Cuốn sách 'Thế giới trong giọt nước': Nuôi dưỡng khả năng quan sát ở trẻ

Một đứa trẻ nhìn thấy mẹ im lặng sau một ngày làm việc. Em có thể chỉ nghĩ: "Mẹ đang mệt". Nhưng cũng có thể em nhận ra giọng nói của mẹ hôm nay nhỏ hơn, nét mặt ít vui hơn và chủ động hỏi: "Mẹ có chuyện gì không?". Khoảng cách giữa hai phản ứng ấy đôi khi bắt đầu từ một năng lực rất đơn giản: biết quan sát.

Trong cuộc sống hàng ngày, con trẻ liên tục đứng trước những tình huống đòi hỏi khả năng nhìn kỹ hơn những gì đang diễn ra. Khi bạn cùng lớp không muốn chơi cùng, khi em nhỏ bất ngờ khóc, khi một người lớn nói "không sao", nhưng biểu cảm lại cho thấy điều ngược lại, trẻ cần nhiều hơn khả năng nghe và ghi nhớ. Các em cần biết chú ý đến những dấu hiệu nhỏ, đặt câu hỏi và thử nhìn sự việc từ góc độ của người khác.

Nuôi dưỡng khả năng quan sát ở trẻ. Ảnh: Pinterest.

Đó cũng là giá trị đáng chú ý ở những cuốn sách không chỉ kể chuyện mà còn dành nhiều không gian cho hình ảnh, biểu cảm và những chi tiết đời thường. Thế giới trong giọt nước của tác giả Regina Linke là một ví dụ như vậy.

Cuốn sách kể về một cậu bé chăn bò, một bác bò già và một chú thỏ. Hành trình của họ không xoay quanh những cuộc phiêu lưu kịch tính mà được tạo nên từ những việc rất gần gũi: đi dạo, làm việc đồng áng, trú mưa, trò chuyện và quan sát cuộc sống xung quanh. Chính sự bình dị ấy tạo ra khoảng trống để trẻ tự nhìn, tự hỏi và tự kết nối các chi tiết với nhau.

Sách Thế giới trong giọt nước

Một đứa trẻ đọc sách có thể bắt đầu bằng việc nhận ra chú thỏ đang ở đâu trong bức tranh, rồi tự hỏi vì sao nó xuất hiện ở đó. Từ một chi tiết nhỏ, câu chuyện có thể mở rộng thành những suy đoán: Nếu trời sắp mưa thì các nhân vật sẽ làm gì? Vì sao bác bò lại phản ứng như vậy? Cậu bé đang cảm thấy thế nào?, … Những câu hỏi ấy không chỉ phục vụ việc đọc sách. Chúng chính là cách trẻ tập suy nghĩ trước những tình huống thực tế.

Thế giới trong giọt nước không cố gắng đưa ra những bài học được viết sẵn cho trẻ. Thay vào đó, cuốn sách để những nhân vật trong những tình huống đời thường nhằm mở ra những câu hỏi mà trẻ có thể tự tìm câu trả lời. Khi nhìn một nhân vật trước một cơn mưa, trẻ có thể tự hỏi vì sao người ấy lại lựa chọn như vậy; khi theo dõi một cuộc trò chuyện, trẻ có thể để ý rằng 2 nhân vật không phải lúc nào cũng có cùng cách nghĩ; một chi tiết nhỏ trong tranh cũng có thể khiến trẻ dừng lại để đoán xem chuyện gì đã xảy ra trước đó.

Sách Thế giới trong giọt nước

Điều đáng giá là những suy nghĩ ấy không dừng lại ở trang sách. Một tình huống giữa các nhân vật có thể khiến trẻ liên tưởng đến chuyện vừa xảy ra ở lớp; cách một nhân vật phản ứng trước người khác có thể trở thành chủ đề để cha mẹ hỏi con: "Nếu là con, con sẽ làm gì?". Từ một câu chuyện bình dị, trẻ có thêm cơ hội tập nhìn sự việc từ nhiều phía, nhận ra cảm xúc của người khác và hình thành cách lý giải của riêng mình.

Từ một cậu bé chăn bò, một bác bò già, một chú thỏ và những ngày tháng bình dị, Thế giới trong giọt nước giúp trẻ nhận ra thế giới xung quanh luôn có những điều đáng khám phá nếu ta đủ kiên nhẫn quan sát. Qua từng trang sách, trẻ dần học cách nhìn thế giới xung quanh kỹ hơn, chậm hơn và nhiều chiều hơn.