"Bạn đang tương tác với cuốn sách như thể nó là một vật thể sống. Điều đó hoàn toàn khác biệt”, Ahmed Kamel, CEO của Sinai.ai, nhận định về trải nghiệm đọc sách thế hệ mới.
Nền tảng Sinai.ai (startup Ai Cập do Ahmed Kamel đồng sáng lập phát triển) kết hợp sách điện tử (e-book) hoặc sách nói (audiobook) với một chatbot AI. Chatbot này chỉ sử dụng nội dung của chính cuốn sách để trả lời câu hỏi của độc giả, theo Türkiye Today.
Nhờ đó, độc giả dễ dàng tra cứu thông tin chi tiết về hệ thống nhân vật, bối cảnh lịch sử hay các tư tưởng triết học được lồng ghép trong tác phẩm.
Startup My Smart Book của Pháp cũng giới thiệu một hệ thống tương tự vào giữa tháng 4. Chatbot giới hạn câu trả lời trong phạm vi dữ liệu thực tế của tác phẩm.
Amazon cũng đã tham gia cuộc đua này. Mùa thu năm 2025, dịch vụ sách nói Audible của hãng ra mắt tính năng "Ask a Question" (Đặt câu hỏi).
Tính năng này cho phép người sử dụng dịch vụ tạm dừng việc phát sách nói, đặt câu hỏi bằng giọng nói, nghe AI trả lời rồi nghe tiếp từ đoạn đã dừng.
Thiết bị đọc sách Kindle của Amazon cũng có tính năng tương tự mang tên "Ask this Book" (Hỏi cuốn sách này), và người dùng có thể đặt câu hỏi về cốt truyện hoặc các nhân vật.
Công ty AI giọng nói ElevenLabs cũng phát triển chức năng tương tự thông qua ứng dụng ElevenReader. Các nền tảng AI này khác nhau ở cách chúng khai thác nội dung trong tác phẩm.
Nền tảng iChatbook, do Brian Yang sáng lập, không sử dụng trực tiếp văn bản sách. Thay vì trích nguyên văn nội dung sách, AI chỉ rút ra ý chính và giải thích lại theo cách đơn giản, dễ hiểu.
Theo công ty, cách làm này giúp tránh các vấn đề liên quan đến bản quyền vì AI không trích dẫn nguyên văn nội dung sách.
Trong khi đó, một số nền tảng khác có cách tiếp cận cởi mở hơn. Myreader cho phép người dùng tải lên bất kỳ cuốn sách nào, dù còn hay đã hết bản quyền, rồi kết nối với giao diện AI để đặt câu hỏi.
Tương tự, NotebookLM của Google (gần đây được đổi tên thành Gemini Notebook) và BookWorm AI - công cụ được xây dựng dựa trên nền tảng ChatGPT - cũng không kiểm tra tình trạng bản quyền của các cuốn sách mà người dùng tải lên.
Sinai.ai cho biết họ đã xây dựng một cơ chế cấp phép mang tên "AI rights" (quyền AI). Theo đó, tác giả và nhà xuất bản sẽ được trả tiền khi tác phẩm của họ được chatbot AI sử dụng để trả lời câu hỏi của độc giả.
Công ty cho biết đang đàm phán với một số nhà xuất bản lớn của Mỹ như Hachette, Penguin Random House, Simon & Schuster, HarperCollins và Macmillan. Tuy nhiên, cả 5 nhà xuất bản này đều chưa xác nhận đã đạt được bất kỳ thỏa thuận nào với Sinai.ai.
Cách tiếp cận này cũng vấp phải nhiều ý kiến phản đối. Tháng 12/2025, Hiệp hội Tác giả Mỹ đã chỉ trích tính năng "Ask this Book" của Amazon. Tổ chức này cho rằng công cụ hoạt động mà không có giấy phép, không tạo thêm nguồn thu cho các tác giả, đồng thời cũng không cho phép tác giả hoặc nhà xuất bản lựa chọn tham gia hay từ chối tham gia hệ thống.
Việc AI ngày càng được ứng dụng sâu vào ngành xuất bản cũng làm dấy lên nhiều tranh cãi về bản quyền và tính minh bạch trong quá trình sáng tạo.
Mới đây, ngành xuất bản quốc tế vừa chấn động trước tin tức một cuốn tiểu thuyết đầu tay, vốn được mua với giá hơn 2 triệu USD, đã bị hủy phát hành do nghi ngờ có sự can thiệp của AI.
Trang Deadline cho biết tên cuốn sách là Call Me, I’ll Hide the Body, trong khi nhật báo The Guardian tiết lộ tên tác giả là Jerry Falade.
Lý giải vận mệnh của các nền kinh tế
Mục Thế giới giới thiệu cuốn “Quốc gia thăng trầm: Lý giải vận mệnh của các nền kinh tế” được NXB Thế giới cho ra mắt vào năm 2018. Tác phẩm làm rõ sự phát triển và đi xuống của nền kinh tế thế giới từ cuối thập niên 1990 đến đầu những năm 2000. Cuốn sách vạch ra 10 quy luật để nhận diện về chu kỳ kinh tế dẫn đến vận mệnh tăng trưởng hay suy thoái của một quốc gia.
> Độc giả có thể xem thêm tại đây.
