Thâm nhập thế giới ngầm độ xe: Từ pô 'biến hình' đến 'xổ trái' để vít ga xé gió

Trong vai khách hàng, phóng viên Báo Điện tử VTC News đã thâm nhập vào thị trường độ xe muôn hình vạn trạng tại Hà Nội để lật mở những mánh khóe lách luật đầy tinh vi.

Ma trận những gói độ “nhẹ nhàng”

Thị trường độ xe máy tại Hà Nội hiện nay diễn ra hết sức sôi động, muôn hình vạn trạng và đáp ứng mọi nhu cầu của khách hàng. Muốn xe máy tăng tốc nhanh hơn, pô nổ to hơn hay động cơ mạnh mẽ vượt qua giới hạn của nhà sản xuất, khách hàng đều có thể dễ dàng được tư vấn hàng loạt gói độ khác nhau.

Mức giá cho những cuộc “lột xác” này cũng vô cùng đa dạng, dao động từ vài triệu đồng đến hàng chục triệu đồng tùy thuộc vào độ chịu chơi và yêu cầu can thiệp sâu đến mức nào. Những dịch vụ này không chỉ xuất hiện nhan nhản tại các cửa hàng sửa chữa xe máy công khai trên phố, mà còn tồn tại dưới dạng các cơ sở chuyên độ xe tìm kiếm khách hàng qua điện thoại, Zalo và các nền tảng mạng xã hội.

Để tìm hiểu thực tế về thị trường này, phóng viên Báo Điện tử VTC News quyết định vào vai một khách hàng đang có nhu cầu nâng cấp phương tiện. Điểm đến đầu tiên chúng tôi ghi nhận là một cửa hàng sửa chữa xe máy nằm trên phố Dịch Vọng (Hà Nội).

Nhân viên tại một cửa hàng giới thiệu phụ tùng, linh kiện phục vụ nhu cầu sửa chữa và độ xe máy.

Khi phóng viên ngỏ ý hỏi cách làm cho chiếc xe mới mua có thể chạy bốc hơn, cảm giác kéo ga nhẹ hơn so với nguyên bản, chủ cửa hàng không ngần ngại giới thiệu ngay một gói độ mang tên “nồi, pô, xăng, lửa”.

Theo lời báo giá của cơ sở này, chi phí để thực hiện gói độ “nhẹ nhàng” này rơi vào khoảng 4 đến 5 triệu đồng. Chủ cửa hàng khẳng định chắc nịch rằng sau khi được thợ nâng cấp, chiếc xe sẽ trở nên nhạy ga hơn rất nhiều, mang lại cảm giác vận hành nhẹ bén. Tuy nhiên, người này cũng nói rõ giới hạn của gói độ cơ bản: tốc độ tối đa của xe sau khi làm xong thực chất chỉ tăng thêm khoảng 5 km/h so với thông số của chiếc xe nguyên bản, chủ yếu ăn tiền ở độ “bốc” khi vặn ga.

Đi sâu vào giải thích các thuật ngữ chuyên ngành mà giới thợ độ thường dùng để “lòe” hoặc tư vấn cho khách, người bán diễn giải chi tiết về gói “xăng, lửa”. Phần “lửa” ở đây liên quan trực tiếp đến việc điều chỉnh hệ thống điều khiển động cơ của xe. Trong khi đó, phần “xăng” lại liên quan đến việc can thiệp vào lượng nhiên liệu được cung cấp cho động cơ buồng đốt. Những thay đổi có tính toán này được giới thiệu là nhằm cải thiện tối đa khả năng vận hành.

Còn đối với thuật ngữ “làm nồi”, thực chất đây là quá trình thợ độ can thiệp trực tiếp vào hệ thống truyền động của xe máy, giúp chiếc xe có cảm giác bắt ga nhanh hơn, vận hành mượt mà hơn và không bị độ trễ.

Thợ sửa xe thao tác tại khu vực ống xả của một chiếc xe máy trong cửa hàng chuyên sửa chữa, độ xe.

Đối với hạng mục ống xả (pô) - bộ phận thường được dân chơi xe quan tâm nhất để tạo sự chú ý trên đường, khách hàng có hai lựa chọn chính: thay một chiếc pô mới hoàn toàn hoặc thợ sẽ can thiệp “móc” lại chiếc pô nguyên bản. Chủ cửa hàng tại Dịch Vọng cho biết, mỗi loại pô sẽ mang đến một đặc điểm âm thanh hoàn toàn khác nhau, trải dài từ tiếng pô nhỏ trầm ấm cho đến những tiếng nổ lớn, đanh tai. Mức giá bán của các loại ống xả cũng cực kỳ đa dạng, từ vài triệu đồng cho đến hàng chục triệu đồng tùy thuộc vào thương hiệu và chủng loại.

Rời Dịch Vọng, phóng viên tiếp tục ghi nhận tại một cửa hàng chuyên sửa chữa, độ xe và thay vỏ xe nằm trên đường Cầu Diễn. Tại đây, kịch bản tư vấn cũng diễn ra tương tự khi phóng viên tiếp tục được chào mời các gói nâng cấp cơ bản.

Mức giá tại cơ sở này được đưa ra trong khoảng từ 2 đến 7 triệu đồng. Tùy thuộc vào nhu cầu thực tế, khách hàng hoàn toàn có thể tự do lựa chọn các hạng mục nhỏ lẻ nhằm cải thiện khả năng tăng tốc của xe hoặc thay đổi âm thanh pô cho phấn khích hơn.

“Xổ trái” - tuyệt kỹ gia tăng dung tích xi-lanh

Nếu như những gói độ từ 2 đến 7 triệu đồng tại Cầu Diễn hay Dịch Vọng chỉ dừng lại ở mức cải thiện độ bốc và âm thanh, thì đối với những dân chơi muốn nâng cấp sức mạnh động cơ thực sự, họ bắt buộc phải chi ra những khoản tiền lớn hơn rất nhiều.

Phóng viên tiếp tục tìm đến một cửa hàng chuyên độ xe, lắp đặt phụ kiện nằm trên phố Dương Văn Bé (Hà Nội). Khi nhận được yêu cầu muốn làm cho động cơ mạnh hơn nữa, chủ cửa hàng thẳng thắn cho biết, để đạt được sức mạnh vượt trội, thợ độ bắt buộc cần phải can thiệp sâu vào tận phần máy bên trong. Chi phí cho những ca “đại phẫu” động cơ như thế này ít nhất cũng phải trên 10 triệu đồng.

Một trong những hình thức can thiệp máy móc bạo liệt nhất được người này giới thiệu chính là kỹ thuật “xổ trái”. Trong giới độ xe, “xổ trái” đồng nghĩa với việc can thiệp trực tiếp vào các chi tiết bên trong lõi động cơ nhằm mục đích thay đổi, gia tăng dung tích xi-lanh, qua đó hướng tới việc tăng vọt công suất và lực kéo của phương tiện.

Tùy thuộc vào cấu hình mà khách hàng lựa chọn, việc “xổ trái” không thể hoạt động độc lập mà có thể kéo theo việc bắt buộc phải thay đổi hàng loạt các bộ phận liên quan khác của hệ thống động cơ để xe chịu được áp lực mới.

Các video thử xe sau khi độ, quảng cáo dịch vụ cải tạo xe và rao bán phụ tùng được đăng tải công khai trên nhiều hội nhóm, nền tảng mạng xã hội.

Để tăng sức thuyết phục đối với khách hàng đang khao khát tốc độ, chủ cửa hàng trên phố Dương Văn Bé đã lấy ngay một ví dụ vô cùng giật mình: một chiếc xe có đồng hồ hiển thị tốc độ tối đa ở mức 140 km/h, nhưng sau khi được thợ “làm máy”, kéo hết ga có thể đạt tới mức 170 km/h trên đồng hồ. Đây là con số tốc độ kinh hoàng, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông thảm khốc đối với một phương tiện hai bánh lưu thông trên đường phố.

Khách hàng của thị trường ngầm này chủ yếu tập trung vào một nhóm nhân khẩu học rất cụ thể. Theo tiết lộ của chính chủ cửa hàng trên phố Dương Văn Bé, phần lớn khách hàng tìm đến dịch vụ độ xe của cơ sở là các nam thanh niên nằm trong độ tuổi từ 15 đến 25. Nhu cầu của nhóm khách hàng trẻ tuổi này cũng chia làm nhiều hướng: có những người chỉ đơn thuần muốn thay bộ vành mới, lắp thêm vài món phụ kiện bên ngoài để chiếc xe trông bắt mắt, thời trang hơn; nhưng cũng có rất nhiều người khác lại đặc biệt quan tâm đến khả năng tăng tốc, muốn khối động cơ phải thực sự mạnh mẽ hơn nguyên bản.

Những “lò độ” ẩn danh

Thực tế thị trường cho thấy, bên cạnh các cửa hàng có địa chỉ hoạt động rõ ràng, công khai trên mặt phố, giới chơi xe còn tồn tại một mảng tối mang tên những “lò độ” kín tiếng.

Theo quá trình tìm hiểu của phóng viên, một số cơ sở độ xe không hề công khai địa chỉ cụ thể trên mạng hay có biển hiệu. Chúng thường nằm lọt thỏm sâu trong các con ngõ nhỏ của Hà Nội và áp dụng phương thức hoạt động khép kín: chỉ nhận làm xe cho khách sau khi đã có sự liên hệ, thỏa thuận trước qua các kênh như điện thoại hoặc nhắn tin Zalo.

Mặc dù có địa chỉ hoạt động ngoài đời thực được giữ kín đáo, nhưng hình ảnh về những chiếc xe sau khi hoàn thiện quá trình nâng cấp lại xuất hiện dày đặc và ồn ào trên mạng xã hội. Các “lò độ” này thường xuyên tự quay các video thử xe sau khi độ, đăng tải quảng cáo dịch vụ cải tạo phương tiện và rao bán phụ tùng công khai trên nhiều hội nhóm, nền tảng mạng xã hội (điển hình như TikTok). Những hình ảnh chi tiết bên trong lốc máy được tháo tung, giới thiệu trong các video quảng cáo dịch vụ nâng cấp động cơ chính là mồi nhử để thu hút những dân chơi trẻ tuổi có nhu cầu.

Hình ảnh các chi tiết bên trong xe được tháo mở, giới thiệu trong video quảng cáo dịch vụ nâng cấp động cơ trên một tài khoản TikTok.

Tại đây, họ nhận làm xe theo mọi yêu cầu, từ việc thay đổi ngoại hình cho đến can thiệp sâu vào khối động cơ. Đặc biệt, với những chiếc xe được giới chơi xe gọi bằng cái tên lóng là “boy phố”, tổng chi phí cho một lần độ có thể đội lên tới vài chục triệu đồng, hoàn toàn phụ thuộc vào loại xe và độ chịu chơi của chủ nhân với các hạng mục lựa chọn.

Trong quá trình thâm nhập các hội nhóm và “lò độ”, phóng viên phát hiện ra một mánh khóe lách luật cực kỳ tinh vi đang được ưa chuộng: dịch vụ lắp pô “biến hình”.

Cụ thể, một số “lò độ” hiện nay đang giới thiệu và lắp đặt loại ống xả có tích hợp chế độ bật, tắt âm thanh theo ý muốn. Người bán quảng cáo rằng, khi chủ xe chuyển về chế độ bình thường, tiếng pô xe sẽ tự động được hãm nhỏ lại, nghe êm ái và gần giống hệt với âm thanh của chiếc xe nguyên bản, giúp người sử dụng dễ dàng tránh gây sự chú ý trên đường phố. Tuy nhiên, chỉ với một thao tác bấm nút đơn giản, hệ thống này có thể lập tức chuyển sang chế độ mở âm thanh lớn, khiến tiếng pô phát ra cực kỳ ồn ào, chát chúa, khác hẳn với trạng thái “ngoan hiền” ban đầu.

Cách thức tinh vi này được giới thiệu như một lựa chọn hoàn hảo cho những người chơi xe có tâm lý đối phó: vừa muốn xe có tiếng nổ lớn uy lực để thỏa mãn sở thích, lại vừa muốn hạn chế nguy cơ bị lực lượng chức năng để ý, xử phạt khi đi qua các chốt kiểm tra.

Việc quảng bá và mua bán công khai những thiết bị có khả năng thay đổi âm thanh pô theo ý muốn này đang đặt ra một bài toán và thách thức rất lớn đối với lực lượng chức năng trong công tác kiểm soát ô nhiễm tiếng ồn, cũng như xử lý hành vi cố tình né tránh sự kiểm tra pháp luật của giới “quái xế”.

Lỗ hổng an toàn

Thị trường độ xe phục vụ dân đua không chỉ dừng lại ở những món đồ chơi bắt mắt hay các gói nâng cấp vài triệu đồng. Đằng sau những lời quảng cáo có cánh về tốc độ xé gió và sức mạnh động cơ là hàng loạt những vấn đề nhức nhối về an toàn giao thông, trách nhiệm kinh doanh và đặc biệt là giới hạn của pháp luật.

Từ việc thay đổi hệ thống pô, điều chỉnh hệ thống điều khiển động cơ cho đến can thiệp sâu vào phần máy, mỗi hạng mục đều được các cửa hàng đưa ra với những mức giá và lời quảng cáo đầy hấp dẫn. Tuy nhiên, người chơi xe hoàn toàn có thể tự lựa chọn theo nhu cầu và khả năng chi trả, nhưng hiệu quả vận hành thực tế cũng như mức độ an toàn của chiếc xe sau khi cải tạo là điều không thể chỉ dựa vào lời cam kết suông của người bán.

Hình ảnh những chiếc xe độ chế, được các quái xế sử dụng gây náo loạn khu vực sân vận động Mỹ Đình vào tối 12/10.

Một số thay đổi có thể chỉ đơn thuần liên quan đến yếu tố ngoại hình. Tuy nhiên, đối với những can thiệp trực tiếp vào động cơ, hệ thống truyền động hoặc các đặc tính kỹ thuật cơ bản, chiếc xe sẽ hoàn toàn bị sai lệch so với thiết kế ban đầu của nhà sản xuất.

Nếu những phương tiện đã được cải tạo nhằm tăng tốc này được sử dụng để tham gia đua xe trái phép, lạng lách hoặc đánh võng trên đường phố, nguy cơ mất an toàn giao thông là vô cùng thảm khốc. Mối đe dọa này không chỉ trực tiếp giáng xuống người lái chiếc xe độ, mà còn vạ lây đến sinh mạng và sự an toàn của những người dân vô tội đang cùng tham gia giao thông xung quanh.

Về mặt quy định pháp luật hiện hành, hành vi tự ý thay đổi kết cấu phương tiện đã bị pháp luật nghiêm cấm với các chế tài xử phạt rõ ràng. Cụ thể, theo điểm b, khoản 8, Điều 32 của Nghị định 168/2024 việc chủ xe mô tô, xe gắn máy có hành vi tự ý thay đổi khung, máy, hình dáng, kích thước hoặc đặc tính của xe sẽ bị áp dụng mức phạt tiền từ 4 đến 6 triệu đồng đối với cá nhân, và từ 8 đến 12 triệu đồng đối với tổ chức vi phạm.

Trong quá trình xử lý, việc xác định vi phạm của cơ quan chức năng phải được tiến hành căn cứ vào hành vi cụ thể và tình trạng kỹ thuật thực tế của phương tiện. Không thể chỉ dựa vào việc xe có lắp thêm vài phụ kiện bên ngoài, hoặc nghe theo tên gọi mỹ miều của các “gói độ” do cửa hàng tự đặt ra để vội vã kết luận vi phạm.

Ở chiều ngược lại, những dịch vụ đang được các “lò độ” quảng cáo công khai dưới danh xưng “nâng cấp” cũng không đương nhiên được coi là hợp pháp, nếu như việc thực hiện các hạng mục đó làm thay đổi kết cấu, đặc tính an toàn của xe trái với quy định mà Nhà nước đã ban hành.