Khi nuôi thú cưng, người nuôi cần dành thời gian chăm sóc, chơi đùa, đặc biệt là với chó, họ phải đưa chúng đi dạo mỗi ngày. Những hoạt động này có thể mang lại lợi ích nhất định cho người bị trầm cảm, giúp họ ra ngoài nhiều hơn, tiếp xúc với ánh sáng mặt trời và giảm cảm giác cô đơn nhờ sự gắn kết với vật nuôi. Đặc biệt, thanh thiếu niên dễ bị tổn thương hoặc sống trong môi trường bất lợi như bị bạo hành, bị bắt nạt, thường được hưởng lợi từ việc nuôi thú cưng. Thú cưng có thể giúp giảm căng thẳng, tạo sự an ủi và nhờ đó làm giảm các triệu chứng trầm cảm.

Tuy nhiên, việc sở hữu thú cưng cũng đi kèm với trách nhiệm, có thể làm gia tăng áp lực và căng thẳng. Người nuôi cần dành thời gian chăm sóc, yêu thương, thậm chí đôi khi phải điều chỉnh cuộc sống cá nhân để phù hợp với thú cưng. Ví dụ, nếu sống trong chung cư, họ có thể gặp khó khăn khi di chuyển cùng thú cưng do quy định của tòa nhà. Việc thuê nhà cũng trở nên phức tạp hơn khi nhiều chủ nhà không chấp nhận vật nuôi. Đặc biệt, khi thú cưng bị bệnh, lạc mất hoặc qua đời, người nuôi có thể trải qua cảm giác đau buồn sâu sắc.

Joie Henney, 71 tuổi, Mỹ, chọn một con cá sấu dài 1,5 m để chữa trầm cảm. Ảnh: Insider.

Nhiều nghiên cứu trên thế giới đã tìm cách xác định mối liên hệ giữa việc nuôi thú cưng và chứng trầm cảm ở thanh thiếu niên, nhưng chưa có kết luận thống nhất. Một số nghiên cứu không tìm thấy mối liên hệ rõ ràng giữa việc nuôi thú cưng và mức độ trầm cảm, mặc dù một số cá nhân báo cáo rằng họ cảm thấy tốt hơn khi có thú cưng bên cạnh.

Học giả Rebecca Purewal và cộng sự tại Anh đã chỉ ra rằng việc nuôi thú cưng có thể liên quan đến sự phát triển cảm xúc, hành vi, nhận thức và kỹ năng xã hội ở trẻ vị thành niên. Đặc biệt, họ tìm thấy bằng chứng cho thấy trẻ nuôi thú cưng có thể phát triển lòng tự trọng cao hơn và cảm thấy bớt cô đơn.

Nghiên cứu năm 2015 của Harmony Rhoades và cộng sự trên 398 thanh thiếu niên vô gia cư tại Los Angeles cũng cho thấy những người nuôi thú cưng có ít triệu chứng trầm cảm hơn so với những người không nuôi. Phần lớn người tham gia cho biết thú cưng giúp họ có bạn đồng hành và cảm thấy được yêu thương, mặc dù gần một nửa thừa nhận rằng việc nuôi thú cưng khiến họ khó khăn hơn khi tìm nơi ở tạm trú.

Trái lại, nghiên cứu năm 2010 của Mathers và cộng sự trên 928 thanh thiếu niên Úc không tìm thấy sự khác biệt đáng kể về sức khỏe tinh thần giữa người nuôi và không nuôi thú cưng.

Một số nghiên cứu cũng đề cập đến tác động của thú cưng đối với giáo dục và nhận thức, chẳng hạn như khả năng tiếp thu quan điểm và phát triển trí tuệ. Tuy nhiên, bằng chứng về sự phát triển hành vi còn chưa rõ ràng do thiếu nghiên cứu chất lượng cao. Một số nghiên cứu chỉ ra rằng nuôi thú cưng có thể giúp tăng cường kỹ năng xã hội, cải thiện tương tác và giao tiếp. Tuy nhiên, lĩnh vực này vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu, đặc biệt là các nghiên cứu dài hạn và có kiểm soát tốt hơn về các yếu tố gây nhiễu như sức khỏe tinh thần, hoàn cảnh gia đình và điều kiện sống của người tham gia.

Điều quan trọng là việc nuôi thú cưng cần xuất phát từ mong muốn thực sự của người nuôi và đừng kỳ vọng rằng thú cưng chắc chắn sẽ giúp cải thiện tình trạng của họ, vì điều đó còn phụ thuộc vào thái độ và mức độ sẵn sàng của từng cá nhân. Quan trọng nhất, không nên ép buộc bất kỳ ai phải nuôi thú cưng, vì điều đó có thể làm gia tăng căng thẳng, lo âu và tạo thêm áp lực không cần thiết trong gia đình có người bị trầm cảm.