Đừng bao giờ đi ăn một mình

Việc cùng dùng bữa với người khác có thể mang lại nhiều lợi ích hơn chúng ta nghĩ. Các nghiên cứu cho thấy thói quen này liên quan đến nguy cơ trầm cảm thấp hơn, sức khỏe tinh thần tốt hơn và có thể giúp bảo vệ não bộ khi về già, theo BBC.

"Việc chia sẻ bữa ăn là một cơ chế thiết yếu để xây dựng sự gắn kết, niềm tin và kết nối giữa con người với nhau", Jan-Emmanuel De Neve, giáo sư kinh tế và khoa học hành vi tại Đại học Oxford (Anh), nói.

Đáng tiếc, sự cô lập ngày càng gia tăng trong xã hội hiện đại đang khiến việc ăn cùng nhau trở nên ít phổ biến hơn. Tuy nhiên, kết nối lại với người khác thông qua những bữa ăn có thể dễ dàng hơn chúng ta tưởng.

Lợi ích rõ rệt

Phần lớn nghiên cứu về việc ăn cùng nhau đều cho thấy tác động tích cực của hành động này đối với sức khỏe tinh thần.

Một nghiên cứu do chuyên gia Xinyi Wang và các cộng sự tại Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc) thực hiện khảo sát 9.361 phụ nữ từ 60 tuổi trở lên. Kết quả cho thấy số người ngồi cùng bàn trong mỗi bữa ăn là một yếu tố dự báo rõ rệt nguy cơ trầm cảm.

Nghiên cứu khác ở Tokyo (Nhật Bản) cho thấy người 65-74 tuổi sống cùng gia đình nhưng thường xuyên ăn một mình có khả năng xuất hiện triệu chứng trầm cảm cao gấp 5 lần so với những người thường xuyên ăn cùng người khác.

Dữ liệu từ khoảng 150.000 người trên toàn thế giới trong World Happiness Report (Báo cáo Hạnh phúc Thế giới) của Liên Hợp Quốc cũng cho thấy càng thường xuyên chia sẻ bữa ăn với người khác, mức độ hài lòng với cuộc sống và sức khỏe cảm xúc càng cao.

Trong cuốn sách Friends: Understanding the Power of Our Most Important Relationships (tạm dịch: Sức Mạnh Của Tình Bạn: Hiểu về những mối quan hệ quan trọng nhất cuộc đời), Robin Dunbar, nhà nhân chủng học sinh học tại Đại học Oxford, cho rằng việc ăn uống tự nhiên kích hoạt hệ thống endorphin - những chất hóa học tạo cảm giác dễ chịu và hưng phấn tự nhiên cho cơ thể.

Điều này có thể củng cố sự gắn kết hình thành trong bữa ăn, khiến chúng ta cảm thấy kết nối với nhau sâu sắc hơn.

Đáng chú ý, sự hiện diện của người khác còn có thể khuếch đại cảm giác ngon miệng đối với chính món ăn. Trong một loạt nghiên cứu, TS Erica Boothby tại Đại học Pennsylvania (Mỹ) phát hiện những người ăn chocolate khi có người khác bên cạnh đánh giá họ thấy ngon hơn đáng kể so với khi ăn một mình.

Nghiên cứu của các nhà khoa học Nhật Bản năm 2025 phát hiện những người thường xuyên ăn một mình có thể tích não thấp hơn ở một số vùng liên quan đến chức năng nhận thức, trong đó có thùy thái dương trong và hồi hải mã.

Chế độ ăn kém lành mạnh của nhóm này chỉ giải thích được một phần khác biệt. Các nhà nghiên cứu cho rằng thiếu kết nối xã hội cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ. Những cuộc trò chuyện trong bữa ăn có thể tạo ra sự kích thích tinh thần, trong khi cảm giác được hỗ trợ và thư giãn có thể làm giảm stress - một yếu tố liên quan đến suy giảm thần kinh.

Đừng đợi đến khi cô đơn mới rủ ai đó ăn cùng

Italy là một ví dụ điển hình về văn hóa ăn uống cộng đồng. Người Italy trung bình có gần 9 bữa ăn chung mỗi tuần, cao hơn đáng kể so với Nhật Bản (dưới 4) và Anh, Mỹ (7-8).

Điều thú vị là chúng ta thường đánh giá thấp mức độ người khác muốn dành thời gian bên mình. Vì vậy, nếu biết ai đó đang cô đơn, một lời mời ăn trưa hoặc ăn tối có thể là cách rất đơn giản để kết nối.

Thực tế, ăn cùng người khác không chỉ là chuyện ăn uống. Đó có thể là một hình thức kết nối xã hội có lợi cho tâm trạng, cảm giác hạnh phúc và sức khỏe não bộ.

Trong cuốn sách nổi tiếng Đừng bao giờ đi ăn một mình (tựa gốc: Never Eat Alone: And Other Secrets to Success, One Relationship at a Time), tác giả chính Keith Ferrazzi nhìn nhận các bữa ăn không đơn thuần là việc nạp năng lượng hay thưởng thức ẩm thực, mà được coi là công cụ chiến lược nền tảng để xây dựng và duy trì mối quan hệ.

Bữa ăn là môi trường kết nối tự nhiên nhất: Keith Ferrazzi lý giải rằng việc cùng nhau chia sẻ một bữa ăn giúp hạ thấp hàng rào phòng thủ của con người. Không gian bàn ăn tạo ra sự ấm cúng, thân mật và bình đẳng, giúp cuộc trò chuyện cởi mở, chân thành hơn so với môi trường văn phòng hay phòng họp trang trọng.

Nguyên tắc "Không bao giờ đi ăn một mình": Đây là triết lý xuyên suốt của tác giả. Mọi người đều phải ăn trưa hoặc ăn tối mỗi ngày. Thay vì lãng phí khoảng thời gian đó một mình, bạn nên biến mỗi bữa ăn thành cơ hội để kết nối với người mới, hâm nóng mối quan hệ cũ hoặc kết nối hai người trong mạng lưới của bạn với nhau.

Chiến thuật "Phủ kín lịch ăn": Tác giả chia sẻ thói quen lên kế hoạch trước cho các bữa ăn trong tuần (ăn sáng, ăn trưa, cà phê, ăn tối). Nếu một cuộc hẹn bị hủy vào phút chót, ông luôn có danh sách dự phòng những người ở gần đó để mời đi ăn ngay lập tức.

Tổ chức tiệc tối: Ferrazzi dành riêng những phần quan trọng để hướng dẫn cách tổ chức các buổi tiệc tối tại nhà. Ông khuyên nên kết hợp nhóm khách mời đa dạng (khác lĩnh vực, độ tuổi, sở thích) để tạo ra các cuộc trò chuyện phong phú và giúp các khách mời tự kết nối với nhau.

Tập trung vào sự chia sẻ, không phải sự đắt đỏ: Yếu tố cốt lõi của bữa ăn là cơ hội trao đổi giá trị và sự quan tâm chân thành. Lựa chọn địa điểm nên ưu tiên không gian thoải mái, dễ nói chuyện thay vì quá xa hoa hay ồn ào.

Với "bậc thầy về sự kết nối" như Keith Ferrazzi, những hoạt động sinh hoạt thường ngày, như bữa ăn, hoàn toàn có thể biến thành cơ hội vàng để mở rộng mạng lưới xã hội dựa trên sự chân thành và tinh thần giúp đỡ lẫn nhau.