Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Tri thức trực tuyến nếu mạng chậm. Đóng

Salman Rushdie đoạt giải Thành tựu trọn đời, giải Sách Quốc gia Mỹ

Nhà văn Salman Rushdie, tác giả "Những đứa con của nửa đêm", được vinh danh tại Giải thưởng Sách Quốc gia Mỹ 2026.

Salman Rushdie ảnh 1

Nhà văn Salman Rushdie. Ảnh: Reuters.

Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia Mỹ lần thứ 77, diễn ra tối 18/11 tại New York (khoảng 8h sáng 19/11 theo giờ Việt Nam). Mùa giải năm nay, nhà văn Salman Rushdie, 79 tuổi, nhận Huy chương Đóng góp xuất sắc cho văn học Mỹ (giải thưởng thành tựu trọn đời).

Theo Quỹ Sách Quốc gia Mỹ, giải thưởng ghi nhận những đóng góp của Rushdie đối với văn học trong gần 5 thập niên sáng tác. Nhà văn Kiran Desai, người từng đoạt giải Booker, được lựa chọn trao huy chương cho ông.

Rushdie là người thứ 39 nhận danh hiệu này kể từ khi giải được thành lập năm 1988. Những tên tuổi từng được vinh danh gồm Toni Morrison, Ursula K. Le Guin, Stephen King, Ray Bradbury và Barbara Kingsolver...

Sinh năm 1947 tại Bombay (nay là Mumbai), Ấn Độ, Rushdie chuyển đến Anh từ thời niên thiếu, sau đó định cư tại Mỹ. Ông là tác giả của 15 tiểu thuyết cùng nhiều tập truyện ngắn, tiểu luận và hồi ký. Các tác phẩm của ông đã được dịch ra hơn 40 ngôn ngữ.

Rushdie nổi tiếng với lối viết kết hợp hiện thực huyền ảo, lịch sử và trí tưởng tượng. Các câu chuyện của ông thường đặt nhân vật giữa những biến động lớn, khai thác mối quan hệ giữa ký ức, bản sắc cá nhân và đời sống xã hội.

Tiểu thuyết Những đứa con của nửa đêm, xuất bản năm 1981, đưa Rushdie trở thành tên tuổi lớn của văn học thế giới. Cuốn sách giành giải Booker năm 1981 và sau đó được trao danh hiệu Best of the Booker, dành cho tác phẩm xuất sắc trong lịch sử giải thưởng.

Ngoài Những đứa con của nửa đêm, Rushdie còn được biết đến qua The Moor's Last Sigh (Tiếng thở dài cuối cùng của người Moor), Quichotte và Victory City (Thành phố chiến thắng).

Năm 2022, Rushdie bị một người đàn ông dùng dao tấn công khi chuẩn bị phát biểu tại một sự kiện văn học ở bang New York. Ông bị thương nặng và mất thị lực ở một mắt. Hai năm sau, nhà văn xuất bản hồi ký Knife: Meditations After an Attempted Murder (Dao: Những suy ngẫm sau một vụ mưu sát), kể lại vụ tấn công, quá trình điều trị và hồi phục. Tác phẩm lọt vào chung khảo Giải thưởng Sách Quốc gia Mỹ 2024 ở hạng mục phi hư cấu.

Năm 2026, ông tiếp tục được ghi nhận với huy chương dành cho những đóng góp lâu dài đối với văn học Mỹ.

Theo AP, Rushdie cho biết việc được trao giải có ý nghĩa đặc biệt với ông, một người sinh ra tại Ấn Độ, trưởng thành ở Anh và sau đó trở thành công dân Mỹ. Ông nhìn nhận cuộc đời mình gắn với ba không gian văn hóa: Nam Á, London và New York. Nhà văn cũng cho rằng văn học Mỹ được làm phong phú bởi những người viết đến từ nhiều quốc gia, mang theo trải nghiệm và truyền thống văn hóa khác nhau.

Trong thông báo vinh danh, Ruth Dickey, Giám đốc điều hành Quỹ Sách Quốc gia Mỹ, đánh giá sự nghiệp sáng tác của Rushdie cho thấy sức mạnh của văn chương trong việc kết nối con người vượt qua những khác biệt về biên giới, thế hệ và bản sắc.

Những tác phẩm đoạt Giải thưởng Sách Quốc gia Mỹ 2026

Bên cạnh việc vinh danh Salman Rushdie, lễ trao giải năm nay công bố tác phẩm chiến thắng ở năm hạng mục chính.

Giải tiểu thuyết thuộc về Hannah Lillith Assadi với Paradiso 17, kể về hành trình của một người đàn ông đi qua nhiều vùng đất, tìm kiếm nơi chốn thuộc về mình. Tác phẩm khai thác những chủ đề về gia đình, ký ức và cảm giác lưu lạc.

Salman Rushdie ảnh 2

Các tác giả được vinh danh tại Giải thưởng Sách quốc gia Mỹ 2026. Ảnh: Vanityfair.

Ở hạng mục phi hư cấu, nhà văn Ai Cập Abdelrahman ElGendy giành giải với Huna: A Memoir of Revolution, Prison, and Becoming (tạm dịch: Huna: Hồi ký về cách mạng, nhà tù và hành trình trưởng thành). Cuốn hồi ký kể lại những trải nghiệm trong thời gian bị giam giữ và hành trình trưởng thành của tác giả.

Giải thơ được trao cho Brenda Hillman với Still House in the Desert: An eco-contemplation (tạm dịch: Ngôi nhà tĩnh lặng giữa sa mạc: Suy ngẫm về sinh thái), tập thơ khai thác mối quan hệ giữa thiên nhiên, đời sống tinh thần và những suy tư về sự tồn tại.

Giải văn học dịch thuộc về Centroeuropa (Trung Âu) của nhà văn Tây Ban Nha Vicente Luis Mora, do Rahul Bery chuyển ngữ sang tiếng Anh. Tiểu thuyết lấy bối cảnh châu Âu thế kỷ 19, xoay quanh những bí mật của quá khứ và ký ức lịch sử.

Ở hạng mục văn học dành cho độc giả trẻ, David Levithan và Gabriel Duckels chiến thắng với The Fight of Our Lives: AIDS in America (tạm dịch: Cuộc chiến sinh tử: Đại dịch AIDS ở Mỹ). Tác phẩm phi hư cấu tái hiện lịch sử đại dịch AIDS tại Mỹ qua tư liệu và những câu chuyện cá nhân.

Ngoài Salman Rushdie, bác sĩ nhi khoa kiêm tác giả Perri Klass được trao giải Literarian Award, ghi nhận những đóng góp trong việc phát triển cộng đồng độc giả và thúc đẩy văn hóa đọc.

Giải thưởng Sách Quốc gia Mỹ được thành lập năm 1950, là một trong những giải thưởng văn học quan trọng của Mỹ. Năm nay, ban tổ chức nhận 1.912 tác phẩm dự xét giải. Mỗi tác giả hoặc nhóm tác giả chiến thắng ở năm hạng mục chính được trao 10.000 USD (khoảng 257 triệu đồng).

Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews

Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.

Trân trọng.

Phương Nga

Bạn có thể quan tâm