Một thông báo khẩn vang lên, xé ngang sự tĩnh lặng của khoang cabin. Ở độ cao hàng chục nghìn mét, không phòng cấp cứu, không đủ thiết bị, vị bác sĩ trẻ bước vào 10 phút xử trí căng thẳng, giữ bệnh nhân vượt qua cơn nguy kịch.
“Cảnh tượng chỉ thấy trên phim”
Chuyến bay khởi hành vào khoảng 23h ngày 4/4 từ TP.HCM đi Haneda (Tokyo). ThS.BS Nguyễn Hoàng Duy Tiến, Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, đang trên đường đến Nhật Bản để tham gia khóa học kéo dài 3 tháng về phẫu thuật cột sống.
Thời điểm đó, anh vừa tỉnh giấc và dùng xong bữa ăn trên chuyến bay đêm. Máy bay đã đi được hơn 3-4 tiếng, hành trình kéo dài nhiều giờ gần như trôi trong yên tĩnh khi phần lớn hành khách đã chìm vào giấc ngủ. Anh định chợp mắt trở lại thì bất ngờ nghe thấy thông báo từ phi hành đoàn vang lên, lặp lại bằng ba thứ tiếng Anh - Nhật - Việt, kêu gọi sự hỗ trợ y tế từ hành khách trên chuyến bay.
 |
| Bác sĩ Duy Tiến tiến hành xử trí ban đầu cho người bệnh. Ảnh: BSCC. |
“Trong khoảnh khắc rất ngắn, tôi chợt nghĩ đến những cảnh tương tự từng xem trên phim. Còn ngoài đời dù đã nhiều lần đi máy bay, đây là lần đầu tiên tôi trực tiếp chứng kiến một tình huống như vậy”, bác sĩ Tiến kể với Tri Thức - Znews.
Khi phi hành đoàn buộc phải phát đi lời kêu gọi hỗ trợ y tế, vị bác sĩ hiểu ngay đây là tình huống vượt ngoài khả năng xử lý thông thường của họ. Gần như theo phản xạ, anh đứng dậy và bước nhanh về phía trước.
Ở lối đi, một nữ hành khách người Nhật vừa đi vệ sinh trở ra thì đột ngột ngất xỉu, được đưa ra nằm nghiêng. Gương mặt chị nhợt nhạt, gọi hỏi không đáp ứng rõ. Với kinh nghiệm của mình, bác sĩ Duy Tiến nghĩ ngay đến khả năng đột quỵ.
Tiếp cận bệnh nhân trong không gian chật hẹp của khoang máy bay, bác sĩ Tiến nhanh chóng kiểm tra các dấu hiệu sinh tồn. Mạch người phụ nữ vẫn còn. Anh lập tức yêu cầu tiếp viên mang máy đo huyết áp. Con số 70/40 mmHg hiện rõ lên trên màn hình cho thấy tình trạng tụt huyết áp nghiêm trọng, vị bác sĩ trẻ hiểu ngay không còn thời gian cho sự chần chừ.
Song song với việc theo dõi tình trạng bệnh nhân, anh nhờ tiếp viên trao đổi với người chồng đi cùng để khai thác tiền sử bệnh, đặc biệt lưu ý đến nguy cơ hạ đường huyết ở người mắc đái tháo đường. Tuy nhiên, những thông tin ban đầu cho thấy bệnh nhân không có tiền sử bệnh lý đáng chú ý. Việc xác định nguyên nhân càng phải dựa nhiều hơn vào diễn tiến lâm sàng ngay tại thời điểm đó.
10 phút giành lại sự sống
Giữa khoang máy bay chật hẹp, mọi thứ không thể đầy đủ và chủ động như trong bệnh viện. Khi được yêu cầu, tiếp viên nhanh chóng mang đến một bộ “doctor kit” được niêm phong cẩn thận. Chiếc vali được mở ra ngay tại lối đi hẹp. Bên trong là dây truyền, nước muối sinh lý, kim luồn cùng một số loại thuốc cơ bản. Mọi thứ chỉ vừa đủ để xử trí, nhưng cấp cứu ở độ cao 10.000 mét là một thử thách hoàn toàn khác.
 |
| ThS.BS Nguyễn Hoàng Duy Tiến đang công tác tại Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ. Ảnh: BSCC. |
Dụng cụ trong bộ cấp cứu có phần khác so với những gì quen dùng trong thực hành tại Việt Nam. Xé vội bao đựng bộ dây truyền dịch, anh rà tay tìm kiếm nhưng không thấy kim truyền.
Từng phút trôi qua trong áp lực, bác sĩ Tiến vẫn phải dừng tay, giải thích nhanh cho phi hành đoàn về bộ dụng cụ này. Phải mất một lúc, khi thông tin được hiểu đúng, kim truyền mới được mang đến.
Nhờ tiếp viên giữ tay bệnh nhân, anh bắt đầu tìm vein, đặt kim luồn. Không gian thao tác bị bó hẹp trong lối đi hẹp của khoang máy bay, thân máy bay rung nhẹ theo từng đợt nhiễu động, xung quanh là hàng trăm ánh mắt hiếu kỳ, mọi động tác của vị bác sĩ phải thật cẩn thận. Anh gần như nín thở, tập trung vào đầu kim và mạch máu trước mắt.
“Tôi thừa nhận lúc đó có chút lo lắng. Nhưng cảm giác ấy trôi qua rất nhanh. Trong hoàn cảnh đó, không có nhiều thời gian để cân nhắc hay do dự”, anh kể.
May mắn, ngay lần đầu tiên, kim đã vào đúng mạch, máu hồi tốt. Bác sĩ Tiến được bố trí ngồi gần bệnh nhân để tiếp tục theo dõi. Anh kiểm tra huyết áp định kỳ khoảng 5 phút mỗi lần, bám sát từng thay đổi cho đến khi máy bay hạ cánh.
Khoảng 10 phút trôi qua, khi truyền được hơn nửa chai dịch, tình trạng bệnh nhân bắt đầu cải thiện. Người phụ nữ dần mở mắt, có thể đáp ứng, cử động tay chân và nói chuyện trở lại.
Dù tình trạng bệnh nhân đã có dấu hiệu cải thiện, bác sĩ Tiến vẫn đề nghị tổ bay chủ động liên hệ đội cấp cứu mặt đất để sẵn sàng tiếp nhận ngay khi máy bay hạ cánh. Theo anh, việc xử trí trên chuyến bay chỉ mang tính tạm thời, cần tiếp tục kiểm tra chuyên sâu để loại trừ những nguyên nhân nguy hiểm khác.
Khi máy bay hạ cánh, đội cấp cứu mặt đất gồm khoảng 8 người, trong đó có bác sĩ và nhân viên cứu hộ, nhanh chóng tiếp nhận bệnh nhân. Bác sĩ Tiến bàn giao lại bệnh nhân cùng với tóm tắt nhanh các bước xử trí đã thực hiện.
Sau khi hoàn tất việc bàn giao, bác sĩ Tiến tiếp tục hành trình với chuyến bay nội địa đến Toyoma. Trên chuyến bay này, tiếp viên trưởng đã chủ động gửi lời cảm ơn vì sự hỗ trợ kịp thời trước đó.
Do quy định bảo mật thông tin, anh không thể biết thêm về tình trạng bệnh nhân sau khi nhập viện. Tuy nhiên, dựa trên diễn tiến tại thời điểm bàn giao, vị bác sĩ nhận định tình trạng người bệnh đã ổn định, khả năng cao không còn nguy hiểm đến tính mạng. “Với tôi, việc được làm bác sĩ ở độ cao 10.000 mét là một trải nghiệm rất khác”, bác sĩ Duy Tiến cười, nói.
Cuốn sách Đứa trẻ khỏe mạnh về cảm xúc mang tới cái nhìn toàn diện hơn về vai trò của việc giáo dục trong quá trình định hình tính cách của con trẻ. Trong hành trình nuôi dưỡng một đứa trẻ việc xây dựng một thế giới tinh thần phong phú, quan trọng không kém gì quá trình phát triển về thể chất tới cho các bà mẹ nhiều kiến thức hữu ích trong năm đầu nuôi con.
