Bạn biết gì về miền Tây qua 'Đất rừng phương Nam'?

Du khách trải nghiệm ngồi xuồng ba lá, xuôi dọc những con rạch ở cồn Thới Sơn (Đồng Tháp), cuối tháng 7. Ảnh: Phương Lâm.

Trước khi những hình ảnh chèo xuồng hay các tour miệt vườn "gây sốt" trên mạng xã hội, nhà văn Đoàn Giỏi đã đưa người đọc xuôi theo những con rạch, băng qua rừng tràm, theo chân những người dân sống nhờ con nước để cảm nhận một miền Tây vừa trù phú, vừa nghĩa tình.

Cuộc sống của người miền Tây trong Đất rừng phương Nam gắn liền với sông ngòi, kênh rạch và ghe xuồng. Người dân đi chợ bằng ghe, vận chuyển hàng hóa bằng ghe, gặp gỡ nhau cũng trên sông.

Đến miền Tây ngày nay, trải nghiệm được nhiều du khách tìm kiếm nhất vẫn là ngồi xuồng ba lá len lỏi dưới những hàng dừa nước, đi sâu vào các con rạch nhỏ hay ghé những cù lao giữa sông Tiền, sông Hậu. Khung cảnh ấy vẫn gợi nhớ những hình ảnh từng xuất hiện trong trang sách của tác giả Đoàn Giỏi.

Sách Đất rừng phương Nam phiên bản kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà văn Đoàn Giỏi. Ảnh: NXB Kim Đồng.

Nếu dòng nước là "mạch máu" của miền Tây, rừng chính là một phần linh hồn của vùng đất này. Trong tác phẩm, rừng tràm, rừng đước, đầm lầy hay những bãi bồi hiện lên vừa hùng vĩ vừa bí ẩn, nơi con người mưu sinh và lưu giữ sự đa dạng của hệ sinh thái vùng đồng bằng.

Nhiều khu rừng như Tràm Chim (Đồng Tháp), U Minh (Cà Mau) hay các khu bảo tồn sinh thái vẫn lưu giữ những nét đặc trưng từng được miêu tả trong tác phẩm. Những chuyến xuồng xuyên rừng, mùa nước nổi với chim trời, cá tôm hay những cánh đồng ngập nước tiếp tục trở thành điểm nhấn thu hút du khách khám phá miền Tây.

Đất rừng phương Nam khắc họa rõ nét một cuộc sống gắn liền với thiên nhiên. Người dân hiểu con nước lên xuống, biết mùa cá, mùa ong, mùa trái cây và sống thuận theo quy luật tự nhiên.

Tinh thần ấy vẫn còn hiện diện trong nhiều trải nghiệm du lịch hiện nay, từ hái trái cây trong vườn, đặt lú bắt cá, chèo xuồng xuyên rừng tràm đến thưởng thức những món ăn được chế biến từ sản vật địa phương.

Cảnh xuồng ba lá tấp nập, đôi lúc kẹt lại vì đông đúc tại cồn Thới Sơn. Ảnh: Phương Lâm.

Sức hút của những trải nghiệm gắn với sông nước và đời sống bản địa cũng được phản ánh qua lượng khách ngày càng tăng. Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Cần Thơ, trong 7 tháng đầu năm, thành phố ước đón khoảng 9 triệu lượt khách, đạt 73,1% kế hoạch năm và tăng 17% so với cùng kỳ. Tổng doanh thu du lịch ước đạt hơn 8.000 tỷ đồng, tăng 24,3%.

Trong hành trình lưu lạc của cậu bé An, điều níu chân người đọc không phải những cuộc phiêu lưu mà chính là sự cưu mang của những người xa lạ. Một bữa cơm sẻ nửa, một mái nhà cho trú tạm hay một lời giúp đỡ đều đến rất tự nhiên, không cần báo đáp. Sự chân chất, hào sảng và nghĩa tình ấy đã trở thành nét đẹp xuyên suốt tác phẩm.

Đó cũng là điều nhiều du khách vẫn cảm nhận khi đến miền Tây hôm nay. Bên cạnh cảnh sắc sông nước, sự hiếu khách và gần gũi của người dân thường là điều để lại nhiều ấn tượng sau mỗi chuyến đi.

Miền Tây đã thay đổi rất nhiều. Những cây cầu lớn nối liền các bến phà, cao tốc rút ngắn thời gian di chuyển và du lịch phát triển với nhiều sản phẩm mới.

Tuy nhiên, giữa những đổi thay ấy, những dòng sông vẫn chảy, những khu miệt vườn vẫn xanh, tiếng đờn ca tài tử vẫn vang lên trên các cù lao và nếp sống gắn với sông nước vẫn là bản sắc của vùng đất này.

Tác phẩm ra đời khi nhà văn sống xa quê hương, sau năm 1954, Đoàn Giỏi ra Bắc tập kết. Ông sống tại Hà Nội tới mãi sau 1975 mới trở lại Sài Gòn. 30 năm sống xa quê hương Tiền Giang (nay là Đồng Tháp), nhưng lúc nào ông cũng nhớ về nơi chôn nhau cắt rốn của mình. Có lẽ chính nỗi nhớ quê hương đó đã hun đúc nên những tác phẩm lớn, vẫn còn giá trị mãi với người đọc Việt.