Đề xuất giải pháp chặn mua bán lòng vòng để nâng giá thiết bị y tế

Nội dung trên được Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đưa ra khi trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế, trong phiên làm việc sáng 21/10.

Với Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, Chính phủ đề xuất sửa đổi, bổ sung để tăng cường quản lý thiết bị y tế theo hướng bổ sung các quy định về nguyên tắc quản lý thiết bị y tế và một số giải pháp nhằm quản lý giá thiết bị y tế cũng như tình trạng mua bán lòng vòng để nâng giá thiết bị y tế.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan.

Các giải pháp gồm: Quản lý thiết bị y tế theo vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng; Công khai theo lộ trình thông tin về giá thiết bị y tế và các cơ sở kinh doanh thiết bị y tế; Liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa y tế, hải quan, thuế, đấu thầu, bảo hiểm y tế; Áp dụng các biện pháp để phục vụ truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chuỗi cung ứng; thực hiện công khai giá niêm yết và cập nhật khi có thay đổi giá niêm yết trên hệ thống quản lý dữ liệu thiết bị y tế.

Bên cạnh đó là thực hiện kê khai giá, cập nhật giá kê khai, công khai danh sách các cơ sở phân phối, kinh doanh thiết bị y tế trên hệ thống quản lý dữ liệu thiết bị y tế; không phải thực hiện kê khai lại giá nếu giá có thay đổi trong biên độ do Chính phủ quy định.

Dự thảo Luật quy định cắt giảm thủ tục “mỗi cơ sở phải lập một hồ sơ phương án giá” để gửi Bộ Y tế phê duyệt, và thay thế bằng quy định giao Bộ Y tế quy định “định giá cụ thể dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh để áp dụng chung theo cấp chuyên môn”.

Về lý do đề xuất, Chính phủ nêu rõ cơ chế hiện hành về định giá đòi hỏi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải lập hồ sơ phương án giá, gửi cơ quan chủ quản xem xét trước khi gửi Bộ Y tế tổ chức thẩm định, trình cấp có thẩm quyền quyết định.

Đối với một cơ sở quy mô lớn, có hàng nghìn hoặc trên 10.000 danh mục kỹ thuật, việc lập phương án giá đã đòi hỏi nguồn lực đáng kể.

Đối với các trạm xá, trạm y tế quân y, tổ quân dân y có quy mô rất nhỏ, yêu cầu lập hồ sơ phương án giá theo cùng một quy trình với cơ sở quy mô lớn là chưa tương xứng giữa quy mô quản lý - năng lực thực hiện - khối lượng thủ tục phải thực hiện.

Trong khi đó, qua quá trình rà soát các hồ sơ đã thẩm định, đối với nhiều nhóm cơ sở có cùng cấp chuyên môn kỹ thuật, mức giá đề xuất sau khi rà soát, chuẩn hóa về phương pháp và yếu tố hình thành giá về cơ bản không có sự khác biệt đáng kể.

“Việc tiếp tục yêu cầu từng cơ sở quy mô nhỏ phải thực hiện một quy trình định giá độc lập sẽ làm phát sinh chi phí quản lý và thời gian xử lý lớn nhưng không tạo ra giá trị quản lý tương ứng”, Chính phủ nhấn mạnh.

Vì vậy, cần chuyển từ phương thức “mỗi cơ sở một hồ sơ phương án giá” sang phương thức “một mức giá được xác lập theo cấp chuyên môn kỹ thuật để áp dụng cho các cơ sở đủ điều kiện thuộc cấp tương ứng”.

Theo Chính phủ, việc điều chỉnh này sẽ giúp các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không phải thực hiện việc lập hồ sơ phương án giá mỗi khi thành lập mới hoặc điều chỉnh phạm vi hoạt động chuyên môn để gửi cơ quan có thẩm quyền phê duyệt mà có thể áp dụng ngay giá đã được Bộ Y tế ban hành theo cấp chuyên môn. Ước tính có thể giảm được khoảng 4,5 tỷ đồng/năm.

Với Luật Dược, dự thảo Luật sửa đổi để đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, bao gồm: thực hiện việc đơn giản hóa các điều kiện để thuốc được cấp phép lưu hành tại Việt Nam; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với các giấy tờ có thể khai thác trên cơ sở dữ liệu quốc gia và đơn giản hóa thủ tục hành chính công khai hồ sơ công bố, công bố lại giá bán buôn thuốc dự kiến.

Đồng thời, sửa đổi để tăng cường quản lý giá thuốc, bổ sung quy định về công bố giá bán buôn dự kiến, phương pháp xác định giá bán buôn thuốc dự kiến và quy định về vấn đề liên thông, chia sẻ dữ liệu.

Bổ sung quy định trách nhiệm của nhà sản xuất thiết bị y tế, cơ sở y tế

Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Ủy ban tán thành việc bổ sung quy định mang tính nguyên tắc trong quản lý thiết bị y tế.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh.

Cơ quan thẩm tra đề nghị việc quy định nguyên tắc quản lý theo vòng đời và chuỗi cung ứng cần gắn với yêu cầu bảo đảm truy xuất được nguồn gốc, xuất xứ, chất lượng của sản phẩm, đồng thời cần nghiên cứu bổ sung quy định về nguyên tắc phân quyền khai thác dữ liệu để việc thực hiện nghĩa vụ cung cấp, công khai thông tin theo quy định của pháp luật, không mâu thuẫn với quyền bảo vệ bí mật kinh doanh.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội cũng cho rằng biên độ giá cần được quy định linh hoạt phù hợp với tính đa dạng về nhóm, chủng loại thiết bị y tế; trách nhiệm cập nhật giá kê khai cần bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phục vụ quản lý Nhà nước với chi phí tuân thủ của tổ chức, cá nhân kinh doanh.

Ngoài ra, cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung quy định liên quan đến trách nhiệm của nhà sản xuất thiết bị y tế và cơ sở y tế.

Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dược, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu giải pháp để kiểm soát tình trạng hồ sơ xác nhận quảng cáo thuốc không được chấp thuận tại địa phương này nhưng tiếp tục đề nghị xác nhận tại địa phương khác.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội cũng cho rằng cần làm rõ mục tiêu sớm hoàn thành việc xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu về dược bảo đảm kết nối, chia sẻ và liên thông đồng bộ dữ liệu, trong đó có dữ liệu về giá.