Thận là "bộ phận dọn dẹp" của cơ thể, và tổn thương ở chúng thường xảy ra âm thầm. Nhiều người cho rằng bệnh thận chỉ xuất hiện khi cơ thể bị phù nề, tiểu ít hoặc đau lưng dữ dội.
Tuy nhiên trên thực tế, thận tổn thương thường "kêu cứu" theo cách âm thầm hơn rất nhiều. Không ít người đến khi phát hiện bệnh, chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng, thậm chí không thể phục hồi, theo Tencent News.
 |
| Thận tổn thương thường biểu hiện âm thầm, khó nhận biết. Ảnh: Ingimage. |
Dấu hiệu cảnh báo thận tổn thương
Một số biểu hiện tưởng như không liên quan thực chất có thể là tín hiệu cho thấy thận đang gặp vấn đề. Nếu bỏ qua, tổn thương thận có thể ảnh hưởng dây chuyền đến tim mạch, xương khớp và nhiều cơ quan khác trong cơ thể.
Bổ sung sắt không hiệu quả đối với bệnh thiếu máu
Khi nhắc đến thiếu máu, nhiều người thường nghĩ ngay đến việc thiếu sắt hoặc ăn uống kém. Tuy nhiên, thận mới là cơ quan giữ vai trò quan trọng trong quá trình tạo máu.
Thận có chức năng sản xuất erythropoietin, loại hormone kích thích tủy xương tạo hồng cầu. Khi chức năng thận suy giảm, lượng hormone này cũng giảm theo, khiến cơ thể không thể sản sinh đủ tế bào máu. Ngay cả khi bổ sung sắt, hemoglobin cũng không thể được tổng hợp bình thường, dẫn đến thiếu máu do suy thận.
Tình trạng này được gọi là thiếu máu do thận, thường khiến người bệnh mệt mỏi, da xanh xao, chóng mặt và suy giảm thể lực kéo dài.
Đau nhức xương, loãng xương kéo dài
Một trong những vai trò của thận là tham gia điều hòa chuyển hóa canxi và phospho trong cơ thể. Khi thận bị tổn thương, phospho không được đào thải hiệu quả, dẫn đến vôi hóa mạch máu. Đồng thời quá trình hoạt hóa vitamin D cũng suy giảm, khiến cơ thể hấp thụ canxi kém hơn.
Để duy trì lượng canxi trong máu, cơ thể buộc phải "rút" canxi từ xương. Theo thời gian, điều này khiến mật độ xương giảm dần, làm tăng nguy cơ loãng xương, đau nhức xương khớp, gãy xương hoặc thậm chí giảm chiều cao.
Huyết áp cao
Thận đóng vai trò đào thải nước và natri dư thừa ra khỏi cơ thể. Khi chức năng lọc của thận gặp trục trặc, nước và muối bị giữ lại khiến áp lực trong lòng mạch tăng lên, từ đó gây tăng huyết áp.
Tăng huyết áp do thận là vì bệnh thận phát triển trước, sau đó mới dẫn đến huyết áp cao. Tăng huyết áp kéo dài cũng có thể dẫn đến thận tổn thương, và hai tình trạng này làm trầm trọng thêm lẫn nhau. Đây được xem là "vòng xoáy nguy hiểm" giữa bệnh thận và huyết áp cao.
 |
| Tăng huyết áp do thận là do bệnh thận phát triển trước, sau đó mới dẫn đến huyết áp cao. Ảnh: Freepik. |
4 nguyên tắc để bảo vệ thận
Nhiều tổn thương thận xuất phát từ chính những thói quen sinh hoạt lặp lại hàng ngày. Vì vậy, muốn bảo vệ thận, điều quan trọng nhất là giảm bớt gánh nặng cho cơ quan này càng sớm càng tốt.
Hạn chế thực phẩm gây hại cho thận
Chế độ ăn uống là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sức khỏe thận. Để bảo vệ thận, trước hết phải tránh xa tất cả loại thực phẩm có hại cho thận:
- Muối: Việc tiêu thụ quá nhiều muối trong thời gian dài có thể làm tổn thương chức năng lọc của thận.
- Đồ uống nhiều đường: Fructose có thể làm tăng nồng độ axit uric, gây áp lực lên thận.
- Thực phẩm giàu axit oxalic: Axit oxalic dễ dàng tạo thành sỏi oxalate trong cơ thể, tăng nguy cơ sỏi thận. Các loại thực phẩm giàu axit oxalic bao gồm rau dền, rau bina, cần tây, tỏi tây và các loại hạt.
Các chuyên gia khuyến nghị người có chức năng thận kém nên áp dụng chế độ ăn ít protein, khoảng 0,6-0,8 g protein chất lượng cao/kg cân nặng mỗi ngày.
Tránh những thói quen hại thận
Những hành vi dưới đây có thể gây hại thận:
- Ăn nhiều đường: Quá trình chuyển hóa đường quá mức sẽ làm tăng lượng đường trong máu và nồng độ axit uric.
- Ăn nhiều dầu mỡ: Thực phẩm nhiều chất béo gây ra hiện tượng lắng đọng lipid làm tắc nghẽn các mạch máu ở thận, làm giảm khả năng cung cấp máu và oxy cho thận.
- Không kiểm soát huyết áp cao: Huyết áp cao không được kiểm soát trong thời gian dài có thể làm tổn thương các động mạch nhỏ trong thận, dẫn đến xơ cứng động mạch thận.
- Hút thuốc: Các chất độc hại trong thuốc lá đi vào máu và làm giảm lưu lượng máu đến thận.
- Uống nhiều rượu: Rượu được chuyển hóa trong cơ thể, làm tăng gánh nặng cho thận.
- Tự ý dùng thuốc: Một số thuốc giảm đau, kháng sinh hoặc thuốc nam không rõ nguồn gốc có độc tính với thận, có thể trực tiếp làm tổn thương ống thận.
Duy trì hai nguyên tắc "8"
- Uống khoảng 8 cốc nước mỗi ngày để đáp ứng nhu cầu của thận.
- Ngủ đủ 8 tiếng mỗi ngày.
Khám sức khỏe định kỳ
Nên kiểm tra nước tiểu và creatinine máu ít nhất mỗi năm một lần để phát hiện sớm các tổn thương thận tiềm ẩn càng sớm càng tốt.
Khoảng trống y khoa về một hội chứng quen thuộc
Căng thẳng độc hại là một hội chứng nhiều người gặp phải. Có điều, các nghiên cứu y khoa về vấn đề này chưa toàn diện. Đây là khoảng trống gây khó khăn cho việc điều trị. Mục Sức khỏe giới thiệu cuốn sách Tầng giếng sâu – cuốn sách mang tới cho người đọc một cái nhìn đầy đủ và sâu sắc hơn về những ảnh hưởng của "nghịch cảnh thời thơ ấu" (ACE) với sức khỏe tinh thần của con người.
