Lưu ý quan trọng cho người bị mắc mưa

Mưa lớn, thời tiết thay đổi khiến người đi đường dễ bị ướt lạnh và mệt mỏi, cần chú ý giữ ấm, làm khô cơ thể sau khi mắc mưa để bảo vệ sức khỏe hô hấp. Ảnh: Hoài Bảo.

TP.HCM và Nam Bộ những ngày qua liên tục xuất hiện mưa dông kéo dài vào chiều tối. Mưa lớn diễn ra vào thời điểm tan tầm gây ngập, ảnh hưởng đến việc đi lại và sinh hoạt của người dân.

Không ít lần mắc mưa trên đường đi làm về, Nguyễn Ngọc Ánh (21 tuổi, phường Thủ Đức) dần quen với cảnh vừa tan ca đã phải vội khoác áo mưa chạy xe về nhà. Có hôm, dù đã mặc áo mưa, nước vẫn tạt vào người theo cơn gió, khiến tay chân lạnh ngắt, tóc và quần áo cũng ướt nhẹp.

“Lúc mới về chỉ thấy lạnh và mệt, nghĩ nghỉ một chút là khỏe”, Ánh kể. Thế nhưng sau khi thay quần áo, lau khô tóc, Ánh bắt đầu hắt hơi liên tục, sổ mũi và cảm thấy mệt mỏi, uể oải.

Theo TS.BS Nguyễn Hải Công, Chủ nhiệm khoa Nội Hô hấp, Bệnh viện Quân y 175, thời tiết mưa lạnh có thể tác động đồng thời đến môi trường và cơ thể, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp.

Mưa lạnh tạo điều kiện cho bệnh hô hấp

Bác sĩ Nguyễn Hải Công cho biết trong mùa mưa, nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp có thể gia tăng do tác động đồng thời của yếu tố môi trường và cơ thể.

Mùa mưa, thời tiết thay đổi có thể tạo điều kiện thuận lợi cho các tác nhân như vi khuẩn, virus gây bệnh đường hô hấp hoạt động và lây lan. Ảnh: Hoài Bảo.

Thời tiết mưa, ẩm và lạnh tạo điều kiện để hoạt động của các tác nhân vi sinh thay đổi. Vi khuẩn và virus gây bệnh có xu hướng hoạt động mạnh hơn, làm gia tăng nguy cơ tiếp xúc với các tác nhân gây nhiễm trùng đường hô hấp.

Bên cạnh đó, khi thời tiết lạnh hoặc mắc mưa, cơ thể phải tăng cường chuyển hóa để duy trì thân nhiệt, đồng thời có thể xảy ra tình trạng mất nhiệt. Việc cơ thể bị lạnh, ướt có thể gây ra những thay đổi về sinh lý và ảnh hưởng đến các cơ chế bảo vệ đường thở, khiến khả năng chống lại tác nhân gây bệnh suy giảm.

“Cơ thể vật chủ suy yếu, cộng với yếu tố gây bệnh tăng lên sẽ hình thành nguy cơ mắc các bệnh lý về nhiễm trùng đường hô hấp cao hơn so với những mùa khác”, bác sĩ Công nói.

Nguy cơ này có thể tăng thêm ở những người phải lao động hoặc vận động với cường độ cao, làm việc kéo dài nhưng nghỉ ngơi không đầy đủ. Khi thể lực bị bào mòn, sức đề kháng của cơ thể cũng có thể suy giảm, tạo điều kiện cho nhiễm trùng hô hấp xảy ra.

Trẻ em có hệ miễn dịch và cơ chế bảo vệ đường thở chưa hoàn thiện, nên dễ bị tổn thương trước các tác nhân gây nhiễm trùng hô hấp. Ảnh: Abcnews4.

Theo bác sĩ Công, trẻ em là một trong những nhóm dễ bị tổn thương do hệ miễn dịch và cơ chế bảo vệ đường thở chưa phát triển hoàn thiện. Các cơ chế như hệ thống nhung mao, chất nhầy và những hàng rào bảo vệ chủ động của đường thở ở trẻ vẫn tiếp tục hoàn thiện trong quá trình lớn lên. Vì vậy, tác nhân gây bệnh có thể dễ dàng xâm nhập hơn so với người trưởng thành.

Ở người cao tuổi, sự suy giảm sinh lý của hệ miễn dịch theo tuổi, cùng với tình trạng suy giảm chức năng các cơ quan hoặc bệnh nền đi kèm, khiến khả năng chống lại tác nhân gây bệnh giảm.

Do đó, người lớn tuổi, người có bệnh mạn tính và trẻ em là những nhóm có nguy cơ cao hơn khi mắc các bệnh nhiễm trùng, đặc biệt là nhiễm trùng đường hô hấp.

Cần làm gì sau khi bị mắc mưa?

Theo bác sĩ Công, sau khi mắc mưa, điều quan trọng là nhanh chóng làm khô và giữ ấm cơ thể. Người bị mắc nên thay quần áo ướt, lau khô những vùng bị ướt như tóc, đồng thời giữ ấm cơ thể sau khi về nhà.

Có thể sử dụng nước ấm, trà gừng, sữa ấm hoặc các thực phẩm ấm để bổ sung năng lượng, giúp cơ thể nhanh chóng trở lại trạng thái dễ chịu sau khi bị lạnh.

Với những biểu hiện nhẹ như hắt hơi, sổ mũi do phản ứng của đường thở, nếu triệu chứng thoáng qua và hết sau khi cơ thể được làm ấm thì thường không cần quá lo lắng hoặc lập tức đến cơ sở y tế.

Hắt hơi, sổ mũi có thể xuất hiện thoáng qua sau khi mắc mưa và cơ thể bị lạnh. Ảnh: Shutterstock.

Ngoài ra, người dân có thể chủ động duy trì sức khỏe bằng chế độ dinh dưỡng hợp lý, bổ sung đầy đủ vitamin và khoáng chất. Bác sĩ Nguyễn Hải Công đặc biệt lưu ý vitamin C, đồng thời khuyến khích tăng lượng rau xanh, trái cây trong khẩu phần ăn và duy trì việc tập luyện phù hợp.

“Dinh dưỡng hợp lý và thể dục phù hợp cũng sẽ là biện pháp phòng bệnh chủ động”, bác sĩ Công cho hay.

Với người trên 60 tuổi, đặc biệt là người có bệnh nền, phòng bệnh chủ động bằng vaccine cũng đóng vai trò quan trọng. Bác sĩ khuyến cáo nhóm này nên trao đổi với nhân viên y tế để được tư vấn tiêm các vaccine phòng những tác nhân thường gặp gây nhiễm trùng hô hấp và viêm phổi, trong đó có phế cầu, cúm và virus hợp bào hô hấp (RSV).

Việc tiêm vaccine giúp tạo miễn dịch chủ động, qua đó góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế nguy cơ bệnh diễn biến nặng ở nhóm có nguy cơ cao.

Tuy nhiên, nếu sau khi mắc mưa, các triệu chứng không chỉ thoáng qua mà xuất hiện hoặc kéo dài tình trạng sốt, đau tức ngực, khó thở, mệt nhiều, suy yếu thể lực, người bệnh nên đến cơ sở y tế kiểm tra. Đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng đường hô hấp, thậm chí viêm phổi, cần được đánh giá và điều trị kịp thời để tránh bệnh diễn biến nặng.