Đối với Alessandro Michele – Giám đốc Sáng tạo đương nhiệm của nhà mốt Valentino, văn học chưa bao giờ là một thế giới tách biệt khỏi thời trang. Những trang sách không chỉ lưu giữ tư tưởng của các triết gia, nhà văn hay thi sĩ, mà còn là vùng đất tri thức màu mỡ nuôi dưỡng thế giới quan độc đáo của ông.

Từ triết lý về thời gian, sự mong manh của kiếp người cho đến tinh thần nữ quyền hay tính hiện đại số, tình yêu đọc sách sâu sắc đã trở thành nguồn cảm hứng vô tận, giúp Alessandro Michele nhào nặn nên những bộ sưu tập thời trang đầy tính ẩn dụ, viễn mộng và giàu giá trị nghệ thuật.

"Những cuốn sách tôi chọn viết về thời gian, về cuộc sống và sự mong manh, tất cả đều được sáng tác bởi những nhà văn rất đỗi tài năng và mạnh mẽ. Tôi tin rằng sức mạnh thực sự nằm ở việc biết cách trở nên mong manh.

Với ông, mỗi cuốn sách đều kết nối với nhau như một sợi xích vô hình. Sách không đơn thuần là văn chữ, mà là những cuộc đối thoại vượt không gian và thời gian về bản thể và nhân sinh.

The Black Swan - Nassim Nicholas Taleb

The Black Swan của tác giả Nassim Nicholas Taleb (tên TV: Thiên nga đen, Alphabooks, 2020) là cuốn sách mà Alessandro Michele đã mượn ý tưởng về antilibrary (thư viện phản truyền thống) cho show diễn Xuân 2027 của Valentino. Taleb viết về thư viện khổng lồ của Umberto Eco và giá trị của tất cả những cuốn sách mà chủ nhân của nó chưa đọc – nói cách khác, đó là nguồn tri thức vẫn đang chờ được khám phá.

Trong cuốn sách, Taleb đặt câu hỏi về việc tại sao con người liên tục bị bất ngờ bởi những sự kiện “không thể xảy ra” – từ sụp đổ thị trường tài chính đến chiến tranh đến những khám phá khoa học bất ngờ.

Theo ông, “thiên nga đen” là một biến cố tưởng chừng như không thể xảy ra với ba đặc điểm chính: không thể dự đoán, có tác động nặng nề và sau khi nó xảy ra, người ta lại dựng lên một lời giải thích để khiến nó trở nên ít ngẫu nhiên hơn, dễ dự đoán hơn so với bản chất thật của nó.

Thành công đáng kinh ngạc của Facebook có thể được coi là một “thiên nga đen”, việc nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu cũng là một “thiên nga đen”. Thiên nga đen luôn ẩn hiện trong mọi mặt của cuộc sống với những tác động khó lường, theo cả hướng tiêu cực và tích cực.

Memoirs of Hadrian - Marguerite Yourcenar

Chia sẻ về cuốn Memoirs of Hadrian (Hồi ký Hadrian) của Marguerite Yourcenar, Alessandro Michele cho biết: "Cuốn sách này là một kiệt tác. Nó mô tả cuộc đời của Hoàng đế Hadrian vào đêm trước khi ông qua đời với tất cả sự đam mê và tổn thương...

Ông đang hấp hối nhưng có dũng khí để mô tả sự mong manh trong tâm hồn mình. Từ văn bản này, tôi cảm nhận tâm hồn giống như một sinh vật nhỏ bé, mỏng manh như một đứa trẻ vừa mới chào đời. Do đó, kết thúc cũng giống như một sự bắt đầu."

Ra đời năm 1951, cuốn tiểu thuyết lịch sử và triết học của tác giả Marguerite Yourcenar được viết dưới dạng một bức thư dài của vị Hoàng đế La Mã Hadrian gửi cho người kế vị Marcus Aurelius.

Mạch truyện mở đầu bằng những suy tưởng trầm mặc của Hadrian về thân xác yếu dần và những đêm mất ngủ. Ông nhớ lại hành trình vươn tới quyền lực, những cải cách hành chính, chính sách duy trì hòa bình và tình yêu mãnh liệt dành cho chàng thanh niên Antinous.

Khi cái chết không thể tránh khỏi đang cận kề, một vị hoàng đế từng nắm giữ vận mệnh cả thế giới cổ đại sẽ đối mặt với di sản và sự hư vô của cuộc đời ra sao?

Tác phẩm mang lại danh tiếng lẫy lừng cho Yourcenar, góp phần đưa bà trở thành người phụ nữ đầu tiên được bầu vào Viện Hàn lâm Pháp.

The Vegetarian - Han Kang

The Vegetarian (tên TV: Người ăn chay, Nhã Nam, 2025) là cuốn tiểu thuyết đầy ám ảnh của nhà văn Hàn Quốc Han Kang, từng xuất sắc giành giải Man Booker Quốc tế năm 2016.

Cuốn sách kể về Yeong-hye, một phụ nữ bình thường quyết định ngừng ăn thịt sau những giấc mơ đẫm máu, kéo theo sự sụp đổ trong mối quan hệ gia đình và xã hội quanh cô.

The Vegetarian được đánh giá cao nhờ cách kết hợp yếu tố tâm lý, biểu tượng và hiện thực để khai thác các chủ đề như bạo lực, quyền kiểm soát cơ thể và áp lực xã hội đối với phụ nữ. Han Kang sử dụng giọng văn tiết chế và đôi khi lạnh lùng để tạo nên cảm giác bất an kéo dài xuyên suốt tác phẩm.

Nói về cuốn sách này, Michele cho biết: "Trong đó, nhân vật chính quyết định đi sâu vào tâm điểm của một câu hỏi lớn - giống như một nghi thức - tại sao chúng ta lại sống trên Trái Đất này. Đó là một góc nhìn khác về những gì xảy ra khi một người chống lại các chuẩn mực xã hội.

A Cyborg Manifesto - Donna Haraway

A Cyborg Manifesto (Tuyên ngôn Cyborg) được xuất bản năm 1985, bài luận mang tính biểu tượng của triết gia Donna Haraway đã làm đảo lộn các lý thuyết nữ quyền và triết học công nghệ truyền thống.

Bằng khái niệm "Cyborg", bà thách thức các ranh giới phân biệt nhị nguyên như con người/máy móc, tự nhiên/nhân tạo, nam/nữ, đồng thời phê phán những quan niệm truyền thống về nữ quyền, đặc biệt là việc nhấn mạnh vào bản sắc hơn là sự tương đồng.

Đây cũng chính là nguồn cảm hứng chính cho Michele khi còn đảm nhiệm vị trí giám đốc sáng tạo của Gucci.

"Một bản tuyên ngôn mang tính cách mạng. Tôi đã sử dụng nó cho buổi trình diễn thời trang Gucci năm 2018 vì đó là sự ám ảnh của tôi – ý tưởng về cách chúng ta trở thành một nhân dạng, cách chúng ta tự xây dựng bản thân trong cuộc đời này...

"Haraway hiểu rõ sự tự xây dựng này của con người... Bản tuyên ngôn này thực sự đã mở ra một cuộc trò chuyện vẫn còn nguyên giá trị cho đến tận ngày nay", ông chia sẻ.

Metamorphoses – Ovid

Trong số những cuốn sách Michele xướng tên, Metamorphoses (Biến hình) giữ một vị trí đặc biệt. Những câu chuyện của Ovid về những cơ thể thay đổi hình dạng, về con người biến thành cây cối, động vật hay một thứ gì đó hoàn toàn khác, có sự đồng điệu sâu sắc với ý tưởng về sự biến đổi mà Michele liên tục quay trở lại trong thời trang.

Ông sinh ra và lớn lên ở Rome, từng học tiếng Latinh và Hy Lạp, và đặc biệt bị cuốn hút bởi những câu chuyện nơi nhân dạng không cố định và cơ thể không đại diện cho một giới hạn cuối cùng. Trong thần thoại về Apollo và Daphne, sự biến hình của cô thành cây nguyệt quế đã xóa mờ ranh giới giữa con người và thiên nhiên, cũng giống như các bộ sưu tập của Michele đặt câu hỏi về sự phân chia giữa nam tính và nữ tính, lịch sử và đương đại, đời thường và trang trọng.