Trong Từ nguyên, An Chi khẳng định "bia" là từ Việt gốc Pháp, bắt nguồn từ bière, chứ không phải từ beer của tiếng Anh. Ông dẫn lời nhà ngôn ngữ học J. Vendryes: "Không phải tất cả những kẻ giống hệt nhau đều là bà con", để nhấn mạnh rằng sự giống nhau về âm thanh không đủ chứng minh quan hệ nguồn gốc.
Theo An Chi, nếu chỉ nghe cách phát âm, nhiều người sẽ thấy "bia" gần với beer [bɪə] hơn bière [bjɛr]. Nhưng người Việt từ lâu vẫn có thói quen Việt hóa cách đọc các từ nước ngoài. Ông lấy ví dụ tên cầu thủ Thierry Henry từng được không ít người phát âm thành "Tia-ri". Vì vậy, việc bière được đọc thành "bia" không phải điều bất thường.
Lập luận quan trọng hơn nằm ở thời điểm từ này xuất hiện trong tiếng Việt. An Chi cho biết "bia" đã được sử dụng từ những năm 1940, rất lâu trước khi tiếng Anh và văn hóa Mỹ phổ biến tại Việt Nam.
Theo An Chi, nhiều từ tiếng Việt có gốc xa từ tiếng Anh nhưng không được vay mượn trực tiếp, mà đi qua "cầu nối" là tiếng Pháp, tức là những từ Pháp gốc Anh. Ông dẫn các ví dụ như "coọc-ne", "gôn", "pê-nan-ti" hay "phom". Vì vậy, sự giống nhau giữa "bia" và beer không thể là căn cứ để kết luận từ này có gốc Anh. Theo ông, điều quan trọng là con đường từ ngữ đi vào tiếng Việt và bối cảnh lịch sử của quá trình vay mượn.
Nhà nghiên cứu cũng nói thêm về cách gọi bia là "la ve" ở miền Nam. Ông khẳng định đây cũng là từ gốc Pháp và là kết quả từ sự khác biệt trong cách phiên âm tiếng Pháp giữa hai miền, tương tự các từ như "crème" - "kem" - "cà rem", "balle" - "ban" - "banh", hay "copier" - "cóp" - "cọp dê".
Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.
Trân trọng.
