 |
Tại Việt Nam, nhiều người mắc bệnh thận mạn giai đoạn cuối và gia đình đối mặt với không ít khó khăn, trong bối cảnh các lựa chọn điều trị còn hạn chế. Bệnh nhân thường phải đánh đổi thời gian, chi phí và chất lượng cuộc sống để duy trì điều trị.
Trong vodcast gần đây trên mạng xã hội sức khỏe và lối sống Doctor247, bà Trần Thùy Dương, Tổng giám đốc Vantive Việt Nam Healthcare, có những chia sẻ làm rõ thực tế này, đồng thời cho thấy nhu cầu cấp thiết về giải pháp lấy người bệnh làm trung tâm.
Khi điều trị trở thành “lịch biểu” sống còn
Với người bệnh thận mạn giai đoạn cuối, việc điều trị trở thành yếu tố sống còn, buộc nhiều người phải chung sống lâu dài với các liệu pháp điều trị thay thế thận. Trong đó, phương pháp phổ biến là chạy thận nhân tạo đòi hỏi bệnh nhân cần thực hiện 3 lần lọc máu định kỳ mỗi tuần tại bệnh viện, mỗi lần kéo dài 4-6 tiếng, chưa kể thời gian di chuyển, chờ đợi và hồi sức sau điều trị.
“Với nhiều người bệnh, điều trị không chỉ là quá trình, mà trở thành lịch biểu bắt buộc, chi phối cả cuộc sống thường nhật”, bà Trần Thùy Dương chia sẻ.
Một câu chuyện được bà Dương chia sẻ phần nào phản ánh khó khăn mà người bệnh phải đối mặt. Đó là trường hợp của một phụ nữ trẻ mắc bệnh thận mạn giai đoạn cuối, đang trong quá trình điều trị và vẫn luôn ấp ủ mong muốn được làm mẹ.
Tuy nhiên, với lịch điều trị kéo dài và tần suất đến bệnh viện thường xuyên, việc mang thai được đánh giá tiềm ẩn nhiều rủi ro và khó duy trì. Bài toán đặt ra không chỉ đảm bảo sức khỏe cho mẹ, mà còn là khả năng theo dõi và kiểm soát thai kỳ trong suốt quá trình điều trị.
Trong bối cảnh đó, mong muốn bình dị “được làm mẹ” của người phụ nữ trẻ dường như trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
 |
| Với người bệnh thận mạn giai đoạn cuối, họ phải gắn bó lâu dài với các buổi lọc máu định kỳ tại bệnh viện. |
Câu chuyện ấy không chỉ của riêng cô. Với nhiều bệnh nhân và gia đình, bệnh thận mạn giai đoạn cuối trở thành gánh nặng chung. Người thân phải điều chỉnh nhịp sống, hy sinh thời gian làm việc, thay đổi sinh hoạt hay túc trực chăm sóc bệnh nhân trong đợt thăm khám định kỳ. “Bệnh thận mạn giai đoạn cuối không chỉ là câu chuyện của riêng người bệnh. Theo thời gian, tác động của bệnh lan rộng đến cả gia đình, chi phối cuộc sống, công việc và kế hoạch tương lai”, bà Dương cho biết thêm.
Với bệnh nhi, thách thức này còn lớn hơn. Các vấn đề liên quan đến đường truyền mạch máu cùng hạn chế thiết bị y tế phù hợp cho trẻ dưới 20 kg, khiến quá trình điều trị trở nên phức tạp hơn. Bệnh có thể ảnh hưởng dinh dưỡng, thể lực và sinh hoạt thường ngày. Điều này phần nào ảnh hưởng tuổi thơ vốn dĩ vô tư và hồn nhiên.
Bên cạnh đó, quá trình điều trị kéo dài khiến phụ huynh gặp không ít khó khăn. Việc chứng kiến con trải qua những lần can thiệp y khoa chưa bao giờ dễ dàng với bậc cha mẹ. Bên cạnh đó, họ dành gần như toàn thời gian để chăm sóc người bệnh, với áp lực về thể chất lẫn tinh thần.
Trong những khoảnh khắc đó, điều mà phụ huynh mong mỏi không chỉ là điều trị hiệu quả, mà còn là cơ hội giúp con duy trì nhịp sống khỏe mạnh - nơi trẻ lớn lên trong vòng tay gia đình, được đến trường như bao đứa trẻ cùng trang lứa, thay vì bị giới hạn bởi bệnh tật.
 |
| Số ca bệnh gia tăng là một trong những nguyên nhân khiến bệnh viện luôn trong tình trạng quá tải “chạy thận”. |
Không chỉ người bệnh, hệ thống y tế cũng chịu áp lực với số ca bệnh gia tăng. Điều này khiến việc duy trì chăm sóc ổn định và phù hợp cho từng bệnh nhân trở nên khó khăn hơn.
Ước tính đến năm 2025, cả nước có khoảng 800.000 bệnh nhân mắc bệnh thận giai đoạn 4-5 phải chuẩn bị kế hoạch điều trị thay thế thận. Tuy nhiên, chỉ có khoảng 43.000 bệnh nhân đang điều trị thay thế thận. Điều này cho thấy khoảng trống trong việc tiếp cận điều trị.
Các lựa chọn điều trị thay thế thận cũng phân bổ chưa đồng đều. Hiện cả nước có khoảng 430 đơn vị chạy thận nhân tạo, trong khi chỉ có khoảng 60 đơn vị lọc màng bụng và 31 trung tâm ghép thận. Sự chênh lệch này cho thấy hệ thống vẫn còn phụ thuộc nhiều vào mô hình điều trị chạy thận tại cơ sở y tế.
Do đó, hành trình chiến đấu với bệnh thận mạn giai đoạn cuối không chỉ dừng lại ở kết quả chẩn đoán y khoa. “Đây là cuộc chạy đua đường dài, đòi hỏi sự bền bỉ của bệnh nhân, gia đình và đội ngũ y tế”, bà Dương chia sẻ.
Mở rộng tiềm năng cho người bệnh và đội ngũ y bác sĩ
Hiện nay, với sự phát triển của công nghệ y học và y tế số, các mô hình chăm sóc mới dần hình thành, mang lại cho bệnh nhân sự linh hoạt và chủ động hơn trong điều trị.
Thực tế, Vantive đang góp phần mở rộng khả năng tiếp cận giải pháp chăm sóc thận tiên tiến thông qua kết hợp lọc máu tại nhà với nền tảng kỹ thuật số. Phương pháp lọc màng bụng tự động bằng máy (APD) cho phép người bệnh thực hiện điều trị tại nhà, thường vào ban đêm. Nhờ đó, bệnh nhân có thể giảm tần suất đến bệnh viện, tiết kiệm thời gian đi lại và chi phí gián tiếp, đồng thời tạo cơ hội để họ duy trì công việc, học tập và sinh hoạt thường ngày linh hoạt hơn.
Cùng lúc đó, các nền tảng chăm sóc y tế kỹ thuật số sẽ hỗ trợ giám sát người bệnh từ xa, tư vấn trực tuyến và can thiệp kịp thời khi cần thiết. Việc chăm sóc được mở rộng ra ngoài phạm vi bệnh viện không chỉ mang lại sự thuận tiện hơn cho bệnh nhân, mà còn góp phần tối ưu nguồn lực và giảm áp lực cho hệ thống y tế.
Cách tiếp cận này cũng hướng tới mô hình chăm sóc bền vững hơn. Tiêu biểu, phương pháp lọc màng bụng sẽ thân thiện với môi trường vì tiêu tốn ít điện và nước hơn, đồng thời giúp giảm lượng phát thải so với chạy thận nhân tạo.
 |
| Bà Trần Thùy Dương là Tổng giám đốc Vantive Việt Nam Healthcare. |
Việc mở rộng điều trị tại nhà, giảm tải cho bệnh viện và khuyến khích lối sống lành mạnh có thể góp phần xây dựng hệ thống y tế bền vững hơn trong dài hạn.
Tổng giám đốc Vantive Việt Nam Healthcare nhận định: “Hiện nay, các giải pháp này chưa được nhiều người biết tới và khả năng tiếp cận phương pháp lọc màng bụng vẫn còn hạn chế. Việc nâng cao nhận thức và mở rộng tiếp cận đối với phương pháp mới có thể giúp người bệnh không còn phụ thuộc hoàn toàn vào điều trị tại bệnh viện, từ đó duy trì nhịp sống thường nhật trong khi vẫn được chăm sóc liên tục và hiệu quả”.
Về lâu dài, những quyết định điều trị phù hợp nhất cần được hình thành thông qua đối thoại cởi mở và thấu hiểu giữa bệnh nhân, gia đình và nhân viên y tế. Việc lựa chọn điều trị không chỉ cần đáp ứng yêu cầu chuyên môn, mà còn phù hợp với thực tế sinh hoạt hàng ngày của người bệnh. Khi đó, việc chăm sóc bệnh nhân bệnh thận mới vượt ra ngoài mục tiêu duy trì sự sống để hướng tới đích đến toàn diện là bảo toàn sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống.
 |
| Lọc màng bụng tại nhà có thể giúp bệnh nhân chủ động hơn trong sinh hoạt. |
Quay lại câu chuyện của người phụ nữ trên, khi cô bất ngờ mang thai, các bác sĩ thấu hiểu nguyện vọng và tư vấn chuyển sang phương pháp lọc màng bụng tại nhà, đồng thời phối hợp với bác sĩ sản khoa để theo dõi thai kỳ. Nhờ sự theo dõi sát sao, em bé chào đời khỏe mạnh bằng phương pháp sinh mổ ở tuần 32.
Sau sinh, người mẹ tiếp tục điều trị và dần ổn định cuộc sống. Hiện nay, cô không chỉ chăm sóc con nhỏ, gia đình mà còn duy trì công việc kinh doanh, đóng góp kinh tế và tận hưởng cuộc sống thường ngày.
Bà Trần Thùy Dương chia sẻ: “Khi quá trình điều trị và chăm sóc thận được cải thiện, điều quan trọng lúc này không chỉ là kéo dài sự sống, mà phải giúp người bệnh mở rộng tiềm năng. Thông qua đổi mới và đặt bệnh nhân làm trung tâm, chúng ta sẽ giúp họ sống cuộc đời trọn vẹn hơn - nơi sự sống thật sự được kéo dài và tiềm năng luôn rộng mở”.
Code: VN-RC00-260011
