Cân nhắc quy định lao động trên nền tảng số phải tham gia BHXH bắt buộc

Quan điểm trên được Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đưa ra khi trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, trong phiên làm việc sáng 21/10.

Về đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội, Ủy ban Văn hóa và Xã hội cơ bản tán thành về nguyên tắc với đề xuất và giải trình của Chính phủ nhằm từng bước mở rộng diện tham gia, bảo đảm quyền lao động, quyền an sinh xã hội, phúc lợi xã hội và thực hiện mục tiêu của Nghị quyết 28 về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội.

Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh.

“Tuy nhiên, việc quy định nhóm đối tượng ‘người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số’ thuộc phạm vi tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc là rất rộng, chưa bảo đảm tính khả thi, cần được cân nhắc, đánh giá tác động kỹ lưỡng, đa chiều”, ông Nguyễn Đắc Vinh nói.

Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ tiếp tục xem xét và thực hiện đầy đủ kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nghiên cứu, bổ sung trong dự thảo Luật quy định rõ đối tượng và thời điểm cụ thể triển khai thực hiện.

Trường hợp chưa thể quy định rõ đối tượng, thời điểm triển khai, chưa đạt được sự đồng thuận của đối tượng dự kiến sẽ phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, Chính phủ cần sửa đổi nội dung này khi sửa đổi toàn diện Luật Bảo hiểm xã hội do quy định hiện hành đã bao phủ các trường hợp mà Chính phủ đề xuất.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội cũng đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm dự thảo thống nhất với hệ thống pháp luật, không phát sinh khoảng trống pháp lý hoặc vướng mắc khi thực hiện. Các quy định về thủ tục hành chính cần được xây dựng theo hướng giảm thời gian, thành phần hồ sơ và chi phí tuân thủ.

Theo tờ trình của Chính phủ, một nội dung đáng chú ý là đề xuất sửa quy định về mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, trong đó nêu rõ nhóm người làm việc không có quan hệ lao động và người làm việc trên nền tảng số.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày tờ trình Chính phủ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội.

Chính phủ cho rằng việc sửa đổi nhằm từng bước mở rộng độ bao phủ của chính sách BHXH, bảo đảm lộ trình phù hợp, khả thi với các nhóm lao động này.

Dự thảo Luật quy định căn cứ điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số và các đối tượng khác ngoài nhóm đã được quy định của luật, có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên.

Chính phủ đề xuất bổ sung người làm việc trên nền tảng số vào quy định về mở rộng diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Tuy nhiên, dự thảo chưa xác định cụ thể những ai trong nhóm này phải tham gia và thời điểm áp dụng. Các nội dung đó sẽ được tiếp tục nghiên cứu để Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định theo điều kiện kinh tế - xã hội từng thời kỳ.

Với những vấn đề mới cần thời gian nghiên cứu kỹ lưỡng, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo đánh giá toàn diện trong quá trình xây dựng nghị quyết mới về chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Trên cơ sở đó, các cơ quan sẽ nghiên cứu xây dựng văn bản quy định cụ thể đối tượng, tiêu chí tham gia, biện pháp tổ chức thực hiện và lấy ý kiến những người chịu tác động.