Phiên tòa dự kiến kéo dài trong 10 ngày với thành phần Hội đồng xét xử gồm 5 thành viên, trong đó có 2 Thẩm phán, 3 Hội thẩm nhân dân và do Thẩm phán Lưu Ngọc Cảnh làm Chủ tọa phiên tòa. Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố là 5 Kiểm sát viên.
Trong số 55 bị cáo, 2 cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm là Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga cùng 30 cựu cán bộ, chuyên viên Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) bị xét xử về tội "Nhận hối lộ", theo quy định điểm a, khoản 4, Điều 354 Bộ luật Hình sự.
Cùng tội "Nhận hối lộ" nhưng 4 cựu cán bộ, chuyên viên Cục An toàn thực phẩm khác trong vụ án chỉ bị xem xét theo khoản 3, Điều 354 Bộ luật Hình sự. Các bị cáo còn lại là giám đốc doanh nghiệp và cá nhân bị truy tố tội "Đưa hối lộ", quy định tại Điều 364 Bộ luật Hình sự.
Theo tài liệu truy tố, trong giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2024, sau khi Nghị định số 15/2018/2018/NĐ-CP có hiệu lực, các quy định về đăng ký, công bố sản phẩm đối với nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe vẫn mang tính chất chung chung, chưa cụ thể, chưa kèm theo hướng dẫn chi tiết về quy trình, tiêu chí kỹ thuật và thành phần hồ sơ.
 |
| Cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong (ngoài cùng, bên trái) và một số đồng phạm. |
Điều này dẫn đến việc các doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn, lúng túng khi thực hiện thủ tục công bố sản phẩm; cơ quan thẩm quyền cũng gặp vướng mắc trong quá trình tiếp nhận, kiểm tra và đánh giá hồ sơ.
Trên cương vị là Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Bộ Y tế, tháng 9/2018, Nguyễn Thanh Phong chủ trì cuộc họp cấp ủy, lãnh đạo Cục và thống nhất giao cho Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo An toàn thực phẩm và Phòng Quản lý Tiêu chuẩn và Kiểm nghiệm thực hiện nhiệm vụ của Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm trong việc thẩm xét hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm.
Sau cuộc họp trên và sau khi trao đổi với lãnh đạo các đơn vị, Nguyễn Thanh Phong thống nhất chủ trương cho các chuyên viên nhận tiền, ngoài lệ phí quy định trong quá trình thẩm xét đăng ký hồ sơ công bố sản phẩm. Mức tiền 5-10 triệu đồng/bộ hồ sơ và trung bình 7 triệu đồng/hồ sơ.
Thực hiện theo chủ trương của Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong, từ năm 2018-2024, các chuyên viên Cục An toàn thực phẩm đã nhận tổng số tiền 94 tỷ đồng của các tổ chức, cá nhân khi cấp Giấy công bố sản phẩm thực phẩm và Giấy chứng nhận nhà máy đạt tiêu chuẩn GMP.
Cựu Cục trưởng cũng thống nhất ăn chia số tiền trái phép thu được. Theo đó, bị can Phong được chia 2,5-3 triệu đồng một hồ sơ do Trung Tâm thẩm xét, 1-1,5 triệu đồng đối với một hồ sơ do Phòng Quản lý Tiêu chuẩn kiểm nghiệm thẩm xét và 1,5-2 triệu đồng một hồ sơ do Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm thẩm xét.
Trường hợp Phó Cục trưởng trực tiếp ký giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm thì Phó cục trưởng nhận 1,5-2 triệu đồng/hồ sơ. Còn bị can Phong chỉ nhận 1-1,5 triệu đồng/hồ sơ.
Trưởng phòng, Giám đốc trung tâm 1-1,5 triệu đồng/hồ sơ. Phó trưởng phòng, Phó giám đốc Trung tâm nhận từ 500.000 đến 1 triệu đồng/hồ sơ. Chuyên viên thẩm xét 1 nhận từ 700.000 đồng đến 1 triệu đồng/hồ sơ. Chuyển viên thẩm xét 2 nhận 300.000-500.000 đồng/hồ sơ.
Bản thân bị cáo Nguyễn Thanh Phong hưởng lợi cá nhân 43,9 tỷ đồng, gồm 43,5 tỷ đồng liên quan đến hồ sơ công bố; 330 triệu đồng liên quan đến cấp GMP. Kết quả điều tra xác định, hành vi của bị cáo Nguyễn Thanh Phong đủ yếu tố cấu thành tội "Nhận hối lộ" theo quy định tại điểm a, khoản 4, Điều 354 Bộ luật Hình sự với vai trò chủ mưu, cầm đầu.
Đối với bị cáo Trần Việt Nga (cựu Phó cục trưởng, giai đoạn từ tháng 7/2018 đến tháng 9/2024 và sau là Cục trưởng) thường để các hồ sơ quá hạn, không ký duyệt hoặc trả lại hồ sơ với lý do không rõ ràng. Bị cáo Nga yêu cầu cấp dưới quán triệt chuyên viên thu tiền của các cá nhân để đưa cho mình ít nhất 2 triệu đồng/hồ sơ và hưởng lợi hơn 8 tỷ đồng.
Bị cáo Nguyễn Hùng Long (cựu Phó cục trưởng) nhận 8,6 tỷ đồng để tạo điều kiện cho các cá nhân, tổ chức xin cấp Giấy tiếp nhận và Giấy chứng nhận nhà máy đạt tiêu chuẩn GMP. Bị cáo Đỗ Hữu Tuấn (cựu Phó cục trưởng) nhận hối lộ 4,3 tỷ đồng.
Kết quả điều tra cho thấy tổng số tiền các bị cáo trong vụ án bị cáo buộc nhận hối lộ lên đến hơn 107 tỷ đồng.
Sách về Pháp luật
Cuốn sách "Bảo đảm quyền bào chữa của bị cáo trong xét xử sơ thẩm các vụ án hình sự ở Việt Nam" sẽ góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận, thực tiễn bảo đảm quyền bào chữa của bị cáo trong hoạt động xét xử sơ thẩm các vụ án hình sự của TAND hiện nay.
