bãi biển. Nhưng Thủ tướng Sanae Takaichi thì không.

Theo một bài đăng trên mạng xã hội, bà dành cả kỳ nghỉ để đọc lại các tài liệu chính sách và xử lý hàng nghìn email tồn đọng. Bà viết rằng mình đã có được "trọn vẹn 5 tiếng ngủ lần đầu tiên sau rất lâu" - nhiều hơn mức "0 đến 3 tiếng" mà bà nói là lịch ngủ thường xuyên.

Thông qua những chia sẻ này, bà Takaichi dường như muốn xây dựng hình ảnh một nhà lãnh đạo gần gũi, không ngừng làm việc vì người dân Nhật Bản, theo The New York Times. Thế nhưng bài đăng - hiện thu hút hơn 31 triệu lượt xem - lại châm ngòi cho cuộc tranh luận trên toàn quốc về cân bằng công việc - cuộc sống và những nguy cơ của tình trạng thiếu ngủ kéo dài.

Việc Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi chỉ ngủ vài tiếng mỗi đêm gây tranh luận. Ảnh: Kyodo.

Nhật Bản thiếu ngủ

Nhật Bản được biết đến là quốc gia có tình trạng thiếu ngủ trầm trọng với thời gian nghỉ ngơi trung bình ở mức thấp.

Theo số liệu của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), thời gian ngủ trung bình của người dân nước này chỉ đạt 7 giờ 42 phút, thấp nhất trong 33 quốc gia được khảo sát và ít hơn mức trung bình chung hơn 40 phút. Tổ chức này cũng cho biết trung bình người Nhật ngủ ít hơn người Mỹ gần một tiếng rưỡi mỗi đêm.

Năm 2024, Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản đã ban hành "Hướng dẫn về giấc ngủ nhằm tăng cường sức khỏe", nhấn mạnh việc đảm bảo thời gian và chất lượng giấc ngủ là nhiệm vụ trọng tâm mà mọi người dân cần nghiêm túc thực hiện.

Các nhà nghiên cứu cho rằng nguyên nhân dẫn tới tình trạng thiếu ngủ ở nhiều người Nhật Bản đến từ thời gian đi lại dài, giờ làm việc kéo dài và một nền văn hóa chưa thực sự coi trọng giấc ngủ.

Vì vậy, giấc ngủ hiện đã trở thành một ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ USD tại xứ anh đào, phục vụ những người muốn cải thiện chất lượng giấc ngủ, theo The Washington Post.

Nhiều người Nhật Bản gặp các tình trạng liên quan đến thiếu ngủ, mất ngủ. Ảnh: Amir Jina/Flickr.

Ví dụ, nhiều thương hiệu bán đồ ngủ ở Nhật hiện sản xuất sản phẩm làm từ loại sợi đặc biệt với tuyên bố giúp cơ bắp phục hồi nhanh hơn và cải thiện lưu thông máu. Ngoài ra, còn có nhiều sản phẩm công nghệ giấc ngủ tập trung tạo điều kiện lý tưởng cho những giấc ngủ ngắn 20 phút dành cho những người không thể ngủ đủ vào ban đêm.

"Tôi gần như không thể ngủ đủ 8 tiếng vào các ngày trong tuần. Vì vậy tôi muốn học cách ngủ trưa hiệu quả hơn và tận dụng tối đa khoảng thời gian ngắn đó", Masayoshi Masuyama (52 tuổi) làm việc tại một công ty tư vấn ở Tokyo, cho biết.

Bên cạnh đó, còn có những mẫu giường thông minh mới được tích hợp hệ thống luồng khí giúp giảm độ ẩm, mang lại cảm giác dễ chịu trong những đêm hè nóng ẩm ở Nhật Bản. Một số mẫu khác còn rung nhẹ để giúp người dùng thư giãn và dễ đi vào giấc ngủ.

Nhà sản xuất nội thất hàng đầu Nhật Bản Nitori năm nay bắt đầu bán một mẫu giường thông minh mới có cảm biến theo dõi tình trạng của người nằm và tự động điều chỉnh góc nghiêng để mang lại tư thế ngủ thoải mái suốt đêm. Điểm trừ là mức giá lên tới khoảng 2.500 USD (hơn 65 triệu đồng).

Tầm quan trọng của giấc ngủ

Trong khi thị trường liên tục đưa ra các loại gối, nệm, thiết bị hỗ trợ hay thực phẩm chức năng, nhiều chuyên gia cho rằng cách cải thiện giấc ngủ bền vững hơn vẫn là hiểu đúng cơ chế ngủ của cơ thể.

Những cuốn sách như Why We Sleep, The Sleep Solution hay Say Good Night to Insomnia đều trở thành bestseller nhờ giúp độc giả thay đổi cách nhìn về giấc ngủ, từ đó xây dựng những thói quen khoa học thay vì chỉ tìm kiếm giải pháp tức thời.

Cụ thể, trong Why We Sleep (tựa tiếng Việt: Sao chúng ta lại ngủ? Tiết lộ sức mạnh của giấc ngủ và những giấc mơ), nhà thần kinh học Matthew Walker lý giải vai trò của giấc ngủ đối với sức khỏe và những hậu quả nghiêm trọng khi con người ngủ không đủ. Trong bài review, The Guardian cho rằng một trong những điểm mạnh nhất của cuốn sách là giúp người đọc nhận ra mức độ tổn hại do việc xem nhẹ giấc ngủ gây ra, đồng thời đánh giá Walker đã truyền tải các kiến thức thần kinh học phức tạp bằng lối viết gần gũi, dễ tiếp cận.

Cuốn "Why We Sleep" ra mắt tháng 10/2017. Ảnh: Amazon.

Why We Sleep cũng là cuốn sách được nhà đồng sáng lập mạng xã hội Reddit Alexis Ohanian và tỷ phú Bill Gates dành lời tán dương.

"Cuốn sách giải thích việc bỏ qua giấc ngủ làm giảm khả năng sáng tạo, giải quyết vấn đề, ra quyết định, học tập, trí nhớ, sức khỏe tim mạch, sức khỏe não bộ, sức khỏe tâm thần, sức khỏe tinh thần, hệ thống miễn dịch và thậm chí cả tuổi thọ của bạn", Bill Gates viết.

Trong khi đó, The Sleep Solution (tựa tiếng Việt: Bạn muốn có giấc ngủ ngon?) của bác sĩ thần kinh kiêm chuyên gia y học giấc ngủ Chris Winter tiếp cận vấn đề theo hướng thực hành hơn. Thay vì khiến người đọc lo lắng vì chứng mất ngủ, Winter trấn an rằng đây là tình trạng có thể cải thiện nếu hiểu đúng cơ chế hoạt động của giấc ngủ và thay đổi những thói quen hàng ngày.

Theo Publishers Weekly, cuốn sách nổi bật nhờ cách giải thích dễ hiểu về khoa học giấc ngủ, đồng thời đưa ra nhiều giải pháp cụ thể như xây dựng môi trường ngủ phù hợp, loại bỏ các thói quen gây cản trở giấc ngủ, hướng dẫn sử dụng thuốc ngủ đúng cách và giới thiệu "10 nguyên tắc" để ngủ ngon hơn. Cuối sách, tác giả còn giải đáp các rối loạn phổ biến như ngưng thở khi ngủ, hội chứng chân không yên hay chứng ngủ rũ, với thông điệp rằng một giấc ngủ khỏe mạnh hoàn toàn có thể đạt được nếu kiên trì thay đổi từng bước.

Còn trong cuốn Say Good Night to Insomnia, tiến sĩ Gregg D. Jacobs giới thiệu chương trình kéo dài sáu tuần được phát triển tại Harvard Medical School, dựa trên liệu pháp nhận thức - hành vi cho chứng mất ngủ (CBT-I), vốn được xem là tiêu chuẩn vàng trong điều trị mất ngủ mạn tính.

Thay vì phụ thuộc vào thuốc, cuốn sách hướng dẫn người đọc thay đổi suy nghĩ về giấc ngủ, xây dựng thói quen lành mạnh và áp dụng các kỹ thuật thư giãn để khôi phục khả năng ngủ tự nhiên.