Bộ trưởng Công an: Sẽ nghiên cứu xử phạt lao động công ích thay cho phạt tiền

Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang giải trình, làm rõ nội dung các đại biểu Quốc hội quan tâm với dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi). Ảnh: Quochoi.vn.

Chiều 4/11, sau khi nghe nhiều lượt góp ý của các đại biểu Quốc hội về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang đã có giải trình, làm rõ các nội dung các đại biểu quan tâm.

Một trong những nội dung đáng chú ý được Bộ trưởng làm rõ là quy định về hình thức xử lý vi phạm hành chính ngoài phạt tiền. Trong đó, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu quy định về lao động công ích để thay thế hình thức phạt tiền trong một số trường hợp.

Nội dung này dự kiến được quy định tại nghị định hướng dẫn thi hành luật. Cơ quan soạn thảo sẽ xác định cụ thể người vi phạm sẽ thực hiện những công việc công ích gì, thời gian lao động được tính toán như thế nào đảm bảo hình thức xử lý theo tính chất, mức độ vi phạm, hướng tới bảo đảm đồng thời tính nhân văn, răn đe và nghiêm khắc.

Rà soát mức phạt tiền, điều chỉnh các biện pháp cưỡng chế

Về mức phạt tiền tối đa với vi phạm hành chính, Bộ trưởng Bộ Công an tiếp thu ý kiến các đại biểu, đồng thời cho biết sẽ chỉ đạo cơ quan soạn thảo rà soát, đề xuất quy định mức phạt tiền tối đa trong từng lĩnh vực cụ thể phù hợp với tính chất, mức độ, quy mô, hậu quả của một số hành vi vi phạm.

Trong đó, chỉ quy định mức phạt tiền tối đa 1,5 tỷ đồng với cá nhân và 3 tỷ đồng với tổ chức trong các lĩnh vực như: Quản lý quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung và cung cấp dịch vụ xếp hạng tín nhiệm; tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa; định danh và xác thực điện tử; bảo vệ môi trường; an toàn thực phẩm.

Theo ông, quy định này là để phù hợp với tính chất phức tạp, nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống hàng ngày, sức khỏe, an toàn của người dân.

Ngoài ra, cơ quan soạn thảo đã đề xuất bỏ quy định mức phạt tiền cao hơn nhưng không quá 2 lần mức phạt chung đối với địa bàn thuộc các thành phố, để cùng một hành vi vi phạm được áp dụng thống nhất một khung xử phạt.

Đặc biệt, Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh mức tiền phạt quy định trong dự thảo luật là mức tối đa đối với hành vi vi phạm, Chính phủ sẽ quy định các mức phạt cụ thể theo tính chất, mức độ vi phạm.

Đối với biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo đề xuất không xếp vào biện pháp cưỡng chế mà là biện pháp bảo đảm thi hành quyết định cưỡng chế. Biện pháp này có thể được áp dụng khi người đang bị cưỡng chế hoặc người đại diện của tổ chức đang bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt, và cơ quan có thẩm quyền xét thấy cần thiết để ngăn người đó bỏ trốn.

Tương tự, các biện pháp ngừng cung cấp điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký giấy phép điều khiển phương tiện; ngừng cung cấp dịch vụ Internet, viễn thông, hạ tầng số… cũng được chuyển từ nhóm biện pháp cưỡng chế sang biện pháp ngăn chặn.

Ngoài ra, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát các nội dung và tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội để hoàn thiện dự án luật.

Áp dụng hình thức phạt lao động công ích để tăng tính răn đe

Trước đó, nhiều đại biểu đã đề xuất cơ quan soạn thảo xem xét phương án xử phạt bằng hình thức lao động công ích thay vì phạt tiền với một số hành vi vi phạm trật tự, an toàn giao thông.

Cụ thể, đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) cho rằng xử phạt bằng tiền là cần thiết nhưng không phải trường hợp nào cũng mang lại hiệu quả như mong muốn, đặc biệt đối với người có thu nhập thấp hoặc không đủ khả năng nộp phạt. Ông cho rằng hình thức lao động công ích có thể mang tính thực tế, thuyết phục và răn đe hơn, bởi người vi phạm phải trực tiếp thực hiện công việc thay vì chỉ nộp tiền phạt.

Đại biểu cũng cho biết hình thức này đã được đề cập nhiều lần nhưng việc áp dụng trong thực tế còn hạn chế. Do đó, ông đề nghị cân nhắc bổ sung hình thức phạt này với vi phạm trong lĩnh vực giao thông.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (ảnh trái) và đại biểu Lê Thị Song An (phải) cùng đề xuất bổ sung hình thức xử phạt lao động công ích với một số vi phạm hành chính. Ảnh: Quochoi.vn.

Tương tự, đại biểu Lê Thị Song An (đoàn Tây Ninh) cũng đề nghị bổ sung hình thức xử phạt lao động phục vụ cộng đồng vào các hình thức xử lý vi phạm hành chính.

Theo đại biểu, thực tiễn công tác quản lý Nhà nước về an ninh, trật tự cho thấy bên cạnh các hình thức xử phạt truyền thống như cảnh cáo, phạt tiền, cần nghiên cứu bổ sung những hình thức xử lý mang tính giáo dục, phục hồi và hướng đến lợi ích cộng đồng nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa vi phạm pháp luật.

Bà dẫn ví dụ Công an xã Phú Giáo (TP.HCM) đã tổ chức cho gần 20 thanh thiếu niên 13-16 tuổi có biểu hiện chuẩn bị đánh nhau tham gia dọn dẹp vệ sinh, chăm sóc các phần mộ tại nghĩa trang liệt sĩ sau khi được tuyên truyền giáo dục. Hoạt động này nhận được sự ủng hộ của người dân, thể hiện cách tiếp cận mang tính nhân văn và giáo dục cao, giúp thanh niên nhận thức về trách nhiệm của bản thân với cộng đồng.

Từ ví dụ này, bà An cho rằng lao động phục vụ cộng đồng nếu được tổ chức phù hợp có thể mang lại hiệu quả giáo dục trực tiếp, giúp người vi phạm nhận thức rõ hơn về trách nhiệm của mình đối với xã hội.