Cổ nhân có câu: “Nếu vàng là Mặt trời thì bạc tựa như Mặt trăng.” Trong rất nhiều nền văn minh cổ đại, một năm có 13 tháng và một tháng có 28 ngày. Do đó, tỷ lệ giá vàng và bạc ban đầu là 1:13.

Trong lịch sử suốt hơn 5.000 năm, giá vàng và bạc về cơ bản đã ổn định ở mức 1:16. Và khoa học hiện đại đã phát hiện ra rằng tỷ lệ dự trữ vàng và bạc trong lớp vỏ Trái đất là khoảng 1:17. Một điều trùng hợp nhưng không mấy ngạc nhiên, đó là trực giác của người xưa cùng với mối quan hệ tỷ giá giữa vàng và bạc hình thành trong lịch sử có một mức độ tương đồng đáng kể với kết quả của các khám phá khoa học hiện đại.

Cấu trúc cực kỳ ổn định này của tỷ lệ giá vàng - bạc có thể giải thích chính xác từ các khía cạnh của địa chất và cung cầu thị trường. Mặc dù vẫn có cơ hội kiếm lời chênh lệch giá nhất định về tỷ giá vàng - bạc giữa châu Âu và châu Á, nhưng tất cả chúng đều biểu hiện dưới dạng dòng chảy về hướng Đông của bạc và dòng chảy về hướng Tây của vàng - vốn được hình thành bởi đặc trưng “bạc đắt, vàng rẻ” ở châu Á.

Giữa sự cân bằng mang tính động này, người châu Âu thích vàng hơn và người châu Á thích bạc hơn. Trong lịch sử châu Âu, bất cứ ai có thể kiểm soát kênh thương mại Đông - Tây đều có thể tận dụng sự chênh lệch giá vàng và bạc ở Âu - Á để thực hiện giao dịch chênh lệch giá khổng lồ từ 50% đến 100%, từ đó thu lợi nhuận thương mại khổng lồ và chi phối lục địa châu Âu.

Vàng và bạc luôn song hành cùng lịch sử. Ảnh: Discovery Alert.

Cùng với việc phát hiện ra bạc ở châu Mỹ, trong 250 năm, nguồn cung khổng lồ 133.000 tấn bạc gây ra một số biến động ngắn hạn về giá vàng và bạc. Cuối cùng theo quán tính lịch sử, tỷ giá vàng - bạc lại trở lại sự cân bằng kỳ diệu 1:16. Mặc dù giá bạc và vàng bắt đầu dao động mạnh sau thế kỷ XX, nhưng điều này chủ yếu là do việc áp dụng bản vị vàng ở hầu hết các quốc gia và việc từ bỏ đồng tiền bạc, khiến bạc có vẻ “thừa thãi” trong một khoảng thời gian.

Với tư cách là quốc gia có bản vị bạc lớn nhất thế giới, đồng tiền bạc của Trung Quốc tồn tại đến năm 1935 và đồng tiền bạc của Mỹ (trái phiếu bạc và tiền xu bạc của chính phủ Mỹ) được lưu hành cho đến năm 1965. Đến năm 1971, tỷ giá vàng và bạc dao động trong khoảng 1:23.

Năm 1971, Mỹ đơn phương tuyên bố rằng đồng đô-la sẽ tách ra khỏi vàng và đồng đô-la trở thành “không có hàm lượng vàng”. Đây là thử nghiệm trọng đại đầu tiên trong lịch sử loài người, rằng thế giới đã bước vào kỷ nguyên tiền giấy thuần túy. Cho đến ngày nay, thử nghiệm này vẫn đang được tiến hành. Hệ thống tiền giấy thuần túy xóa bỏ hoàn toàn thuộc tính hàng hóa của tiền tệ, và yếu tố cốt lõi hình thành nên tiền tệ - chức năng lưu trữ của cải, đã bị mất hoàn toàn.

Tình trạng lạm phát tiền giấy đô-la gây ra sự hỗn loạn về giá cả trên toàn thế giới, bao gồm cả sự biến dạng nghiêm trọng của hệ thống tỷ giá vàng bạc. Từ mức có tỷ lệ ổn định trong hơn 5.000 năm qua - 1:16, giờ đây tỷ giá vàng bạc biến dạng nghiêm trọng và lên đến 1:60!

Có phải do vàng ngày càng ít hơn?

Dự trữ vàng của thế giới tăng từ khoảng 30.000 tấn vào năm 1940 lên khoảng 160.000 tấn, hiện đã tăng khoảng 5 lần trong 70 năm!

Là do bạc nhiều hơn chăng?

Dự trữ bạc của thế giới giảm từ khoảng 300.000 tấn năm 1940 xuống còn khoảng 30.000 tấn, tức giảm còn 1/10 so với thời điểm đó!

Nếu tính theo trọng lượng, lượng dự trữ bạc hiện tại chỉ bằng 1/5 so với lượng dự trữ vàng. Nói cách khác, bạc khan hiếm hơn nhiều so với vàng!

Sự khác biệt lớn này bắt nguồn từ nhu cầu lớn về công nghiệp đối với bạc. Kể từ năm 1942, tiêu thụ bạc công nghiệp đã vượt quá nguồn cung sản xuất. Trong nhiều thập kỷ, bạc dựa vào lượng tích lũy suốt hơn 5.000 năm qua để duy trì sự cân bằng giữa cung và cầu. Hiện tại, nhu cầu bạc mỗi năm vượt quá nguồn cung khoảng 4.000 tấn. Dựa trên mức tiêu thụ bạc hiện tại, lượng tồn kho bạc hơn 30.000 tấn hiện tại chỉ đủ để duy trì trong 7 - 8 năm nữa. Bạc trên mặt đất mà con người tích lũy trong 5.000 năm qua sẽ bị nuốt sạch cùng với nhu cầu công nghiệp!

Vậy thì còn lại bao nhiêu bạc dưới lòng đất?