Không biết bơi có thể lặn biển không?

Khách Việt lặn biển tại đảo Fulidhoo ở Maldives. Ảnh: Tai Pham.

Không biết bơi không đồng nghĩa với việc hoàn toàn không thể tiếp cận các hoạt động lặn biển. Trên thực tế, tại nhiều điểm du lịch, du khách vẫn có thể tham gia những chương trình thử lặn ngắn, thường diễn ra ở hồ bơi hoặc khu vực nước lặng, với phạm vi hoạt động hạn chế và có huấn luyện viên theo sát trong suốt quá trình.

Dù vậy, đây chỉ là trải nghiệm mang tính làm quen, chưa thể xem là lặn biển theo đúng nghĩa. Theo PADI, một trong những tổ chức đào tạo lặn lớn nhất thế giới, người học các khóa lặn cơ bản phải có khả năng bơi một quãng nhất định và nổi hoặc đạp nước trong một khoảng thời gian. Quy định này cho thấy biết bơi không phải điều kiện mang tính hình thức, mà là kỹ năng nền tảng để bảo đảm an toàn khi ở dưới nước.

Lặn biển không chỉ là đeo bình khí rồi làm theo hướng dẫn. Người tham gia còn phải kiểm soát nhịp thở, giữ bình tĩnh, điều chỉnh cơ thể và phản ứng phù hợp khi có tình huống bất ngờ xảy ra. Trong môi trường nước, đặc biệt là ngoài biển, chỉ một thay đổi nhỏ như cảm giác ngợp, sặc nước, sóng mạnh hoặc tâm lý hoảng loạn cũng có thể khiến người thiếu kỹ năng rơi vào thế bị động.

SSI, một hệ thống đào tạo lặn quốc tế khác, cũng cho rằng người học lặn cần cảm thấy thoải mái trong nước. Điều đó có nghĩa người học không nhất thiết phải bơi giỏi, nhưng cần có khả năng thích nghi với môi trường nước và đủ tự tin để xử lý những tình huống cơ bản. Với người hoàn toàn không biết bơi, việc tham gia ngay một khóa học lặn thường không phải lựa chọn phù hợp.

Du khách Việt lặn cùng cá mòi ở Panglao, Bohol, Philippines tháng 9/2024. Ảnh: Thien Nguyen Ngoc.

Một trong những nguyên nhân khiến nhiều người dễ nhầm lẫn là đánh đồng giữa “thử lặn” và “biết lặn”. Thử lặn là hoạt động trải nghiệm ngắn, diễn ra trong điều kiện an toàn, có người hướng dẫn kèm sát và phạm vi hoạt động rất giới hạn. Trong khi đó, lặn biển theo đúng nghĩa đòi hỏi người tham gia được đào tạo bài bản, có kỹ năng cơ bản và hiểu cách tự bảo đảm an toàn trong môi trường thực tế.

Theo Divers Alert Network, tổ chức chuyên về an toàn lặn, những rủi ro trong các hoạt động dưới nước có thể đến từ đuối nước, hoảng loạn hoặc không kịp phản ứng khi điều kiện xung quanh thay đổi. Với người không biết bơi, mức độ rủi ro thường cao hơn, nhất là khi hoạt động diễn ra ngoài biển, nơi sóng, dòng chảy và các yếu tố tự nhiên luôn khó lường hơn nhiều so với hồ bơi hoặc vùng nước lặng.

RNLI, lực lượng cứu hộ biển của Anh, cũng cảnh báo khi xuống nước nhưng thiếu kỹ năng cơ bản, con người rất dễ mất bình tĩnh nếu gặp thay đổi bất ngờ trong môi trường tự nhiên.