Xã Minh Đức, TP Đồng Nai trước đây từng là địa bàn hứng chịu nhiều đợt oanh tạc khốc liệt của bom đạn, xe tăng và pháo binh địch. Địa hình rừng cao su kết hợp đồi thấp tại đây từng là trận địa "cài răng lược" giữa lực lượng du kích địa phương và bộ đội chủ lực gồm Sư đoàn 7, Sư đoàn 9, Trung đoàn 201 thuộc Sư đoàn 302 trong giai đoạn 1968 - 1975.
 |
| Huy động máy móc, thiết bị để tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. |
Những ngày qua, từ các nguồn tin của người dân, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (Đội K72) thuộc Bộ CHQS thành phố Đồng Nai đã khẩn trương huy động nhân lực, máy móc khảo sát, mở rộng diện tích tìm kiếm lên đến hàng trăm mét vuông. Đến nay, lực lượng chức năng đã phát hiện được 3 vị trí có di vật, xương cốt; trong đó đã khoanh vùng được 2 vị trí có mộ tập thể ở độ sâu khoảng 1,2 m.
 |
| Cán bộ, chiến sĩ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. |
Tại hiện trường, cán bộ, chiến sĩ Đội K72 đã tìm thấy nhiều di vật nằm sâu dưới lòng đất gồm: 1 khẩu súng AK, 6 cây bút (gồm bút mực, bút bi, bút chì), 2 bình tông, 4 đôi dép cao su cùng các mẩu tăng, võng, dây đai lưng. Đặc biệt, tại khu vực này có 1 cây bút mực còn khá rõ nét khắc dòng chữ “Tiến Quy” cùng hình ảnh đôi chim bồ câu.
Dù đã xác định được các vị trí quan trọng, tuy nhiên công tác rà soát mở rộng đang gặp rất nhiều khó khăn. Trải qua hơn nửa thế kỷ, sơ đồ mộ chí đã thất lạc, địa hình thay đổi sâu sắc do hoạt động canh tác nông nghiệp, khiến việc xác định chính xác số lượng và ranh giới chôn cất ban đầu cực kỳ phức tạp. Mặt khác, các đơn vị từng chiến đấu tại đây đã đổi tên hoặc sáp nhập, khiến hồ sơ lưu trữ cần phải đối chiếu rất mất thời gian.
 |
| Cây bút được tìm thấy bên phần mộ tập thể có dòng chữ "Tiến Quy". |
Thượng tá Vũ Văn Thọ, Đội trưởng Đội K72 cho biết, trong bối cảnh tư liệu địa hình bị thay đổi, ký ức của những người từng sống, chiến đấu hoặc trực tiếp tham gia an táng liệt sĩ tại Minh Đức chính là chiếc “chìa khóa” quyết định để đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm.
Thượng tá Vũ Văn Thọ chia sẻ thêm, những nhân chứng cung cấp thông tin không nhất thiết phải là người từng trực tiếp tham gia chiến đấu, hoặc từng biết, từng chứng kiến sự việc trước đây. Thực tế cho thấy, nhiều nhân chứng là những người trẻ tuổi đã cung cấp thông tin, hỗ trợ đơn vị tìm thấy nhiều hài cốt liệt sĩ:
"Có những nhân chứng người trẻ trong quá trình canh tác, khai hoang, xây dựng công trình, thi công các tuyến đường nông thôn mới đã phát hiện, biết cách nhận diện thông tin mộ liệt sĩ và các dấu hiệu của hài cốt liệt sĩ khi được an táng, họ đã kịp thời cung cấp thông tin. Trước đây, trên địa bàn huyện Lộc Ninh, lực lượng chức năng đã tìm kiếm và quy tập được 200 hài cốt liệt sĩ cũng nhờ quá trình thi công các tuyến đường đất đỏ. Trong lúc làm việc, người điều khiển máy cuốc đào bới đã phát hiện ra các dấu hiệu của tăng, võng. Ngay lập tức, họ đã chủ động dừng thi công và cung cấp thông tin kịp thời cho lực lượng tìm kiếm”, Thượng tá Vũ Văn Thọ nói
 |
| Di vật được tìm thấy khi quy tập hài cốt liệt sĩ trong lô cao su ở xã Minh Đức |
Khẩn trương chỉ đạo tại thực địa, chuẩn bị Lễ triển khai lớn
Ngày 19/7, Đại tá Nguyễn Thanh Phong, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Quân sự, Chính ủy Bộ CHQS thành phố Đồng Nai đã trực tiếp có mặt tại hiện trường xã Minh Đức để kiểm tra, chỉ đạo công tác chuẩn bị tổ chức tìm kiếm, quy tập sau khi phát hiện hố chôn tập thể trên địa bàn
 |
| Tăng, võng được tìm thấy tại khu vực nghi có hài cốt liệt sĩ ở xã Minh Đức |
Tại hiện trường, Chính ủy Bộ CHQS thành phố yêu cầu các cơ quan, đơn vị khẩn trương phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng liên quan triển khai ngay các biện pháp bảo vệ nguyên trạng khu vực phát hiện. Đồng thời, hoàn thiện phương án tổ chức khai quật bảo đảm chặt chẽ, khoa học, đúng quy trình, thể hiện sự trân trọng, thành kính đối với các anh hùng liệt sĩ.
Chính ủy nhấn mạnh, việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng mà còn là trách nhiệm, tình cảm và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, góp phần xoa dịu nỗi đau chiến tranh, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân liệt sĩ và nhân dân. Để thực hiện mục tiêu này, Bộ CHQS thành phố sẽ tăng cường thêm lực lượng, phương tiện chuyên dụng cho Đội K72.
Nói về quyết tâm của lực lượng làm nhiệm vụ, Đại tá Nguyễn Thanh Phong khẳng định: “Cán bộ, chiến sĩ luôn làm việc với tinh thần trách nhiệm cao nhất và bằng cả trái tim của mình. Lực lượng đã tổ chức chia ca, chia kíp để duy trì công tác xuyên suốt, không quản ngại ngày đêm, giờ nghỉ và làm việc liên tục. Quá trình khảo sát, tìm kiếm được triển khai khẩn trương với mục tiêu sớm phát hiện hài cốt các liệt sĩ, từ đó kịp thời quy tập và đưa các anh về nơi an táng trang nghiêm tại nghĩa trang liệt sĩ”.
 |
| Quân khu 7 đến kiểm tra công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ ở xã Minh Đức. |
Trước đó, tại buổi làm việc với Bộ CHQS thành phố, Thiếu tướng Trần Chí Tâm, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chính ủy, Trưởng ban Chỉ đạo Tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Quân khu 7 (Ban Chỉ đạo 515 Quân khu) thông tin, địa bàn Quân khu 7 đang triển khai 13 điểm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trong khuôn khổ Chiến dịch 500 ngày đêm. Riêng trên địa bàn thành phố Đồng Nai có các điểm tại xã Minh Đức, khu vực Vườn quốc gia Bù Gia Mập, phường Lộc Ninh và phường Xuân Lộc.
Thiếu tướng Trần Chí Tâm yêu cầu Bộ CHQS thành phố khẩn trương tham mưu cho Thành ủy, UBND thành phố chuẩn bị chu đáo mọi mặt phục vụ Lễ triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại xã Minh Đức, dự kiến diễn ra vào ngày 26/7 tới.
