Không gian lý tưởng để lan tỏa giá trị Việt Nam

Ở một nhà sách ngoại văn trong khu Thảo Điền (phường An Khánh, TP.HCM), cứ 5 khách thì có 3 khách là người nước ngoài. Sách được họ mua nhiều nhất là Truyện Kiều bản tiếng Anh và những tác phẩm văn học nổi tiếng của Việt Nam.

Ở chiều ngược lại, tại châu Âu, những tiệm sách do người Việt mở ra đang đưa sách tiếng Việt đến cộng đồng xa xứ. Sách Việt cũng xuất hiện tại một số góc trưng bày ở Nhật Bản, Hàn Quốc, phục vụ người Việt sinh sống và học tập tại đây.

Những nhà sách tạo nên các điểm tiếp xúc khác nhau với văn hóa Việt. Người Việt ở nước ngoài tìm lại tiếng mẹ đẻ, còn độc giả quốc tế tại Việt Nam tìm hiểu đất nước qua những trang sách được chuyển ngữ.

Những nhà sách Việt ở nước ngoài

Khi sinh sống tại Phần Lan, chị Nguyễn Quí Quỳnh Hạnh từng gặp khó khăn trong việc tìm sách tiếng Việt cho con. Từ nhu cầu giữ gìn ngôn ngữ mẹ đẻ trong gia đình, chị mở Tiệm sách Mọt vào cuối năm 2020. Sau đó, mô hình này có thêm các điểm phân phối tại nhiều quốc gia châu Âu.

The Stations - Sách Việt tại châu Âu cũng hình thành từ nhu cầu tìm sách tiếng Việt của cộng đồng người Việt tại Phần Lan. Tiệm phân phối sách đến nhiều nước như Thụy Điển, Đức, Hà Lan, Bỉ, Pháp và Cộng hòa Séc, với các đầu sách dành cho trẻ em và người trưởng thành.

Theo những người sáng lập nhà sách, một nhóm khách hàng quan trọng của họ là các gia đình Việt muốn con sinh ra và lớn lên ở nước ngoài vẫn có cơ hội tiếp xúc với tiếng Việt, truyện thiếu nhi và những nội dung về văn hóa quê hương.

Tại Thụy Sĩ, tiệm sách Yuki-chan cũng ra đời trong hoàn cảnh tương tự. Người sáng lập - anh Nguyễn Long Minh Phi từng cho biết trước khi mở tiệm, việc tìm mua sách tiếng Việt chủ yếu phụ thuộc vào những chuyến về nước hoặc trao đổi sách với bạn bè.

Ông Phạm Nam Thắng - Phó chủ tịch HĐQT FAHASA, Phó tổng giám đốc FAHASA Retail. Ảnh: NVCC.

Ngoài các cửa hàng do người Việt vận hành, sách Việt cũng xuất hiện trong hệ thống bán lẻ tại một số thị trường châu Á. Chia sẻ với Tri Thức - Znews, ông Phạm Nam Thắng - Phó chủ tịch HĐQT FAHASA, Phó tổng giám đốc FAHASA Retail - cho biết đơn vị này đang hợp tác với Kinokuniya tại Nhật Bản và Kyobo tại Hàn Quốc để duy trì các góc sách Việt phục vụ cộng đồng người Việt.

“Cả hai đối tác này đều đang dành không gian trưng bày các góc sách Việt Nam do chúng tôi cung cấp để phục vụ cộng đồng người Việt đang sinh sống, học tập tại đây. Sau góc sách tại Tokyo, chúng tôi đang tích cực đàm phán để mở thêm các góc sách Việt tại một số nhà sách lớn ở khu vực Osaka”, ông cho biết.

Bên cạnh các điểm bán trực tiếp, độc giả ở nước ngoài cũng có thể tìm mua sách Việt qua kênh trực tuyến. Theo ông, hoạt động này được duy trì thông qua hệ thống thương mại điện tử và các đối tác vận chuyển quốc tế.

Những mô hình kể trên chủ yếu phục vụ nhu cầu của cộng đồng người Việt đang sinh sống xa quê. Sách tiếng Việt, đặc biệt là sách thiếu nhi và các ấn phẩm liên quan đến văn hóa, trở thành một phần trong nhu cầu đọc và sử dụng ngôn ngữ của nhiều gia đình.

Nhà sách ngoại văn kể câu chuyện Việt Nam

Ở chiều ngược lại, một số nhà sách ngoại văn trong nước đang tiếp đón lượng đáng kể khách quốc tế. Tại Tea Time (phường An Khánh, TP.HCM), một phần không gian được dành cho sách của tác giả Việt Nam và những tác phẩm liên quan đến Việt Nam bằng tiếng Anh.

Chị Chu Tú Liên, chủ nhà sách, cho biết khoảng 60% khách đến đây là người nước ngoài. Trong số các đầu sách được khách quan tâm có Truyện Kiều bản tiếng Anh cùng những tác phẩm văn học Việt Nam đã được chuyển ngữ.

“Khách đến đây đa số là khách du lịch hoặc người nước ngoài sống ở TP.HCM. Họ thường đi cùng hướng dẫn viên hoặc những người bạn Việt nam và khá quan tâm những tác phẩm về văn hóa Việt”, chị chia sẻ với Tri Thức - Znews.

Góc sách của tác giả Việt được dịch ra nước ngoài ở tiệm sách Tea Time. Ảnh: Phương Lâm.

Một mô hình khác là Pages of Passion, tiệm sách ngoại văn kết hợp quán cà phê ở phường Bến Thành (TP.HCM). Sách tại đây là tác phẩm tiếng Anh thuộc các lĩnh vực văn học, tiểu sử, kinh tế, triết học và kinh doanh. Không gian này cũng thu hút những người nước ngoài đang sinh sống hoặc ghé thăm thành phố.

“Tôi thích nơi này, đây là thứ bạn sẽ không tìm thấy ở Mỹ. Tôi có con dâu từng sống ở đây, cô ấy gửi ảnh tiệm sách này cho tôi. Tôi thấy rất thú vị và chắc chắn sẽ quay lại”, ông Terry Tucker, người Mỹ sống ở TP.HCM, nói.

Huy Nguyễn, người sáng lập tiệm sách, cho rằng một tiệm sách có thể trở thành không gian để người đọc gặp gỡ, trao đổi và tìm hiểu thêm về đời sống văn hóa của nơi mình đang sống. Theo anh, nếu được tổ chức phù hợp, các hoạt động xoay quanh sách, tác giả và văn hóa có thể giúp những người nước ngoài đang ở Việt Nam tiếp cận gần hơn với các câu chuyện của Việt Nam.

Hiệu sách Pages of Passion thu hút nhiều khách nước ngoài ở phường Bến Thành (TP.HCM).

“Tôi mong đây không chỉ là nơi mọi người đến mua sách hay uống cà phê. Một không gian văn hóa có thể tạo ra những cuộc gặp gỡ giữa những người có chung mối quan tâm. Qua sách và những hoạt động tại đây, chúng tôi cũng có thể kể thêm những câu chuyện về Việt Nam với bạn bè quốc tế”, Huy Nguyễn chia sẻ.

Theo chủ tiệm, việc giới thiệu Việt Nam không nhất thiết phải bắt đầu bằng những hoạt động quy mô lớn. Những cuốn sách được lựa chọn và các cuộc trò chuyện giữa độc giả cũng có thể tạo ra cơ hội để người nước ngoài tìm hiểu thêm về văn hóa, con người và đời sống tại nơi họ đang sống hoặc ghé thăm.

Cùng với những đầu sách ngoại văn, sự hiện diện của khách quốc tế tạo ra những cuộc gặp gỡ giữa người nước ngoài và đời sống địa phương. Một tiệm sách trong chung cư cũ, cách khách tìm đến không gian này hay những đầu sách được đặt trên kệ đều có thể trở thành những lát cắt trong trải nghiệm của họ về TP.HCM nói riêng và Việt Nam nói chung.