Sách giáo khoa Ngữ văn 6 bao gồm trích đoạn nhiều tác phẩm văn học thiếu nhi của tác giả Việt Nam và nước ngoài. Thiết kế bài học sinh động với nguồn ngữ liệu phong phú này giúp học sinh phát triển kỹ năng tư duy ngôn ngữ và cảm thụ văn bản.
Mở rộng hơn, người học có thể dựa vào đây để tìm đọc toàn văn các tác phẩm, từ đó nâng cao năng lực đọc và xây dựng cho mình thói quen hay gu đọc riêng. Đây cũng là một lựa chọn cho giáo viên trong tiết đọc sách tại trường.
Dế Mèn phiêu lưu ký - Tô Hoài
Văn bản đầu tiên trong chương trình Ngữ văn 6 là một trích đoạn từ chương 1 của tiểu thuyết Dế Mèn phiêu lưu ký. Qua trích đoạn này, học sinh theo dõi cách tác giả miêu tả hình dáng, cử chỉ, hành động và tính cách của Dế Mèn và sau đó là giao tiếp giữa nhân vật chính với người bạn Dế Trũi.
Lỗi lầm của Dế Mèn làm xảy đến một bi kịch, dạy cho cậu "bài học đường đời đầu tiên"; qua đó truyền tải đến người đọc thông điệp về tu tâm dưỡng tính. Trích đoạn cũng làm nổi bật văn phong của tác giả Tô Hoài, đặc biệt là cách sử dụng vốn từ ngữ phong phú bao gồm nhiều từ láy đặc sắc.
 |
| Dế Mèn phiêu lưu ký đã tái bản hàng chục lần với minh họa của nhiều họa sĩ khác nhau. |
Nếu tìm đọc cả tác phẩm, độc giả thiếu nhi sẽ có cơ hội đồng hành cùng Dế Mèn từ ngày đầu ra sống tự lập cho đến những sự cố bất kỳ và cả chuyến chu du nhằm "mở mang trí óc" cùng Dế Trũi. Câu chuyện qua ngòi bút Tô Hoài không chỉ giàu tính giáo dục, mà còn hấp dẫn, ly kì đối với tâm hồn trẻ nhỏ; là một tiểu thuyết về hành trình trưởng thành (coming-of-age) được khéo léo lồng ghép vào đời sống của các loài vật.
Hoàng tử bé - Antoine de Saint-Exupéry
Sách giáo khoa giới thiệu trích đoạn về cuộc gặp gỡ giữa Hoàng tử bé và cáo - thuộc khoảng thời gian Hoàng tử bé thăm thú Trái đất. Học sinh tiếp tục được củng cố khái niệm "nhân hóa" từ văn bản "Bài học đường đời đầu tiên", đồng thời làm quen với phép tu từ so sánh.
Trích đoạn này làm nổi bật ý nghĩa của tình bạn và cho thấy khả năng kể chuyện bằng ngôn ngữ trong sáng, thơ ngây đúng như trò chuyện với trẻ nhỏ của tác giả.
 |
| Hoàng tử bé có nhiều bản dịch tiếng Việt. Sách giáo khoa sử dụng bản dịch của Nguyễn Tấn Đại. |
Đọc cả tác phẩm Hoàng tử bé, người đọc sẽ hiểu hơn về tình cảm của Hoàng tử bé đối với bông hồng được nhắc đến trong trích đoạn trên đây. Hơn nữa, ký ức của người kể chuyện - anh phi công - về Hoàng tử bé sẽ tiết lộ về xuất thân của cậu: Hành tinh quê hương của Hoàng tử bé, nơi đó có gì; cậu đã đi những đâu, gặp những ai trong chuyến chu du của mình; và cuối cùng là cậu rời đi ra sao.
Trong hành trình nhiều cảm xúc này, Hoàng tử bé được trải nghiệm và học hỏi nhiều điều mới, đồng thời cũng để lại ấn tượng khó phai nơi những người mà cậu gặp gỡ - và tất nhiên cũng ghi dấu trong trái tim độc giả thiếu nhi và cả người trưởng thành.
Tôi là Bê-tô - Nguyễn Nhật Ánh
 |
Xuất hiện trong phần Thực hành đọc vốn dành cho học sinh tự đọc thêm, trích đoạn từ chương 4 và chương 5 tiểu thuyết Tôi là Bê-tô kể về tình cảm quý mến, gắn bó mà chú chó Bê-tô dành cho hai người bạn Lai-ca và Bi-nô của mình; đồng thời khắc họa tâm hồn trong sáng biết nhìn thấy điều đẹp đẽ trong những điều bình dị thường nhật qua góc nhìn của một loài vật vốn gần gũi với con người.
Tác phẩm của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh vốn gần gũi với lứa tuổi thiếu nhi - thanh thiếu niên, nhưng tiểu thuyết này đặc biệt nổi bật vì lựa chọn người kể thú vị (chú cún Bê-tô), ngôn ngữ hồn nhiên hệt như của một em thiếu nhi, khéo léo kể câu chuyện về tình bạn, lòng tốt và cách nhìn cuộc sống.
Chuyện con mèo dạy hải âu bay, Luis Sepúlveda
 |
Tác phẩm thiếu nhi nổi tiếng của nhà văn người Chile Luis Sepúlveda kể về một chú hải âu Lucky đã mất mẹ vì thảm họa váng dầu trên biển, được chú mèo Zorba cứu giúp và sau đó lớn lên giữa một hội mèo.
Trích đoạn trong sách giáo khoa thuật lại phân đoạn Zorba thuyết phục Lucky dần cởi bỏ nỗi sợ để chuẩn bị cho hành trình tập bay - như mọi con chim hải âu khác, qua đó gợi ra bài học về lòng bao dung, sự đón nhận cởi mở dành cho những ai khác biệt với bản thân mình.
Tiếp tục là một tác phẩm đồng thoại với các loài vật được nhân hóa, song bên cạnh tình bạn và hành trình trưởng thành, Chuyện con mèo dạy hải âu bay còn gửi đi thông điệp sâu sắc về cách nhìn nhận và thấu hiểu những người xung quanh. Đọc toàn bộ tiểu thuyết sẽ giúp các em thiếu nhi hiểu rõ hơn mối quan hệ giữa Zorba và Lucky cũng như thấy được hành trình phát triển, đổi thay của mỗi nhân vật.
Truyện cổ Andersen
Cô bé bán diêm được giới thiệu trong chương trình Ngữ văn 6. Truyện kể về một cô bé nghèo khổ phải đi bán từng que diêm trong tiết trời giá rét, trong khi xung quanh em nhà nhà người người đang rộn rã đón giao thừa.
Không bán được, lại lạnh co ro, em ngồi lại tự đốt diêm sưởi ấm. Và thế rồi từng giấc mơ hiện ra sau mỗi lần ánh lửa sáng lên, cho đến khi em thấy người bà của mình và theo bà bay về chầu Thượng đế.
 |
| Một số ấn bản truyện cổ Andersen. |
Câu chuyện cảm động này thuộc về kho tàng hơn 160 truyện kể của nhà văn người Đan Mạch Hans Christian Andersen. Tác phẩm của ông trải dài nhiều bối cảnh, chủ đề, truyền tải những sắc thái cảm xúc đa dạng của đời sống và đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều sáng tạo văn chương, nghệ thuật, sân khấu về sau này. Hiện có nhiều phiên bản tuyển tập truyện Andersen dịch sang tiếng Việt mà các độc giả nhỏ tuổi có thể tìm đọc.
Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.
Trân trọng.
