Ảnh: Tạo hình nhân vật thế tử Lee Yul của bộ phim truyền hình cổ trang ăn khách Hàn Quốc: Lang quân 100 ngày (100 Days My Prince). Nguồn ảnh: SOOMPI.

Trong cách gọi xưa, “Thái tử” và “Thế tử” đều được dùng để chỉ người con được chọn nối nghiệp. Theo Tầm nguyên Từ điển của Lê Văn Hòe, hai danh xưng này từng được dùng chung, sau đó mới có sự phân biệt.

Tại Việt Nam, “Thái tử” được dùng để chỉ người kế vị ngai vua. Đại Việt sử ký toàn thư ghi năm 1028, hoàng tử Lý Nhật Tôn được lập làm Đông cung Thái tử. Đến thời Trần, hoàng tử Trần Hoảng cũng được lập làm Đông cung Thái tử trước khi lên ngôi, trở thành vua Trần Thánh Tông.

Đến triều Nguyễn, danh xưng “Thái tử” tiếp tục được dùng cho người kế vị. Hoàng tử Nguyễn Phúc Đảm được lập Thái tử năm 1816, sau này lên ngôi với niên hiệu Minh Mạng. Năm 1922, hoàng tử Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy, sau này là vua Bảo Đại, được lập làm Đông cung Hoàng Thái tử.

“Thế tử” được sử dụng trong một số hệ thống tước vị khác. Thời Lê - Trịnh, con trưởng của chúa Trịnh được phong Thế tử. Tư liệu về phủ chúa Trịnh ghi người này còn được gọi là Vương Thế tử.

Vì vậy, trong bối cảnh Việt Nam, “Thái tử” gắn với người kế vị nhà vua, còn “Thế tử” xuất hiện trong cách gọi người kế nghiệp các vị chúa hoặc vương tước.

Trong tiếng Anh, “Thái tử” thường được dịch là crown prince, chỉ người thừa kế ngai vàng. Với tiếng Pháp, cách gọi tương ứng thường là prince héritier. Riêng trong lịch sử Pháp, dauphin là danh xưng dành cho người thừa kế ngai vàng.

Hiện nay, các danh xưng này tiếp tục xuất hiện trong phim cổ trang, phim lịch sử và những chương trình thực cảnh khai thác đề tài lịch sử. Việc phân biệt “Thái tử”, “Thế tử” giúp xác định địa vị và vai trò của nhân vật trong bối cảnh được tái hiện.