Giá kim cương tự nhiên đã giảm hơn một nửa trong 5 năm qua, theo dữ liệu từ nền tảng giao dịch kim cương Rapaport Group. Một viên kim cương 1 carat hiện có giá trung bình 3.898 USD, thấp hơn 51% so với mức giá trung bình 8.007 USD vào năm 2021.
Kim cương tự nhiên bị "đe dọa"
Diamond Standard Index, chỉ số theo dõi giá các loại kim cương cấp độ đầu tư, đã giảm xuống 2.490 điểm vào đầu tháng 8, mức thấp nhất từ trước đến nay. Trong tuần này, chỉ số đã phục hồi nhẹ trở lại trên 2.500 điểm, theo CNBC.
Hiện tại, các chuyên gia nhận định có nhiều yếu tố đang gây bất lợi cho kim cương, trong đó có tình trạng dư thừa nguồn cung kim cương khai thác được đưa ra thị trường trong vài năm qua. Trong khi ngành kim cương đang triển khai các biện pháp giải quyết lượng hàng dư thừa này, một xu hướng khác lại khiến vấn đề thêm nghiêm trọng: sự gia tăng của kim cương nhân tạo trong phòng thí nghiệm.
 |
| Giá kim cương tự nhiên rớt kỷ lục trong vòng 5 năm qua. Biểu đồ: CNBC. |
Cormac Kinney, CEO Diamond Standard, nhận định với CNBC rằng hiện có rất nhiều thông tin bi quan về kim cương tự nhiên. Vào giai đoạn 2023-2024, một lượng hàng tồn kho rất lớn liên quan đến việc sản xuất quá mức trong thời kỳ Covid-19 đã được đưa ra thị trường, sau đó kim cương tự nhiên còn đối mặt với doanh số giảm do sự xuất hiện của kim cương nhân tạo trong phòng thí nghiệm.
Kim cương nhân tạo trong phòng thí nghiệm là những viên đá có cùng tính chất hóa học và vật lý với kim cương tự nhiên, được tạo ra bằng cách áp dụng nhiệt độ và áp suất lên các mầm carbon hoặc sử dụng khí chứa carbon trong buồng chân không. Dù được tạo ra trong phòng thí nghiệm, chúng có hình thức và cảm giác khi chạm vào gần như giống hệt những viên kim cương hình thành sâu trong lòng đất.
Sự khác biệt quan trọng giữa 2 loại nằm ở giá cả. Một viên kim cương nhân tạo gần như không màu, có độ tinh khiết với tạp chất rất nhỏ và được cắt ở chất lượng xuất sắc có thể được bán với giá 450 USD trên sàn thương mại trực tuyến của Brilliant Earth.
Trong khi đó, một viên kim cương tự nhiên có cùng thông số được bán với giá khoảng 2.800-3.200 USD. Chênh lệch giá chủ yếu xuất phát từ mức độ tiêu tốn nguồn lực của hoạt động khai thác kim cương tự nhiên, vốn đòi hỏi nhiều nhiên liệu và nhân công.
Theo Brilliant Earth, kim cương nhân tạo có giá thấp hơn kim cương tự nhiên ở mọi trọng lượng carat. Một viên kim cương nhân tạo có thể rẻ hơn tới 90% so với viên kim cương khai thác tự nhiên tương đương, dù mức chênh lệch cụ thể phụ thuộc vào kích thước, giác cắt và màu sắc của viên đá.
Điều này đã khiến những người tiêu dùng có ngân sách hạn chế chuyển sang kim cương nhân tạo có giá phải chăng hơn để sử dụng trong nhẫn đính hôn và trang sức thời trang, qua đó gây thêm sức ép lên giá kim cương tự nhiên. Theo The Knot 2026 Real Weddings Study, nhẫn đính hôn có kim cương nhân tạo làm viên đá trung tâm chiếm 61% tổng doanh số nhẫn đính hôn trong năm 2025, tăng 239% so với năm 2020.
Fortune Business Insights dự báo thị trường kim cương nhân tạo được sẽ tăng lên gần 92 tỷ USD vào năm 2034, tăng hơn 200% so với quy mô 29,46 tỷ USD của năm 2025.
"Kim cương nhân tạo cho phép người tiêu dùng mua được sản phẩm họ mong muốn trong phạm vi ngân sách của mình, thay vì phải thêm các vòng đá bao quanh viên đá trung tâm để tạo cảm giác một viên 1 carat trông giống viên 3 carat", Cory Schifter, chủ sở hữu Casale Jewelers tại New York và New Jersey, chia sẻ với CNBC.
Vị này nói thêm thay vào đó, họ có thể dùng số tiền tiết kiệm được từ việc không mua viên kim cương tự nhiên 5 carat để chi cho đám cưới, mua nhà hoặc làm bất cứ điều gì họ muốn.
Xu hướng chuyển sang các sản phẩm thay thế kim cương nhân tạo có nguy cơ khiến giá kim cương tự nhiên tiếp tục giảm sâu hơn.
Tuy nhiên, ngành kim cương tự nhiên đã nhận thấy xu hướng này và bắt đầu triển khai các biện pháp nhằm vực dậy giá sản phẩm.
Hồi tháng 7, De Beers Group, công ty con của Anglo American chuyên khai thác, phân loại và phân cấp kim cương, cho biết sẽ tạm dừng sản xuất tại mỏ Venetia chủ lực ở Nam Phi trong hơn 2 năm. Động thái này sẽ hạn chế nguồn cung và có khả năng đẩy giá kim cương tự nhiên tăng trở lại. Trong khi đó, ít nhất 2 mỏ kim cương đã thông báo đóng cửa vĩnh viễn trong năm 2026.
CEO Diamond Standard cho biết nguồn cung đã bị gián đoạn đáng kể khi 2 mỏ nộp đơn xin phá sản, còn De Beers cũng thông báo đóng cửa một trong những mỏ lớn nhất của hãng.
Tận dụng sự bùng nổ của kim cương nhân tạo
Dù vậy, các chuyên gia trong ngành cũng nhấn mạnh chưa thể khẳng định động thái của những tập đoàn lớn trong ngành có thể ngăn đà suy giảm của thị trường kim cương tự nhiên. Thế nhưng, một điều rõ ràng là kim cương nhân tạo sẽ tiếp tục tồn tại trên thị trường.
 |
| Các công ty trang sức có thể hưởng lợi từ xu hướng bùng nổ của kim cương nhân tạo. Ảnh: Reuters. |
Đồng thời, nhà đầu tư có cách để hưởng lợi từ xu hướng này. Cụ thể, nhà phân tích Rick Patel của Raymond James đánh giá tích cực về Signet Jewelers, tập đoàn bán lẻ trang sức của Mỹ.
"Kim cương nhân tạo thực sự đã mang lại kết quả tốt cho Signet, đặc biệt là ở mảng trang sức thời trang", ông Patel nhìn nhận.
Các sản phẩm có kim cương nhân tạo tạo ra doanh thu bán lẻ bình quân trên mỗi sản phẩm cao gấp khoảng 3 lần so với những sản phẩm thời trang khác không có kim cương nhân tạo. Điều đó có nghĩa Signet càng bán nhiều trang sức thời trang có kim cương nhân tạo, doanh thu bán lẻ bình quân của tập đoàn càng được cải thiện, qua đó hỗ trợ doanh số tại các cửa hàng hiện hữu.
Signet không trả lời các câu hỏi về biên lợi nhuận đối với kim cương nhân tạo và kim cương tự nhiên. Tuy nhiên, dữ liệu từ công ty đầu tư toàn cầu Gordon Brothers cho thấy kim cương nhân tạo thường tạo ra biên lợi nhuận gộp 60-65%, cao hơn mức 40-45% của kim cương tự nhiên.
Patel lưu ý các thương hiệu của Signet như Kay Jewelers và Zales đang ngày càng bổ sung kim cương nhân tạo vào những sản phẩm đơn giản như vòng tay tennis, với mục tiêu tăng lợi nhuận trên mỗi sản phẩm bán ra. Theo ông, động thái này có thể hỗ trợ giá cổ phiếu của chủ sở hữu các thương hiệu trang sức này.
"Giả sử bạn có một chiếc vòng tay tennis mạ vàng không gắn bất kỳ loại đá nào. Nếu thêm một số viên kim cương nhân tạo vào đó, bạn có thể bán với giá cao hơn nhiều, trong khi người tiêu dùng cũng cảm nhận được giá trị lớn hơn", ông Patel diễn giải thêm.
Ngoài Signet, Brilliant Earth cũng là một lựa chọn để tiếp cận xu hướng kim cương nhân tạo. Pandora, công ty có dòng sản phẩm kim cương nhân tạo riêng, cũng giúp các nhà đầu tư hay khách hàng tiếp cận loại đá quý này.
Cổ phiếu Signet đã tăng 21% trong năm 2026. Cổ phiếu này ghi nhận phiên giao dịch tốt nhất trong gần 4 năm vào ngày 9/9, tăng khoảng 24%, sau khi công ty nâng dự báo lợi nhuận cả năm nhờ nhu cầu mạnh đối với các sản phẩm trang sức cưới và trang sức thời trang.
Riêng cổ phiếu Brilliant Earth giảm 20% tính từ đầu năm, nhưng đã tăng 27% trong 3 tháng qua.
Cổ phiếu Pandora, được niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Copenhagen (Đan Mạch), tăng gần 19% kể từ đầu năm.
Các nhà phân tích và những người trong ngành kim cương khuyến nghị kim cương nhìn chung khó trở thành một tài sản đầu tư do không có thị trường giao ngay được tiêu chuẩn hóa. Điều này đến từ việc không có 2 viên kim cương nào hoàn toàn giống nhau, khiến việc định giá và so sánh giá trị giữa các viên đá trở nên khó khăn.
Thị trường kim cương cũng gặp vấn đề về tính thanh khoản. Theo báo cáo vào tháng 2 của CaratX, một viên kim cương có thể nằm trên thị trường thứ cấp hơn một năm, tùy thuộc vào chất lượng. Dữ liệu trên các trang web của một số nhà kinh doanh trang sức cho thấy đến khi được bán, giá thường chỉ bằng chưa đến một nửa giá bán lẻ ban đầu.
Schifter, chủ sở hữu Casale Jewelers, khuyến nghị khách hàng không nên mua kim cương với suy nghĩ rằng nó là một khoản đầu tư tài chính.
Nền kinh tế với độ mở lớn như Việt Nam không thể tránh khỏi những tác động từ xu hướng kinh tế thế giới. Trong thế giới kinh doanh phức tạp và thay đổi liên tục như hiện nay, việc cập nhật kiến thức và hiểu biết về các xu hướng kinh doanh trên thế giới rất quan trọng. Để độc giả có thể tiếp cận những thông tin kinh tế quốc tế mới nhất, Tri Thức - Znews giới thiệu Tủ sách kinh tế thế giới với những cuốn sách và câu chuyện kinh doanh đáng chú ý. Từ việc nghiên cứu các công ty hàng đầu đến việc khám phá những xu hướng kinh tế mới, Tủ sách sẽ là nơi cập nhật các thông tin mới nhất về hoạt động kinh tế toàn cầu.
