|
|
Cổng Parabol Đại học Bách khoa Hà Nội nằm trên đường Giải Phóng. Ảnh: HUST. |
Giữa khuôn viên rộng lớn của Đại học Bách khoa Hà Nội, cổng Parabol - nằm trên đường Giải Phóng - từ lâu không chỉ là một lối đi quen thuộc, mà còn trở thành biểu tượng gắn liền với ký ức của nhiều thế hệ sinh viên.
Theo thông tin từ đại diện Đại học Bách khoa Hà Nội, cổng Parabol và toàn bộ khuôn viên góc đường Đại Cồ Việt - Giải Phóng (khu nhà C) thuộc dự án trang bị của Chính phủ Liên Xô cho Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, khánh thành ngày 7/11/1965 (kỷ niệm Cách mạng tháng Mười Nga).
Việc xây dựng cổng này có sự tham gia của các chuyên gia Liên Xô, công nhân Việt Nam cùng một phần đóng góp của giảng viên, sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội.
Cổng có chiều cao khoảng 12,5 m tính từ mặt đất đến đỉnh mái vòm, trong khi khoảng cách giữa hai chân cổng rộng 8 m. Tên gọi “cổng Parabol” bắt nguồn từ thiết kế vòm cong đặc trưng của công trình, khiến nhiều người liên tưởng tới đồ thị hàm số parabol quen thuộc trong toán học và kỹ thuật.
 |
| Cổng Parabol là hạng mục trong dự án trang bị và xây dựng trường Đại học Bách khoa do Liên Xô giúp đỡ. Ảnh: Tư liệu HUST. |
Trong truyện ngắn Những Ngọn Sóng Soliton, tác giả Trần Đức Trung cho rằng cổng Parabol của Đại học Bách khoa Hà Nội nên gọi là cổng soliton. Bởi thời đó, một kỹ sư người Nga muốn xây một cánh cổng mang hàm ý đúng như ý nghĩa của ngọn sóng soliton - ngọn sóng cô độc vượt lên tất cả.
Tác giả Trần Đức Trung kể rằng sau khi hòa bình lập lại ở miền Bắc, Liên Xô hỗ trợ Việt Nam xây dựng một trường đại học kỹ thuật hiện đại ở phía Nam Hà Nội. Một kiến trúc sư Nga trong quá trình tìm hiểu văn hóa Thủ đô được nghe câu chuyện vua Lê Lợi trả gươm thần tại Hồ Gươm. Từ đó, ông hình dung những lớp sóng lan tỏa từ Hồ Gươm về phía Nam Hà Nội, trở thành cảm hứng cho tổng thể kiến trúc của trường.
Theo cách lý giải mang tính biểu tượng này, các đường lượn trên mái nhà C1, hệ thống hành lang nối giữa các dãy nhà C1, C2, C3, C4, C5 và cổng Parabol đều được xem như hình ảnh của những con sóng.
Trong đó, cổng Parabol đại diện cho “ngọn sóng soliton” vượt lên khỏi đám đông, tượng trưng cho tinh thần sáng tạo, bền bỉ và dám chấp nhận thử thách của người làm khoa học.
Tuy nhiên, đến nay, nhà trường chưa có tài liệu chính thức xác nhận giai thoại này là ý tưởng thiết kế ban đầu của công trình. Trong khi đó, nhiều nhà nghiên cứu và cựu sinh viên xem đây là câu chuyện mang ý nghĩa biểu tượng, gắn với ký ức của cộng đồng Bách khoa.
Ngoài cổng Parabol, Đại học Bách khoa Hà Nội hiện còn hai cổng khác nằm trên đường Đại Cồ Việt và Trần Đại Nghĩa. Cổng Trần Đại Nghĩa là nơi đi lại chính của nhiều sinh viên, nhưng cổng Parabol vẫn là một nét đặc trưng và cũng là “huyền thoại” mỗi khi sinh viên nhắc về trường.
Theo quy hoạch dự án Trục không gian quốc lộ 1, khi mở rộng đường Giải Phóng lên quy mô 90 m, một số công trình của Đại học Bách khoa Hà Nội có thể bị ảnh hưởng, trong đó có cổng Parabol.
Sáng 3/11, đại diện Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết phương án di dời cổng Parabol sẽ được triển khai đồng bộ cùng kế hoạch giải phóng mặt bằng trên tuyến đường Giải phóng. Cổng sẽ được lùi vào trong khuôn viên trường 20 m so với hiện tại.
Theo nhà trường, chủ trương và phương án di dời đã được UBND TP Hà Nội thống nhất nhằm bảo tồn di sản này. Đơn vị thi công dự án, đoạn qua đường Giải phóng, là đầu mối lên phương án kỹ thuật và triển khai.
Thị trường lao động thay đổi chóng mặt, để tồn tại, con người cần học tập suốt đời. Trong bối cảnh đó, tạp chí Tri Thức - Znews giới thiệu tới độc giả cuốn Học tập suốt đời của tác giả Michelle R.Weise.
