Giám đốc tài chính Bệnh viện FV được Tạp chí Anh vinh danh

“Tài chính bệnh viện khi làm đúng sẽ góp phần nâng cao chất lượng điều trị, thậm chí cứu sống được nhiều bệnh nhân hơn”, bà Trần Lê Quyên - Giám đốc tài chính Bệnh viện FV.

Cuộc trò chuyện với “nữ tướng” tài chính FV hé lộ nhiều điều thú vị, theo đó, ít ai biết rằng, đằng sau những con số tưởng chừng khô khan là triết lý nhân văn khi mọi quyết định tài chính cuối cùng đều phải quay về lợi ích của người bệnh.

“Hệ thống tài chính của FV ngay từ đầu đã đi theo chuẩn quốc tế”

- Xin chúc mừng bà với giải thưởng danh giá Women’s Tabloid Award 2025. Cảm xúc của bà như thế nào khi tên mình được đặt cạnh những nữ lãnh đạo nổi tiếng của thế giới?

- Giải thưởng đến rất bất ngờ. Women’s Tabloid biết tới tôi thông qua thương vụ sáp nhập FV với Tập đoàn y tế Thomson.Thú thật, trước giờ tôi chỉ tập trung vào công việc và luôn xem mình là một thành viên của đại gia đình FV. Khi đứng tại lễ trao giải ở Dubai, nhìn danh sách những người đạt giải đến từ Mỹ, Pháp... tôi mới thật sự cảm nhận rõ niềm vinh hạnh khi nỗ lực của mình tại một bệnh viện Việt Nam lại được ghi nhận ở tầm quốc tế.

Bà Trần Lê Quyên đóng vai trò quan trọng vào thành công thương vụ M&A có giá trị cao nhất trong ngành y tế Việt Nam.

- Gia nhập FV từ năm 2002, bà gần như là người đặt nền móng cho hệ thống tài chính của bệnh viện. Khi bắt đầu, bà hình dung sẽ xây dựng hệ thống đó theo định hướng nào?

- Thời điểm đó, chưa có bất kỳ khuôn mẫu nào cho tài chính của một bệnh viện quốc tế tại Việt Nam. Nhưng ngay từ đầu, với quá trình đào tạo và làm việc tại Mỹ, tôi đã xác định một điều rất rõ ràng: Việc quản lý dòng tiền và thành công trong kinh doanh là quan trọng nhất trong công việc của một giám đốc tài chính.Tôi coi tài chính như một công cụ để bệnh viện vận hành tốt hơn.

Kinh doanh của bệnh viện thì “sản phẩm” không phải là hàng hóa, mà đến từ bác sĩ, điều dưỡng, thiết bị y khoa và để phục vụ bệnh nhân. Tôi đã tham gia xây dựng hệ thống từ phần mềm bệnh án, hệ thống IT liên quan đến tài chính kế toán, cho đến cách ghi nhận chi phí, doanh thu theo từng hoạt động thực tế của bệnh viện.

Hệ thống tài chính FV được xây dựng từ dưới đi lên, mọi con số trên báo cáo đều phản ánh đúng những gì đang diễn ra ở từng phòng ban. Tư duy đó đã định hình toàn bộ hệ thống tài chính của FV sau này.

CFO Trần Lê Quyên được vinh danh “Best Emerging Woman CFO in Healthcare of 2025” trong lễ trao giải Women’s Tabloid Award 2025 tại Dubai.

- FV là dự án “green-field” với 70% là vốn vay, những năm đầu khó khăn như thế nào đối với bà?

- 4 năm đầu tiên, tình hình tài chính rất căng thẳng. Bệnh viện tư là khái niệm còn mới ở Việt Nam khi ấy, cần thời gian rất dài để người bệnh tin tưởng.

FV vay vốn từ IFC, thuộc World Bank. Họ đặt ra những tiêu chuẩn báo cáo cực kỳ khắt khe về tính minh bạch, thời gian và độ chính xác. Lúc đó Việt Nam chưa có chuẩn mực rõ ràng cho tài chính bệnh viện tư, nhưng hệ thống tài chính của FV ngay từ đầu đã đi theo chuẩn quốc tế.

Bà Trần Lê Quyên (thứ 4 từ phải sang) cùng các nữ lãnh đạo toàn cầu tại lễ trao giải Women’s Tabloid Award 2025.

- Cột mốc đầu tiên khiến bà thấy hệ thống tài chính mình xây dựng thu được “quả ngọt” cho FV là khi nào?

- Đó là chương trình tái cấu trúc nợ vào năm 2007. Nghe thì có vẻ không hấp dẫn, nhưng với FV thời điểm đó nó có ý nghĩa sống còn. Chương trình đã giúp FV tiết kiệm khoảng 13 triệu USD trên tổng vốn đầu tư 44 triệu USD. Con số đó đã giảm bớt gánh nặng tài chính rất lớn, giúp bệnh viện có thể tiếp tục phát triển ổn định.

Luôn đặt bệnh nhân là trung tâm của mọi quyết định

- Từng làm việc tại công ty kiểm toán quốc tế và hoạt động trong ngành tài chính y tế tại Mỹ, bà đánh giá thế nào về lĩnh vực tài chính bệnh viện?

- Ngành bệnh viện có thể nói là phức tạp nhất trong các ngành.Các ngành khác có thể sản xuất ra một sản phẩm giống nhau, cấu trúc chi phí gần như cố định. Bệnh viện thì không như vậy. Khi mổ cho một bệnh nhân, vừa sử dụng vật tư y tế, thiết bị, thuốc men, vừa phụ thuộc rất nhiều vào tay nghề của bác sĩ. Mỗi bác sĩ có một phong cách làm việc khác nhau, thời lượng phẫu thuật khác nhau, chỉ định điều trị khác nhau.

Ngay cả bệnh nhân cũng vậy, có người chỉ cần can thiệp đơn giản, có người lại có nhiều bệnh nền, thời gian điều trị kéo dài hơn, chi phí phát sinh khác nhau….

Làm sao xây dựng được một khung giá vừa cạnh tranh, vừa minh bạch, vừa trang trải được chi phí thực tế và vẫn đảm bảo lợi nhuận cho nhà đầu tư… là bài toán rất khó. Và muốn giải được bài toán này, hệ thống tài chính phải cực kỳ chi tiết, bám rất sát vào hoạt động thực tế của từng khoa phòng.

- Quyết định tài chính có thể tác động rất lớn đến chất lượng điều trị. FV giải bài toán này như thế nào?

- Ngay từ đầu, FV đặt sứ mệnh lấy bệnh nhân làm trung tâm. Tôi rất tự hào khi nói rằng chúng tôi chưa bao giờ để tài chính can thiệp vào chỉ định của bác sĩ.

Có nhiều cách để tăng lợi nhuận như tăng xét nghiệm, rút ngắn ngày nằm viện để quay vòng giường bệnh nhanh hơn, chọn vật tư rẻ hơn... nhưng FV không làm vậy. Mọi quyết định chuyên môn thuộc về các hội đồng y khoa. Vai trò của tài chính là tối ưu quy trình và mua sắm để bác sĩ có điều kiện tốt nhất điều trị cho bệnh nhân.

- FV được đánh giá là một trong những bệnh viện “chịu chi” đầu tư thiết bị hiện đại bậc nhất trong ngành, nhưng giá dịch vụ ổn định suốt nhiều năm, kể cả khi tỷ giá, chi phí đầu vào liên tục biến động. Bộ phận tài chính làm gì để dung hòa hai yếu tố tưởng chừng mâu thuẫn này?

- Đây là một bài toán mà bộ phận tài chính của FV phải giải mỗi ngày. Chúng tôi có hệ thống báo cáo chi tiết đến từng khoa phòng, tôi cũng trực tiếp đàm phán với nhiều nhà cung cấp lớn và chiến lược để có giá mua thiết bị cùng các điều khoản tốt nhất. Quan trọng nhất là bệnh viện mình biết cách cân đối giá và quy trình điều trị chất lượng cao để thu hút đủ số lượng bệnh nhân san sẻ khấu hao để bệnh viện có thể hoàn vốn đầu tư trong thời gian hoạch định hay sớm hơn.

Ví dụ, tại thời điểm chúng tôi đầu tư Trung tâm Ung thư Hy Vọng hơn 5 triệu USD cuối năm 2018, nguồn thu của trung tâm chỉ khoảng 2 triệu USD/năm. Đến nay, nhờ chiến lược tối ưu hóa trang thiết bị và chất lượng điều trị với giá “vừa túi tiền”, con số đó đã vượt 10 triệu USD/năm.

FV cũng vừa đầu tư hệ thống phẫu thuật robot Da Vinci Xi hiện đại hàng đầu Đông Nam Á. Mổ bằng robot có rất nhiều lợi ích song giá thành không hề rẻ; chúng tôi đang làm việc với nhà cung cấp để có mức giá hấp dẫn cho các bệnh nhân trải nghiệm điều trị bằng robot sau Tết Bính Ngọ.

FV sáp nhập với Tập đoàn Y tế Thomson được xem là một trong những thương vụ M&A đình đám của ngành y tế tư nhân. Là nữ tướng dẫn dắt thương vụ này, cảm giác của bà thế nào khi chốt “deal”?

- Khi thương vụ hoàn tất, thật sự là một khoảnh khắc “wow”. Thực tế, nó là kết quả của gần 3 năm chuẩn bị và hơn 20 năm xây dựng hệ thống tài chính.

FV vừa trang bị hệ thống phẫu thuật robot Da Vinci Xi trị giá hơn 3 triệu USD.

FV đã tự tin chọn phương án bán đấu giá với nhiều nhà đầu tư cùng lúc. Nhờ hệ thống tài chính chi tiết đến 60 khoa phòng, chúng tôi có thể cung cấp mọi thông tin nhà đầu tư cần. Họ không chỉ nhìn thấy tài sản, mà nhìn thấy một hệ thống vận hành bài bản, minh bạch và có thể nhân rộng. Và tôi rất tự hào khi Thomson đánh giá rất cao hệ thống tài chính của FV.

- Sau hơn 20 năm làm tài chính y tế, bà định nghĩa vai trò CFO của mình như thế nào?

- CFO là người đồng hành với công ty để xây dựng nền tài chính bền vững. Điều đó đòi hỏi EQ cao, bản lĩnh chấp nhận thử thách và tinh thần học hỏi không ngừng, kể cả ứng dụng AI.

Nếu tài chính được làm đúng, nó không chỉ giúp bệnh viện phát triển, mà còn trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng điều trị, thậm chí cứu sống nhiều người hơn.