Ngoại hình của bạn: Nó thay đổi

Trong tập 10 của mùa 9 seri Seinfeld, Jerry hẹn hò với một phụ nữ tên là Gwen, người có “hai gương mặt”. Đôi khi, cô ấy thật hấp dẫn. Những lúc khác, cô lại kém sắc rõ rệt. Với Gwen, ánh sáng dường như đóng vai trò then chốt trong việc quyết định cô ấy là điểm 8 hay điểm 2.

Khoảng giữa tập phim, Jerry giới thiệu Gwen cho bạn mình là Kramer, đúng vào lúc trông cô nàng trông không hấp dẫn lắm. Đến đoạn cuối tập, Kramer vô tình va phải một người phụ nữ trên đường mà anh đã không nhận ra và thấy rằng cô này thật hấp dẫn. Người phụ nữ này, thực ra chính là Gwen khi gặp ánh sáng tốt, bảo với Kramer là cô ấy đang hẹn hò Jerry. Kramer giải thích với cô việc này là không đúng. Anh giải thích rằng anh vừa mới gặp bạn gái Jerry, một người có vẻ kém hấp dẫn hơn nhiều so với cô gái đang nói chuyện cùng anh.

Gwen lúc này đã tin rằng chắc hẳn Jerry còn có một cô bạn gái khác và đang lừa dối cô để đi ngoại tình với cùng người phụ nữ kém hấp dẫn như Kramer đã mô tả.

Ở một trong các cảnh cuối của tập này, Gwen trong bộ dạng hấp dẫn chất vấn Jerry. Cô ấy bảo anh rằng cô biết anh đang ngoại tình với một người còn không hấp dẫn bằng cô và đùng đùng bỏ ra khỏi phòng. Jerry đuổi theo cô để giải thích anh không hề lừa dối và cố dỗ cô quay lại. Tuy nhiên, khi anh tới được chỗ Gwen trên một hàng hiên, lúc này cô đã lại kém xinh, làm thui chột luôn mong muốn ở bên cô của Jerry. Jerry quay bước và bỏ đi.

“Trên hiên ánh sáng tệ quá,” Jerry giải thích.

Trạng thái gương mặt của một người có thể biến đổi theo hoàn cảnh. Ảnh: Vecteezy.

Khoa học cho ta biết rằng tất cả chúng ta, ở một mức độ nào đó, đều là Gwen, đôi lúc trông đẹp hơn, và đôi lúc thì không.

Trong tất cả những nghiên cứu trước mà tôi từng bàn đến, Todorov và các nhà nghiên cứu khác trong lĩnh vực khoa học về nhân diện đã yêu cầu mọi người đánh giá một bức ảnh cụ thể của một người. Một bức ảnh của Judd Gregg được so sánh với một bức ảnh của Doris Haddock. Từ mỗi bức ảnh này, mọi người xác định xem Gregg hay Haddock trông có vẻ có năng lực hơn. Một bức ảnh của mỗi học viên quân sự cũng được nghiên cứu. Mọi người xác định từ những bức ảnh này xem mỗi học viên trông có vẻ áp đảo đối phương đến mức nào.

Cách tiếp cận đó dường như cho thấy mỗi người có một “kiểu mặt” nhất định - có năng lực, áp đảo, hay hấp dẫn - và họ không thể làm gì nhiều để thay đổi điều đó.

Nhưng trong một nghiên cứu thú vị cùng Jenny M. Porter của trường Đại học Columbia, Todorov yêu cầu mọi người không chỉ đánh giá một bức ảnh của một người. Các nhà nghiên cứu yêu cầu mọi người đánh giá nhiều bức ảnh khác nhau của cùng một người ở nhiều góc độ, bao gồm sự có năng lực, hấp dẫn và đáng tin cậy.

Họ dùng một tập dữ liệu đã được tạo ra để giúp nhận diện gương mặt và gửi kèm năm tới mười một ảnh chụp phần đầu của cùng một người. Các bức ảnh của mỗi cá nhân ấy chỉ khác nhau tí chút.

Mặc dù các bức ảnh rất giống nhau, bức ảnh cụ thể được đưa ra lại dẫn đến sự khác biệt lớn trong cách mọi người cảm nhận về khuôn mặt ấy.